Soil enzyme activities play a key role in nutrient cycling, organic matter decomposition, and soil health, and are closely related to soil organic carbon (SOC) and microbial biomass carbon (Cmic). However, limited information is available on how absolute enzyme activities (AEA) and specific enzyme activities (SEA) respond to alkaline soil conditions. This study evaluated AEA and SEA together with CO₂-C, qCO₂, Cmic, Nmic, total C and N, and selected soil properties. Catalase (CAT) activity was highest in summer at Kocapınar (87.0 mL O₂ g⁻¹ dry soil 5 min⁻¹), dehydrogenase (DHG) activity in spring at Yalıntepe (30 µg TPF g⁻¹), and urease activity in summer at Kocapınar (37 µg N g⁻¹). Cmic reached its maximum in spring at Yalıntepe (1224 mg C kg⁻¹). The Cmic:Corg ratio peaked in autumn (0.15), while the Cmic:Nmic ratio was highest in summer (69.54). Nmic (40 mg N kg⁻¹) and the Nmic:NT ratio (0.51) were highest in spring at Kocapınar. NH₄ content was highest in spring at Katran (101.29 mg kg⁻¹), whereas NO₃ content peaked in autumn (193.03 mg kg⁻¹). Microbial respiration (3.03 mg C kg⁻¹ h⁻¹) and qCO₂ (1.83 mg CO₂-C g⁻¹ Cmic h⁻¹) were highest in spring at Yalıntepe. Among SEA indices, CAT/C was highest in summer at Kocapınar (110), urease/C in summer at Yalıntepe (46), and DHG/C in winter at Yalıntepe (38). Overall, AEA and SEA proved effective indicators of soil quality in relation to microbial activity and environmental conditions.
Bu çalışmada, bireysel çalışmalardan elde edilen verileri bir veya birkaç istatistiksel analizle birleştirerek yorumlanmasına katkı sağlayan meta-analiz tekniği kullanılarak, Türkiye genelinde yürütülen pamuk tarımında toprak işleme yöntemlerinin karşılaştırılmasına yönelik çalışmaların sonuçları birlikte değerlendirilerek, iklim, toprak ve uygulanan tarımsal işlemlerin farklı toprak işleme yöntemlerindeki verim üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu amaçla, meta-analize dahil edilme kriterlerini karşılayan 16 çalışmadan elde edilen toplam 52 gözlem değeri birlikte analiz edilmiştir. Meta-analiz sonucunda, alternatif toprak işleme yöntemlerinin geleneksel toprak işleme ile karşılaştırıldığında genel etki büyüklüğünün istatistiksel olarak anlamsız olduğu belirlenmiştir (Genel Etki Büyüklüğü = -0.076; %95 Güven Aralığı = -0.350, 0.199). Bu durum, alternatif toprak işleme yöntemlerinin genel olarak geleneksel yöntemlere kıyasla belirgin bir üstünlük ya da dezavantaj sağlamadığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, analizde yüksek düzeyde heterojenite tespit edilmiştir (Q = 142.943, p < 0.001, I² = %64.32). Bu durum ise alternatif toprak işleme yöntemlerinin pamuk verimine etkisinin, uygulanan alternatif toprak işleme yönteminin özellikleri, ekim nöbeti, anız yönetimi, iklim ve toprak koşulları gibi faktörlerden etkilendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, alternatif toprak işleme yöntemlerinin Türkiye koşullarında kütlü pamuk verimi üzerinde geleneksel toprak işleme yöntemlerine kıyasla belirgin bir üstünlük veya olumsuzluk oluşturmadığı, ancak uygulama koşullarına bağlı olarak etkilerinin değişebileceği görülmüştür.
