
Artykuł zawiera propozycję użycia autorskiej koncepcji oceny dwujęzyczności i zaburzenia komunikacji językowej. Jej podstawą jest klasyfikacja ICF, połączona z diagnostyczną formułą RIOT, informacjami pozyskanymi dzięki kwestionariuszowi Doświadczenia i Biegłości Językowej (LEAP-Q) oraz metodzie biografii językowej. Omówiono założenia teoretyczne powyższych narzędzi oraz zaprezentowano ich użycie na przykładzie E. – bilingwalnego chłopca z dysleksją.
Odczuwanie zapachów, identyfikacja węchowa oraz zaburzenia węchu u osób ze spektrum autyzmu to obszar badań nadal niewystarczająco głęboko przebadany. Węch odgrywa istotną rolę w obszarach emocji, tworzenia relacji społecznych i funkcji kognitywnych, dlatego też warto eksplorować ten temat z perspektywy osób z neuroróżnorodnością. Dokonanie przeglądu literatury związanej z kondycją węchową u osób ze spektrum autyzmu może stworzyć podwaliny do formowania przestrzeni terapeutycznej, w której zdolności węchowe będą odgrywać kluczową rolę.
W artykule poddano analizie wpływ Europejskiej Specjalizacji Jąkania (European Stuttering Specialization – ESS) na rozwój kompetencji logopedów w terapii jąkania. Celem badania było określenie, w jaki sposób specjalistyczne kursy, takie jak ESS, wpływają na przygotowanie logopedów do pracy z osobami doświadczającymi jąkania, zarówno w zakresie wiedzy teoretycznej, jak i praktycznych umiejętności terapeutycznych. W badaniu zastosowano metodę jakościową – częściowo skategoryzowane wywiady, przeprowadzone z sześcioma polskimi uczestniczkami kursu ESS, które miały zróżnicowane doświadczenie zawodowe. Wywiady koncentrowały się na doświadczeniach respondentek związanych z kształceniem oraz na ich postrzeganiu skuteczności zdobytych kompetencji w praktyce zawodowej. Wyniki analiz opinii wskazują, że uczestnictwo w kursie ESS znacząco podnosi umiejętności diagnostyczne i terapeutyczne logopedów, szczególnie w obszarze indywidualizacji terapii oraz pracy z osobami i rodzinami o różnych potrzebach.
W artykule podjęto problem pisma w obrazie klinicznym postępującego porażenia ponadjądrowego (progressive supranuclear palsy – PSP). Celem pracy było scharakteryzowanie zaburzeń pisma u pacjentki z wariantem językowym PSP na podstawie analizy danych z diagnozy neuropsychologicznej, zgromadzonych w ciągu 3 lat. Materiał badawczy, obejmujący próbki tekstów budowanych samodzielnie, przepisywanych oraz zapisywanych ze słuchu, poddano wieloaspektowej analizie w aspekcie graficznym i ortograficznym. Zaburzenia pisma dotyczyły głównie graficznej strony pisma. Sporządzono rejestr objawów trudności grafomotorycznych, śledząc zmiany zachodzące na poszczególnych etapach badania (I–III). Wysunięto wnioski dotyczące przyczyn zaburzeń, których można upatrywać przede wszystkim w zaburzeniach gałkoruchowych, zaburzeniach sprawności motorycznej rąk i współpracy na linii ręka – oko. Początkowo teksty były czytelne, a w fazie końcowej nieczytelne, choć pacjentka konsekwentnie dokonywała zapisów, bazując na długo zachowanych kompetencjach ortograficznych. W tym kontekście wskazano na potrzebę rozpoznawania trudności grafomotorycznych na materiale językowym i porównawczo niejęzykowym, by możliwie najtrafniej określić problemy pacjentów. Podkreślono wartość opisów przypadków jako źródła poszerzenia wiedzy nie tylko na temat specyficznych problemów w zakresie komunikacji pisemnej, ale także możliwości zindywidualizowania działań terapeutycznych w przypadku PSP.
Artykuł stanowi opis założeń teoretycznych i rozwiązań metodycznych zastosowanych w metodzie kształtowania płynności mówienia opracowanej przez Stanisława Wilczewskiego. Przywołana została sylwetka autora metody, omówiono również historię jej stosowania – w przeszłości i obecnie. W dyskusji podjęto próbę interpretacji skuteczności oddziaływań zastosowanych w metodzie.