Modern society has promoted gender equality and created more opportunities for women with children to participate in the labour market. Working mothers, who participate in the workforce while actively managing family responsibilities, however, often face the challenging "double shift" between professional careers and family care. If burnout, in the traditional sense, is conceptualised as physical and mental fatigue within the scope of work, then working mothers face double the pressure. This narrative review synthesises recent studies to evaluate the specific aetiology, distinct structural dimensions, and systemic drivers of burnout in working mothers. It will contribute to a holistic understanding of the struggles they face and suggest preventative measures and interventions .Driving from the Conservation of Resources (CoR) Theory (Hobfoll, 1989) and the Job Demands-Resources (JD-R) model (Demerouti et al., 2001), our review includes publications focusing on the topic of burnout syndrome in working mothers and containing information on its causes, severity, and extent, risk factors, symptoms, and intervention strategies. This review categorises the causes of maternal burnout across four systemic levels: macro-systemic (societal and cultural pressures), meso-systemic (organisational and workplace environment), micro-systemic (domestic and relational dynamics), and individual. Burnout in working mothers is not merely an individual pathology or a lack of personal resilience, but a predictable systemic consequence of the mismatch between socio-cultural requirements and institutional resources. To mitigate this public health crisis, structural interventions are needed, including equitable redistribution of domestic labour, organisational flexibility, and robust social policy support.
Workplace burnout has become a critical organisational challenge, affecting employee well-being, productivity, engagement, and retention. This paper proposes an interdisciplinary framework for using art therapy-informed techniques as preventive workplace practices implemented by Human Resources professionals and department managers. Existing evidence supports expressive arts interventions in occupational settings, particularly their potential to reduce stress, emotional exhaustion, and psychosocial distress, although most studies concentrate on healthcare settings. The framework distinguishes clearly between clinical art therapy and non-clinical facilitation: HR and managers may organise creative reflection, visual journaling, and metaphor-based exercises as preventive activities, but they must not diagnose, treat, or interpret employees' psychological conditions. A structured implementation model is outlined, covering organisational readiness, participatory design, facilitator competence, communication, and ethical safeguards. The paper concludes that art-based burnout prevention, when integrated with genuine organisational change, may reduce absenteeism, strengthen team cohesion, and nurture a more humane organisational culture.
This article is theoretical in nature. It explores contemporary educational paradigms and the role of modern technologies in the learning process. The authors seek to address the following research questions: How does students’ well-being evolve over time? What are the key determinants of students’ well-being today? What forms of support can be integrated into the learning process to enhance educational well-being? The study employs an analysis of scientific literature and internal school regulations, alongside content selection and reconstruction. The article begins with an introduction outlining the transformations occurring in education. It then examines the functions and risk factors affecting students’ educational well-being, as well as emerging trends associated with the integration of modern technologies in education. The final section presents recommendations for educational practice.
tereotypy płciowe mają głęboki wpływ na aspiracje zawodowe zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Internalizacja stereotypów może ograniczać aspiracje zawodowe do tego, co jest tradycyjnie postrzegane jako „odpowiednie” dla konkretnej płci. Decydują się w ten sposób na pracę, która jest postrzegana jako tradycyjnie przypisana płci. Autoselekcja wzmacnia stereotypy zawodowe. Edukacja odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu percepcji i postaw od najmłodszych lat. Spostrzeżenia dotyczące strategii edukacyjnych ujawniają, że wdrażanie neutralnych pod względem płci materiałów dydaktycznych i programów nauczania może znacząco wpłynąć na postrzeganie przez dzieci ról płciowych.
