Single-parent families, one of the common family structures in society, experience some challenges as well as advantages. One way to deal with these challenges is to strengthen the child-parent relationship. The aim of this study was to reduce problematic behaviors in single-parent children and increase parental empathy and acceptance levels of their parents by implementing a psycho-education program based on Child-Parent Relationship Therapy. The study employed a pre-test-post-test control group experimental design with random assignments. The sample consisted of 6 parents in the experimental group and 6 parents in the control group. While the psycho-educational program was applied to the experimental group, no intervention was applied to the control group. A follow-up test was conducted with the experimental group after three months. The findings showed significant increases in parental acceptance (Z = -2.201, p = .028) and parental empathy (Z = -2.214, p = .027) in the experimental group. Significant improvements were also observed in four dimensions of children's problematic behaviors (Zs = -2.207 to -2.023, ps = .027-.043), whereas the total children's problematic behaviors score did not change significantly (Z = -1.153, p = .249). In the control group, the total children's problematic behaviors score increased significantly (Z = -2.023, p = .043), whereas no statistically significant change was observed in parental acceptance (Z = -1.483, p = .138). The present study has provided evidence that the psycho-education program may be effective with Turkish single-parent families. This study suggests that interventions based on child-parent relationships can benefit single parents and their children.
In recent years, repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS) has become an increasingly prominent neuromodulation approach in the treatment of Major Depressive Disorder (MDD). Treatment success in the literature is predominantly evaluated in terms of reductions in depressive symptom levels, while changes in anxiety symptoms and in positive and negative affect—dimensions that frequently accompany MDD—are largely overlooked in such evaluations. Accordingly, the present study examined changes in depressive symptoms, anxiety symptoms, and positive and negative affect following rTMS administered as an adjunct to pharmacotherapy. The study employed a single-group, pre-test–post-test quasi-experimental design without a control group. Thirty patients diagnosed with MDD (22 women, 8 men; Mage = 41.73 ± 14.95 years) were included. High-frequency rTMS was applied to the left dorsolateral prefrontal cortex (DLPFC) at 10 Hz, at 120% of motor threshold intensity, with 3,000 pulses per session. Treatment was administered five days per week for a total of 30 sessions. A repeated-measures MANOVA revealed a significant multivariate effect of time, Pillai's Trace = .53, F(4, 26) = 7.24, p < .001, η²p = .53. Follow-up univariate analyses showed significant decreases in depressive symptoms, F(1, 29) = 23.16, p < .001, η²p = .44, anxiety symptoms, F(1, 29) = 16.90, p < .001, η²p = .37, and negative affect, F(1, 29) = 20.46, p < .001, η²p = .41. Positive affect significantly increased, F(1, 29) = 6.35, p = .017, η²p = .18. These findings suggest that examining rTMS-related clinical change from a multidimensional perspective may contribute to a more comprehensive understanding of treatment response.
Bilişsel terapi, psikolojik sağlık alanı profesyonelleri tarafından yaygın bir şekilde kullanılan terapi yöntemlerinden biridir. Bu terapi yaklaşımının yaygın bir biçimde kullanılması, kimlerin bu müdahale için daha uygun olduğunu belirlemenin önemini de artırmaktadır. Bu kapsamda mevcut araştırma, terapötik ittifakın, içgörünün ve kişilik özelliklerinin kısa süreli bilişsel terapiye (KSBT) uygunluğu nasıl farklılaştırdığını incelemektedir. Araştırmanın katılımcıları, bir devlet hastanesine ayaktan başvuran ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 83 kişiden oluşmaktadır. Yaşları 22-62 arasında değişen (Ort. = 34.5, SS = 11.99) katılımcıların büyük bir çoğunluğu kadınlardan oluşmaktadır (%93). Veriler Kısa Süreli Bilişsel Terapiye Uygunluk Ölçeği, İçgörü Ölçeği, Terapötik İttifak Ölçeği Kısa Formu ve Büyük Beş-50-Tr Kişilik Testi aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada katılımcıların oluşturduğu kümeleri incelemek için latent profil analizinden (LPA) faydalanılmıştır. Analiz sonucunda, katılımcıların beş faktör kişilik özellikleri, içgörü düzeyleri ve terapötik ittifak algıları açısından “düşük ortalama” ve “yüksek ortalama” olmak üzere iki kümeli bir yapı oluşturduğu bulunmuştur. Yapılan MANOVA analizi sonucunda ortaya çıkan iki grubun ilgili değişkenlerin tamamında istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde farklılaştığı gözlemlenmiştir. LPA’ya göre oluşan iki grubun KSBT’ye uygunluğu farklılaştırıp farklılaştırmadığını incelemek amacıyla bağımsız örneklemler için t-test analizi kullanılmıştır. Analiz sonucuna göre, yüksek ortalamalara sahip grubun düşük gruba göre KSBT’ye daha uygun olduğu bulunmuştur. Bu bulgu, KSBT’ye uygunlukta danışan özelliklerinin dikkate alınmasının önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca bilişsel terapiye uygunluğu etkileyen faktörlerin incelenmesinin, kaynakların verimli kullanılmasına ve kişilerin doğru tedaviye yönlendirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