Demleme çay halkımızın en önemli içeceğidir. Doğu Karadeniz bölgemizin bu kıymetli bitkisinde verim ve kalitenin artırılabilmesinde, yeterli ve dengeli bir gübrelemenin etkisi yüksektir. Ancak çayın yoğun olarak yetiştirildiği Rize ili kimyasal gübre tüketiminin gübre alım gücünün düştüğü yıllarda aşırı oranlarda azalması dikkat çekici ve kabul edilebilir düzeyde değildir. Ayrıca kimyasal gübre tüketiminin azaldığı yıllarda, özellikle 25.5.10. kimyasal gübresinin aşırı tüketim azalmasına bağlı olarak; N/P2O5 ve N/K2O tüketim dalgalanmalarının çayın dengeli beslenmesini engelleyebilecek bir düzeye ulaştığı değerlendirilmelidir. Dalgalanmaların çay yaprağı verim ve kalitesi üzerine olası etkisi ve genelde çay yapraklarımızın potasyum içeriklerinin düşüklüğü dikkate alınarak; özellikle gübre fiyatlarının aşırı yükseldiği yıllarda, il düzeyinde dalgalanma boyutunu azaltıcı 25.5.10. kompoze gübresi ile ilgili özel olarak çiftçi eğitim çalışmaları ve teşvik uygulaması birlikte gerçekleştirilmelidir. 25.5.10. kompoze gübresi; bir bitkisel ürün için genel olarak uygun besin dengelerini içeren ürün bazlı kompoze gübrelerin ne denli etki üretebileceği ile ilgili iyi bir örnek olarak değerlendirilebilir. Ancak bu etkinin izleme çalışmaları ile ürün bazında etki analizleriyle değerlendirilerek gözden geçirilmesi gereklidir. Mevcut değerlendirmeler çerçevesinde; 25.5.10. kompoze gübresi, bileşiminin N/K20 dengesi yeterliliği bakımından sorgulanmalıdır.
Bitki Büyümesini Teşvik Edici Rizobakteriler (PGPR), bitki kökleri ile olan iletişimleri sayesinde bitkilerin gelişiminde önemli rol oynayan kök bakteriler olarak bilinmektedir. PGPR’lerin son yıllarda kalite ve verimi artırmak amacıyla kullanımı yaygınlaşmaya başlamıştır. Kültür mantarı yetiştiriciliğinde verim ve kaliteyi artırmak üzere farklı muameleler uygulanmaya başlamıştır. Bu çalışmada, Pseudomonas fluorescens (P) ve Azospirillum lipoferum (R) bakteri preparatlarının farklı dozlarda (2.5, 5 ve 10 mL m⁻²) uygulanmasının kültür mantarı (Agaricus brunnescens) üretiminde verim üzerine etkileri kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler sonucunda, en yüksek verim 2055 g m⁻² ile P5 mL m⁻² doz uygulamasından elde edilmiştir. Şapka çapı, şapka yüksekliği gibi morfolojik parametrelerdeki farklılıklar istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Ancak, P5 ve P10 dozları meyve eti sertliğini (1.410 kg ve 1.398 kg) kontrol grubuna göre önemli ölçüde artırmıştır. Şapka çapı, şapka yüksekliği, sap çapı ve sap yüksekliği gibi morfolojik veriler incelendiğinde P ve R uygulamalarının kontrol grubuyla kıyaslandığında elde edilen kalite parametreleri arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. P bakteri uygulamalarının 5 mL (1.410 kg) ve 10 mL (1.398 kg) doz değerleri ile yürütülen çalışma sonrasında elde edilen mantar meyve eti sertlik değerleri en yüksek sonucu vermiştir. Sonuç olarak, özellikle P5 mL m-2 doz uygulamasının kültür mantarı üretiminde verim ve bazı kalite parametrelerini arttırdığı gözlemlenmiş ve uygulama potansiyeli açısından olumlu sonuçlar vermiştir.
This study was conducted to investigate the effects of a commercial microbial fertilizer containing Bacillus megaterium, Pantoea agglomerans and Pseudomonas fluorescens on soil biological properties and plant growth during eggplant (Solanum melongena L.) cultivation under greenhouse conditions in calcareous soils. While 70% of the phosphorus (P) requirement was supplied via fertigation, the remaining 30% was provided through organo-mineral basal fertilization at four reduction levels (0%, 25%, 50%, 100%) combined with microbial inoculation. Soil samples collected prior to the experiment and at 4 different growth stages were analyzed for physical, chemical, and biological properties, while plant samples collected at the end of the harvest were evaluated for pomological and physiological traits. The results indicated that microbial treatments substantially enhanced soil biological activity. Specifically, the full-dose P + microbial treatment (100+) produced the highest urease, alkaline phosphatase, β-glucosidase activities, and total bacterial count. The 100+ treatment also yielded the most pronounced improvements in soil EC, organic matter, total nitrogen, and available P. Plant parameters, including fruit length, peduncle length, dry biomass, soluble solids content, and chlorophyll concentrations, responded positively to P–microbial combinations. The highest leaf phosphorus concentration was obtained from the 100+ treatment, while the maximum total yield was achieved in both the 100 and 100+ treatments. These findings demonstrate that microbial inoculants create a strong synergy with mineral fertilization by enhancing P bioavailability and nutrient use efficiency. Consequently, it was determined that an integrated microbial-chemical fertilization strategy is an effective method for sustainable eggplant production in calcareous soils.