This paper is produced as part of an Erasmus KA2 small-scale partnerships in adult education project realised in Lithuania and in Italy, in the period January 23 – December 24. The project brought together adult educators, social workers, artists and art therapists to develop innovative training for older people +60 using a combination of reminiscence tools and artistic skills. The Care-Arts training (face to face) is a social laboratory based on informal learning thanks to a methodology based on expressive arts (photography, visual art, music, theatre). The creation of this training involved various professional figures (psychologists using expressive therapy methodology, educators, experts in photography and expressive arts, trainers experienced in adult education, artists). The project explored the links between memories, creativity, and well-being with the objectives of reduction of seniors’ isolation and improvement of their social participation; the improvement of personal competence and abilities (cognitive, social, communicative) and the creation of the intergenerational dialogue between seniors and their relatives; the generation of neighbourhood networks, local communities (support between citizens and families living on the territory) and the engagement of seniors in other cultural and social opportunities offered by local entities (i.e. social clubs)
Artykuł przedstawia determinanty samorealizacji osobowości w warunkach edukacji dorosłych. Ujawniono cechy organizacji procesu edukacyjnego, biorąc pod uwagę specyfikę edukacji dorosłych, ich wcześniejsze doświadczenia, status. Scharakteryzowano elementy i poziomy kompetencji andragogicznych nauczycieli akademickich prowadzących proces edukacyjny z dorosłymi. Przedstawiono charakterystykę i wymagania dotyczące wdrażania programów edukacyjnych dla dorosłych. a także modele i strategie interakcji. Przeanalizowano elementy wsparcia dydaktycznego edukacji dorosłych. Określone w artykule determinanty samorealizacji osobowości w warunkach edukacji dorosłych warunkują regularną zmianę charakteru działań w procesie uczenia się w oparciu o osobiste doświadczenia słuchaczy, ich indywidualną orientację motywacyjną, a w konsekwencji rozwój niezbędnych kompetencji.
This article present the results of scientific-pedagogical research, which consisted in identifying the main characteristics of the process of Ibero-American higher education´s development in XX century and new challenges that stand before it in the third decade of XXIcentury, studying the documents that support it. Authors found that in XX century – beginning of the XXI century the Ibero-American higher education was characterized by high demands of modern knowledge society; creating conditions in which a large number of people can take advantage of all the values and achievements of the national professional training; promoting mobility and cooperation of students and academics; introduction of a unified system of credits; cooperation of national bodies governing higher education with international educational organizations. Its new challenges in the third decade of XXI century are: the recognition of each educational level as an organic part of the system of continuing public education; the diversification and flexibility of the higher education offer, its functional character with micro-certifications; the humanization of teaching, its differentiation, democratization and individualization; the interdisciplinary integration and industrialization of education, promotion of the ICT´s use; increase of intellectual activity in the knowledge society.
Współczesna edukacja wymaga nowego sposobu myślenia i zasad działania, a co zatem idzie, także nowych umiejętności. Niniejszy artykuł zwraca uwagę na wyzwania jakie stoją przed nauczycielami w obliczu dynamicznych zmian, związanych z rozwojem sztucznej inteligencji. Przedstawia ich świadomość, samoocenę oraz potrzebę doskonalenia w zakresie włączenia AI do procesu edukacji. Teoretyczne rozważania poparto wynikami badań ankietowych przeprowadzonych wśród nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych na terenie regionu radomskiego.
The article focuses on a discussion concerning choice-making and decisionmaking in the context of men’s and women’s personality traits. A group of 65 students aged 20 ±3 years were interviewed. 36 participants (55.4%) were men and 29 (44.6%) were women. The participants were students of Management. The respondents answered a set of questions on such issues as evaluation of their own decisions adecisions, and the degree of independence in decision-making. The results were related to individual personality traits as defined by the Big Five theory, namely extraversion, neuroticism, conscientiousness, agreeableness and openness to experience. It was found that to a large extent that women and men are guided by similar principles, However, there are some areas of activity, the resulting decisions, views and solutions that differ between the two sexes. In general, men are more extroverted and less concerned about the consequences of their actions and decisions. Women, on the other hand, are more stable and responsible. The result obtained covers a certain section of the vast issue of decisionmaking. Research on this complex topic in the context of personality traits requires further work and analysis.
