We współczesnej literaturze coraz częściej dostrzega się potrzebę wsparcia aktywizacji osób ze spektrum autyzmu, szczególnie z uwagi na duży wskaźnik bezrobocia wśród wyżej wymienionej grupy oraz zajmowanie przez nich stanowisk poniżej ich umiejętności i/lub kwalifikacji. W związku z tym postanowiono pochylić się nad kwestią aktywności zawodowej osób ze spektrum autyzmu w sektorze edukacji. Zatem doświadczenia zawodowe autystycznych nauczycieli stanowiły problem badawczy, zaś za cel działań empirycznych przyjęto analizę treści narracji zamieszczonych na zagranicznych, otwartych portalach internetowych. Zgromadzony materiał badawczy, pochodzący od dwudziestu trzech nauczycieli (lub kandydatów na nauczycieli), został poddany analizie tematycznej z zastosowaniem podejścia indukcyjnego. Wyniki analiz pozwoliły na wyodrębnienie sześciu głównych obszarów związanych z doświadczeniami nauczycieli ze spektrum autyzmu. Należą do nich: motywacja do podjęcia pracy, sposoby doznawania roli zawodowej, relacje interpersonalne w szkole, aspekty dydaktyczno-wychowawcze, organizacyjne warunki pracy oraz strategie przetrwania. Narracje autystycznych nauczycieli pokazują, że praca w zawodzie pedagoga może generować liczne wyzwania – m.in. w obszarze zarządzania klasą czy radzeniu sobie z obciążeniami sensorycznymi. Jednocześnie należy podkreślić, że mogą oni być wyjątkowo uważnymi i wartościowymi nauczycielami. Istotne znaczenie ma tutaj charakter środowiska pracy – jego otwartość na neuroróżnorodność, elastyczność organizacyjna oraz uwzględnianie preferencji sensorycznych nauczycieli w spektrum autyzmu.
Artykuł koncentruje się wokół wyzwań, jakie stoją przed współczesną edukacją dorosłych w związku z coraz bardziej powszechnym wykorzystaniem sztucznej inteligencji (AI) w wielu obszarach życia. Jak pokazują cytowane w artykule badania, organizacje osiągają bardzo duże korzyści wynikające z wdrożenia sztucznej inteligencji, ale dzieje się tak tylko wówczas, gdy równolegle inwestują w rozwój kompetencji swoich pracowników. Jaka powinna być wobec tego współczesna edukacja dorosłych, aby mogła sprostać tym wyzwaniom? Wiele prac naukowych, raportów i opracowań wskazuje na potencjał tkwiący właśnie w sztucznej inteligencji, która z powodzeniem może być wykorzystana m.in. w projektowaniu zindywidualizowanych ścieżek rozwoju zawodowego, skalowalności procesów dydaktycznych czy monitorowaniu postępów osób uczących się. Niestety wykorzystanie AI w edukacji niesie ze sobą również pewne zagrożenia i generuje pytania m.in.: o rolę nauczycieli w zdigitalizowanej edukacji dorosłych, bezpieczeństwo danych przechowywanych w systemach informatycznych czy poziom kompetencji cyfrowych zarówno edukatorów, jak i uczących się, które są gwarantem efektywnego wykorzystania potencjału AI w procesie rozwoju i doskonalenia kompetencji osób dorosłych. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na powyższe pytania na podstawie studiów literaturowych oraz badań własnych.
