
Dit onderzoek richt zich op de co-constructie van hybride leeromgevingen in het hbo, waarin studenten, professionals en onderzoekers samen werken en leren over de grenzen van hun praktijken. Het ontwerpen en uitvoeren van dergelijke leeromgevingen is complex en kan leiden tot wrijvingen tussen onderwijs en beroepspraktijk, wat de duurzaam voortbestaan van de leeromgevingen onder druk zet. In dit onderzoek wordt verkend wat de rol van grensgangers, grensruimtes en grensobjecten is in het dynamisch interactieproces van co-constructie tussen de praktijken van onderwijs en beroepspraktijk. Hiertoe is een casestudie uitgevoerd bij twee leeromgevingen. Data werd verzameld via interviews en een tijdlijnsessie. De resultaten laten zien dat grensgangers, zoals docenten, professionals in de praktijk en studenten, cruciaal zijn voor zowel continuïteit als vernieuwing. Grensruimtes kwamen in beide casussen vooral tot uiting als fysieke plekken: bestaande werkplekken of nieuw ingerichte ontmoetingsruimtes die samenwerking en dialoog mogelijk maken. Grensobjecten, zoals feedbackmethoden en studentenproducten, ondersteunen afstemming en gezamenlijke betekenisvorming. Het expliciet beleggen van rollen en het maken van duidelijke afspraken over governance versterken de co-constructie. De conclusie is dat de drie grenselementen afzonderlijk én in interactie bijdragen aan het verbinden van onderwijs en beroepspraktijk. Hun synergie lijkt een voorwaarde voor duurzame co-constructie, waarbij studenten een dynamische rol kunnen spelen als tijdelijke grensgangers.
In deze studie stond de samenwerking centraal binnen het interdisciplinaire projectteam van het grensoverstijgende EUTech-project, dat zich richtte op het vergroten van de motivatie van onderbouwleerlingen in het voortgezet onderwijs in de Euregio Maas-Rijn voor bètaonderwijs. Theorieën over teamontwikkelruimte (intraprofessioneel leren) en boundary crossing (interprofessioneel leren) dienden in het onderzoek als referentiekader om inzicht te krijgen in de samenwerkingsdynamiek binnen het projectteam. Met behulp van de storyline-methode werden individueel en collectief ervaren flow- en frictiesituaties geïdentificeerd die zich voordeden tijdens de projectbijeenkomsten. De resultaten laten zien dat deze situaties nauw samenhangen met de ontwikkeling van samenwerken en leren: flow bevordert transformatie en gedeeld leiderschap, terwijl frictie reflectie en herijking van samenwerking stimuleert. De studie benadrukt het belang van gedeeld eigenaarschap en wederzijds begrip in interdisciplinaire teams en laat zien hoe teamontwikkelruimte kan fungeren als motor voor boundary-leren. Om complexe samenwerking vanuit een geïntegreerd intra- en interprofessioneel perspectief te onderzoeken wordt het I²PL-model geïntroduceerd als potentieel conceptueel kader voor vervolgonderzoek.
Om grote maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden, werken organisaties en kennisinstellingen steeds vaker samen in learning communities: authentieke multistakeholderomgevingen waarin gezamenlijk leren en innoveren centraal staan. Deze studie richt zich op de dynamieken van gezamenlijk leren en innoveren in dergelijke omgevingen, en op hoe betrokkenen omgaan met de spanningsvelden die zich daarin aftekenen in de tijd. Deze studie maakt deel uit van het NWO-project CLIC-IT dat onderzoek doet naar learning communities waarin bedrijfsleven, publieke sector en kennisinstellingen samenwerken ten behoeve van de digitale transformatie. In een longitudinale meervoudige casestudy zijn tien learning communities in Nederland gedurende drie jaar gevolgd. Dataverzameling bestond uit interviews, documentstudie, observaties, vragenlijsten en gezamenlijke reflectiesessies. De resultaten laten zien dat samenwerken in learning communities gepaard gaat met drie terugkerende spanningsvelden: richting (vraaggestuurd werken en agendasetting); tijd (urgent handelen en ruimte voor betekenisgeving); en waarde (interne waardecreatie en maatschappelijke impact). Daarnaast identificeerde deze studie handelingspatronen die zichtbaar maken hoe betrokkenen omgaan met deze spanningsvelden en hoe leren, afstemming en besluitvorming vorm krijgen binnen de gelaagde samenwerking in learning communities. Deze handelingspatronen bieden hogeronderwijsinstellingen die in learning communities samen leren en innoveren concrete aanknopingspunten om met deze spanningsvelden om te gaan.
Urban living labs create collective learning environments in which students co-design with multiple stakeholders around societal challenges, often under conditions of uncertainty. While these collaborations are widely valued by students, educators and stakeholders, they can also generate discomfort due to their open-ended and relational nature. However, it remains relatively unexplored how living labs enable students to co-design with multiple stakeholders, and to navigate the changing circumstances and open-endedness of the process. In this paper we examined how an urban living lab supports students as they engage in collective learning and co-design with multiple stakeholders. We reflect on the practice of the last 10 years of Inholland Urban Leisure & Tourism Lab in Amsterdam Noord (ULT Lab). The methodology included interviewing students, stakeholders and lab staff and re-reading students’ reflections. The resulting 5E framework highlights how five structured, relational activities (Explore, Engage, Envision, Experiment and Evaluate) can help students navigate uncertainty while maintaining meaningful stakeholder relationships. These insights provide practical guidance for educators designing lrban living labs that aim to support co-design and collective learning.
Community Engaged Learning (CEL) is nauw verbonden met transformatief leren, omdat studenten geconfronteerd worden met onbekende plekken, perspectieven en gemeenschappen. Deze ontmoetingen kunnen aanzetten tot kritische reflectie, herziening van overtuigingen en handelen, de essentie van transformatief leren, maar doen dat niet altijd (Donahue & Plaxton-Moore, 2018; Mezirow, 1997). Daarom was de onderzoeksvraag: Wat zijn de condities die transformatieve ervaringen van studenten in een sociaal-geografische CEL-cursus uitlokken? Hiervoor werden reflectieverslagen van studenten uit de CEL-cursus Stadsstudio van de opleiding Sociale Geografie en Planologie (Universiteit Utrecht) geanalyseerd. Uit de analyse bleken drie condities: ten eerste het werken op locatie met ‘echte’ mensen op ‘echte’ plekken waar het vraagstuk zichtbaar wordt. Ten tweede in vertrouwen genomen worden door een partner en docenten, oftewel een gelijkwaardige samenwerking. Ten derde de aard van de opdracht, veel verantwoordelijkheid en onduidelijkheid. Deze condities lokken volgens de studenten emoties uit zoals onzekerheid, ongemak, trots, verbondenheid en vertrouwen die op hun beurt transformatie aanwakkeren. Om transformatie in CEL onderwijs te faciliteren kunnen docenten, coördinatoren en partners het onderwijs op locatie organiseren, studenten veel zeggenschap geven en zeker in de oriënterende fase van de cursus de onduidelijkheid niet oplossen voor studenten. Daarbij moeten ze in dialoog blijven en een veilige omgeving creëren.