Artykuł analizuje ramy kompetencyjne DigComp (kompetencje cyfrowe) i GreenComp (kompetencje „zielone”) jako kluczowe umiejętności współczesnego pracownika w kontekście transformacji cyfrowej i zrównoważonego rozwoju. W obliczu postępującej cyfryzacji oraz rosnącej potrzeby odpowiedzialnego gospodarowania zasobami naturalnymi współczesny rynek pracy wymaga połączenia technologii z odpowiedzialnością ekologiczną, dlatego kompetencje cyfrowe i zielone stają się niezbędne dla pracowników. W artykule zaprezentowano wyniki badań pilotażowych przeprowadzonych w 2024 r. wśród nauczycieli szkół branżowych I i II stopnia z województwa mazowieckiego i lubelskiego, którzy oceniali poziom swoich kompetencji cyfrowych i „zielonych”. Badania przeprowadzono w ramach realizacji projektu: Mapa drogowa transformacji instytucji edukacyjnych poprzez wdrożenie instytucyjnego podejścia do zrównoważoności (SUSEDI, Erasmus-EDU-2022-Pi-FORWARD). Uzyskane wyniki badań wskazują na potrzebę interdyscyplinarnego kształcenia oraz rozwoju kompetencji, które odpowiadają na wyzwania współczesnej gospodarki. Przeprowadzone badania pilotażowe potwierdziły zasadność integracji DigComp i GreenComp w edukacji oraz na rynku pracy, aby przygotować pracowników do funkcjonowania w dynamicznie zmieniającym się środowisku.
W artykule przedstawiono założenia, jakie zostały przyjęte przy tworzeniu Branżowego Centrum Umiejętności Górniczych w Rybniku, oraz odniesiono je do wymagań programu Ministerstwa Edukacji i Nauki pt. Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej. Opisano powstałą w Rybniku infrastrukturę i zakupione wyposażenie szkoleniowe, ze szczególnym uwzględnieniem architektury stworzonej pracowni wirtualnej rzeczywistości. Zaprezentowano również strukturę i zakres merytoryczny pierwszej, wdrożonej w pracowni VR, aplikacji szkoleniowej. Zastosowane podejście oraz wnioski z analizy materiału mogą zostać wykorzystane przy planowaniu podobnych prac inwestycyjnych oraz stanowić punkt wyjścia do dyskusji na temat możliwości wykorzystania nowoczesnych technologii we wspomaganiu procesu kształcenia.
W artykule zaprezentowano wybrane wyniki badań prowadzonych w projekcie pn. „Kompetencje przyszłości kluczem do rozwoju technologicznego Polski” finansowanego w 2023 r. ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach Działania 1 – Diagnoza stanu faktycznego poziomu kompetencji przyszłości absolwentów edukacji formalnej. W części wprowadzającej przedstawiono analizę perspektywy międzynarodowej i polskiej w aspekcie przyjętych definicji pojęcia „kompetencje przyszłości” w ujęciu różnych badaczy, ekspertów i organizacji, wskazując na ich podobieństwa i różnice. Głównym celem badań było zebranie opinii i potrzeb różnych środowisk (przedstawicieli systemu edukacji, pracodawców i otoczenia społeczno-gospodarczego) o faktycznym poziomie kompetencji przyszłości, jakie posiadają absolwenci szkół podstawowych, ponadpodstawowych i wyższych, którzy stanowią potencjał rozwijającej się polskiej gospodarki. Na użytek prowadzonych badań przyjęto, że „kompetencje przyszłości” to termin, który odnosi się do umiejętności, wiedzy i postaw, które będą niezbędne w przyszłości, aby skutecznie funkcjonować w zmieniającym się świecie pracy, gospodarki i społeczeństwa. W badaniu diagnostycznym zidentyfikowano 10 najważniejszych kompetencji przyszłości (TOP10), wspólnych dla wszystkich trzech poziomów edukacji formalnej, oraz określono luki w poziomie ich przyswojenia przez absolwentów, co umożliwia budowanie programów edukacyjnych wspierających rozwój tych kompetencji dziś i w przyszłości.
The essence of andragogical competence of teaching staff for the adult education system is analyzed. The relevance of the studied problem as well as the appropriateness of its examination in the context of the specific characteristics of working with an adult audience and the unique educational needs, interests and experiences of adults, are substantiated. The essence of key competencies from the andragogical perspective is analyzed. Three components of the Model of Key Competencies for teaching staff working with adults are described, i.e.: the field of activity (describes 13 areas of activity); the context of activity (specifies the context of the activity) and the competencies necessary for performing the activity (12 competencies grouped into two categories). The author’s vision of the structure of professional andragogical competence is presented: special (common) professional andragogical competence as a component of the professional competence of specialists working with adults, and specific professional andragogical competence as the leading component of the professional competence of an andragogue educator.