Problemy zdrowia psychicznego, w tym lęk, oraz zaburzenia snu stanowią rosnące wyzwanie społeczne. Studenci medycyny, ze względu na wysokie wymagania akademickie i obciążenie emocjonalne są grupą szczególnie narażoną na podwyższony poziom stresu i lęku, co może negatywnie wpływać na jakość ich snu i jednocześnie pozostawać pod jego wpływem. Celem badania było zbadanie związku między poszczególnymi wymiarami lęku – zamartwianiem się oceną społeczną, zamartwianiem się stanem zdrowia oraz metazamartwianiem się – a subiektywną jakością snu w tej populacji. W badaniu o charakterze korelacyjnym wzięło udział 78 studentów kierunku lekarskiego (70,5% kobiet) w wieku od 20 do 27 lat. Zastosowano metodę kuli śnieżnej do rekrutacji uczestników. Do pomiaru nasilenia lęku wykorzystano Inwentarz Myśli Lękowych Wellsa, natomiast jakość snu oceniono za pomocą Kwestionariusza Jakości Snu Pittsburgh (PSQI). Analiza wykazała istotne statystycznie, dodatnie korelacje między gorszą jakością snu (wyższe wyniki w PSQI), a wszystkimi trzema wymiarami lęku. Stwierdzono związek między jakością snu a zamartwianiem się oceną społeczną (ρ = 0,33; p = 0,003), zamartwianiem się stanem zdrowia (ρ = 0,298; p = 0,008) oraz metazamartwianiem się (ρ = 0,42; p < 0,001). Najsilniejsza korelacja dotyczyła metazamartwiania, czyli tendencji do zamartwiania się samym faktem martwienia się. Wyniki badania potwierdzają istnienie istotnego związku między lękiem a obniżoną jakością snu w grupie studentów medycyny. Szczególnie silna korelacja z metazamartwianiem się podkreśla znaczenie metapoznawczego aspektu lęku dla problemów ze snem. Odkrycia te mają istotne implikacje praktyczne, wskazując na potrzebę wdrażania programów profilaktycznych i interwencji psychologicznych ukierunkowanych na rozwijanie umiejętności radzenia sobie z lękiem i poprawę higieny snu w środowisku akademickim.
W obliczu dynamicznej transformacji cyfrowej rozwój generatywnej sztucznej inteligencji (Generative Artificial Intelligence, GenAI) stawia współczesną edukację przed nowymi szansami i wyzwaniami. Niniejszy raport opiera się na pracy magisterskiej pt. „Wykorzystanie sztucznej inteligencji w edukacji w opinii studentów Wydziału Pedagogiki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy”. Celem badania było poznanie opinii studentów na temat zastosowania GenAI w edukacji. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego na próbie 61 studentów. Wyniki ujawniły ambiwalentny stosunek przyszłych pedagogów do tej technologii, ukazując jednocześnie fascynację jej potencjałem oraz obawy związane z dehumanizacją edukacji, ryzykiem technologicznym i problemami etycznymi. Szczególnie istotnym wnioskiem jest potrzeba rozwijania kompetencji AI literacy w procesie kształcenia studentów kierunków pedagogicznych. Efektywna integracja sztucznej inteligencji w edukacji wymaga nie tylko przygotowania technicznego, ale także refleksji krytycznej i etycznej.
Artykuł podejmuje problematykę usamodzielnienia nieletnich z placówek resocjalizacyjnych, ukazując ją jako istotny obszar badań w naukach społecznych. Jego struktura składa się z typowej triady dla prac badawczych. W części teoretycznej opisano znaczenie pracy jako wartości w procesie resocjalizacji nieletnich. Następnie przedstawiono założenia konceptualne badań własnych, których celem było porównanie przygotowania do samodzielności zawodowej wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych (MOW) z młodzieżą ucząca się w szkołach ogólnodostępnych. Badania przeprowadzono w nurcie pragmatyzmu, stosując strategię ilościowo-jakościową. Do realizacji projektu wybrano metodę wywiadu z użyciem dyspozycji własnego autorstwa jako narzędzia badawczego. Z badań własnych wynika, że wychowankowie MOW wykazali się większą niepewnością oraz mniejszą świadomością w kwestiach związanych z karierą zawodową, oczekiwaniami wobec pracy, przygotowaniem do rozmów rekrutacyjnych i tworzeniem Curriculum Vitae (CV). Uczniowie szkół ogólnodostępnych mieli z kolei bardziej sprecyzowane oczekiwania i lepszą orientację w aspektach związanych z poszukiwaniem pracy, pisaniem CV oraz instytucjami wspierającymi aktywność zawodową. Na tej podstawie sformułowano wniosek, że uczniowie szkół ogólnodostępnych byli nieco lepiej przygotowani do samodzielnego życia zawodowego niż ich rówieśnicy z MOW.