The article presents the inclusive nature of selected assistive technology for people with lack of qualifications and their powerful potential in independence and empowerment of people with disabilities. The aim of the articles is also to note the potential of assistive technology and its importance, which can increasingly be the key to independence, the effect and the real effect in life.
Zagadnieniem istotnym z perspektywy funkcjonowania na rynku pracy, jednakże rzadko poddawanym naukowej eksploracji, jest atrakcyjność pracownika, a zatem subiektywne poczucie będące rezultatem oddziaływania wielu czynników, ukształtowane m.in. na podstawie doświadczeń zawodowych i doświadczeń edukacyjnych. Uwzględniając znaczenie samooceny atrakcyjności zawodowej, w tym uwarunkowania oceny i jej konsekwencje, celem prowadzonych badań była identyfikacja poziomu atrakcyjności zawodowej studentów oraz poszukiwanie związków pomiędzy atrakcyjnością zawodową a zmiennymi niezależnymi oraz pomiędzy atrakcyjnością zawodową a wyborem przyszłych pracodawców, oczekiwaniami studentów względem przyszłych pracodawców i oczekiwaniami finansowymi. Badaniom ankietowym poddano 336 studentów Akademii Sztuki Wojennej, studiujących na cywilnych kierunkach. W rezultacieprzeprowadzonych badań ujawniono wyniki samooceny atrakcyjności zawodowej studentów oraz wskazano istnienie zależności statystycznych pomiędzy wybranymi analizowanymi zmiennymi, co pozwoliło na zrozumienie uwarunkowań i konsekwencji samooceny atrakcyjności zawodowej studentów.
W artykule podjęto temat specyfiki przygotowania psychologicznego pracowników socjalnych do pracy z seniorami przez cały okres aktywności zawodowej. Podkreślono, że świadczenie usług osobom starszym wymaga zrozumienia ich indywidualnych cech oraz zmian wynikających z procesu starzenia. Zidentyfikowano czynniki wpływające na efektywność tej pracy. Przygotowanie psychologiczne obejmuje kształtowanie, rozwijanie i doskonalenie cech psychicznych niezbędnych do skutecznego wykonywania obowiązków zawodowych. Wyjaśniono różnicę między przygotowaniem psychologicznym a gotowością psychiczną – stanem umożliwiającym efektywne działanie zawodowe. Składniki gotowości psychicznej obejmują komponent poznawczy, motywacyjny, osobisty, emocjonalny i aktywnościowy. Kluczowymi kompetencjami pracownika socjalnego są kompetencja psychologiczna, społeczna oraz umiejętności komunikacyjne. Przygotowanie psychologiczne pracowników socjalnych do pracy z osobami starszymi zostało przeanalizowane w kontekście trzech etapów: selekcji kandydatów na studia z zakresu pracy socjalnej, przygotowania podczas studiów oraz doskonalenia psychologicznego w trakcie pracy zawodowej.
Niski poziom aktywności społecznej, zmieniające się modele lokalnych wspólnot czy brak spójnej polityki społecznej skłaniają instytucje publiczne do poszukiwania rozwiązań w zakresie oferowanego wsparcia. Jednym z zaproponowanych rozwiązań odpowiadających na potrzeby i oczekiwania społeczności lokalnej jest koncepcja tworzenia w Polsce centrów usług społecznych (CUS). Artykuł przedstawia etapy realizacji pilotażowego projektu pod nazwą „Centrum Usług Społecznych w Gminie Myślenice” mającego na celu reorganizację lokalnych usług społecznych, organizowanie społeczności lokalnej oraz promowanie idei samopomocowej i partnerskiej współpracy lokalnej. Omówiono ramy prawne tworzenia nowych instytucji oraz zalety powszechności usług społecznych, wskazując na wyzwania związane z transformacją systemu wsparcia w Polsce. Zebrane w trakcie realizacji projektu wnioski wskazują, że efektywność usług społecznych wymaga nie tylko odpowiedniego zaplanowania i finansowania, ale również inwestycji w rozwój kompetencji kadry, wzmocnienia współpracy z partnerami społecznymi oraz elastyczności w dostosowywaniu działań do dynamicznie zmieniających się potrzeb mieszkańców. Wdrażanie takich modeli powinno być równolegle wspierane poprzez stabilne ramy prawne i finansowe na szczeblu krajowym, co umożliwi trwałe i długofalowe działania CUS. Istotne jest również dzielenie się dobrymi praktykami i doświadczeniami pomiędzy jednostkami samorządowymi, co pozwoli na rozwój efektywnych usług społecznych w całej Polsce. Dzięki realizacji projektu „Centrum Usług Społecznych w Gminie Myślenice” stworzono solidne podstawy dla przyszłych działań w zakresie decentralizacji, integracji usług społecznych oraz deinstytucjonalizacji, co stanowi istotny krok w kierunku poprawy jakości życia mieszkańców i budowania silniejszych i aktywnych społeczności lokalnych.
Celem artykułu jest ocena działalności uczelni wyższej na rzecz studiujących osób z niepełnosprawnością w zakresie oferowanego wsparcia edukacyjnego na przykładzie Uniwersytetu Radomskiego. Ponadto przedstawiony został proces tworzenia struktury organizacyjnej na uczelni wspierającej studentów z niepełnosprawnością, jak również omówione zostały zrealizowane przez uniwersytet projekty wspierające studentów z niepełnosprawnościami, mające na celu likwidację barier: architektonicznej, cyfrowej oraz komunikacyjno-informacyjnej. Pod uwagę wzięto także projekty kształtujące kompetencje pracowników uczelni w ww. obszarach. Autor podjął refleksję z perspektywy własnych doświadczeń związanych z realizacją projektów na rzecz studentów z niepełnosprawnością w zakresie zapewnienia równych szans w dostępie do edukacji.
Artykuł omawia zagadnienia transformacji ekologicznej i cyfrowej w branży prac wykończeniowych w budownictwie, podkreślając jej znaczenie w kontekście globalnych wyzwań, takich jak zmiany klimatyczne, wyczerpywanie się zasobów naturalnych i rosnące oczekiwania konsumentów wobec zrównoważonych praktyk. Transformacja ta, wspierana przez zaawansowane technologie cyfrowe, zmienia sposób projektowania, realizacji i zarządzania procesami budowlanymi, zmniejszając ślad węglowy i promując gospodarkę cyrkularną. Autorzy przedstawiają przykłady dobrych praktyk, takich jak recykling odpadów w firmie Rigips czy energooszczędne technologie Ceramiki Paradyż, które ilustrują praktyczne zastosowanie innowacyjnych rozwiązań w branży. Artykuł zwraca uwagę na kluczowe kompetencje zawodowe, zarówno techniczne, jak i miękkie, niezbędne dla efektywnego wdrażania innowacji. Wskazuje również na rolę edukacji zawodowej w kształtowaniu specjalistów zdolnych sprostać wymaganiom transformacji ekologicznej i cyfrowej. Analiza obejmuje krytyczne przeglądy dokumentów oraz studia przypadków, oferując rekomendacje dla sektora budowlanego w Polsce i na świecie. Transformacja ekologiczna i cyfrowa, połączona z rozwojem kompetencji, przedstawiana jest jako kluczowy kierunek w budowie zrównoważonego budownictwa przyszłości.
Kompetencje cyfrowe odgrywają kluczową rolę we współczesnym społeczeństwie, oferując umiejętności niezbędne do efektywnego korzystania z technologii cyfrowych. Obejmują zarówno aspekty techniczne, takie jak obsługa komputerów, urządzeń mobilnych oraz oprogramowania, jak i umiejętności krytyczne, np. ocena wiarygodności informacji czy rozwiązywanie problemów. W niniejszym artykule przedstawiono znaczenie oprogramowania typu CAD (Computer Aided Design) jako istotnego narzędzia w procesie edukacyjnym, ze szczególnym uwzględnieniem jego wpływu na rozwój kompetencji cyfrowych i wspieranie celów zrównoważonego rozwoju. Oprogramowanie CAD, poprzez umożliwienie symulacji i projektowania cyfrowego, pozwala na zredukowanie kosztów i zużycia zasobów, co wpisuje się w globalne dążenia do ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Celem artykułu jest podkreślenie roli dostępnych narzędzi edukacyjnych, które mogą być wykorzystane na różnych poziomach edukacji do budowania kompetencji technicznych i innowacyjnych, niezbędnych w erze cyfryzacji. Za przykład posłuży najpopularniejsze w tej chwili darmowe narzędzie – FreCad1. .