This study aimed (i) to adapt the Experienced Unrealness Scale (EUS) into Turkish and evaluate its psychometric properties and (ii) to test whether the sense of unrealness explains unique variance in prolonged grief disorder (PGD) symptom severity beyond negative grief cognitions, avoidance, and demographic/loss-related factors. Participants were 728 Turkish adults (18-65 years) who had lost a first-degree relative 6 months to 5 years earlier. The EUS was translated using a translation–back-translation procedure and administered online (October 2024-May 2025) together with the PG-13-R, the Grief Cognitions Questionnaire–Short Form (GCQ-SF), and the Depressive and Anxious Avoidance in Prolonged Grief Questionnaire (DAAPGQ). Analyses included exploratory and confirmatory factor analysis, correlations, and hierarchical regression. The Turkish EUS showed a one-factor structure (KMO = .89; 74.54% explained variance; item loadings=.79-.90) that was further supported by confirmatory factor analysis (CFI = .997, RMSEA = .071) and good internal consistency (α = .93). EUS scores were positively correlated with PGD symptoms (r = .63, p < .001), GCQ-SF (r = .49, p < .001), depressive avoidance (r = .39, p < .001), and anxious avoidance (r = .47, p < .001). In hierarchical regression, the sense of unrealness accounted for an additional 6.3% of variance in PGD symptoms over and above demographics/expectedness of death and GCQ-SF/avoidance, and the final model explained 70.5% of the variance (R² = .70). Findings support the Turkish EUS as a reliable and valid measure and indicate that the sense of unrealness uniquely contributes to PGD symptom severity, underscoring its relevance for research and clinical assessment in Turkish bereaved samples.
In this study, the examination of the relationship between prejudicial negative attitudes towards obesity, healthy eating obsession, and eating disorder tendencies was aimed. There are certain groups that are informed among risk groups for eating disorder psychopathologies, like university students and especially dance majors, who are seemingly contradictory risk as being related with physical activity and eating attitudes associated with the expected performance levels. Therefore, in this study, for data collection, the criterion sampling method, which is a subtype of the purposive sampling method, has been used. The participants who chose to answer the questions voluntarily, following informed consent, are 482 university students (219 ballet and 263 modern dance students). The “GAMS-27 Obesity Prejudice Scale” to measure attitudes towards obesity, the “SCOFF/REZZY Eating Disorders Scale” to screen eating disorder tendencies, and the “ORTO-11 Scale” to measure “orthorexic tendencies” of the participants have been used. It was found that the prejudicial attitudes of the participants towards obesity are predicting the 59% of the variance of eating disorders (F = 693.496, p = .000, R² = .591, Adj. R² = .590) and 15.7% of the variance of healthy eating fixation (F = 90.402, p = .000, R² = .158, Adj. R² = .157). The ballet student participants differed with higher prejudicial attitudes (t = - 2.805, p = .000) and eating disorder tendencies (t = -4.769, p = .000). The environmental requirements of dance education could be associated with the increasing risk for eating disorder psychopathologies that deserve to be the topic of future studies and preventive intervention programs too. Under the light of the related literature and the results of the presented study, it is important to highlight the importance of awareness and preventive interventions for the protection of individuals in risk groups.
Social media plays a central role in the daily lives of young people. However, many are at risk of experiencing a range of negative consequences associated with problematic social media use (PSMU). In this context, understanding the core psychological processes that contribute to PSMU is of critical importance for the development of preventive and intervention-based strategies aimed at promoting youth mental health. The present study aimed to examine the relationship between valued living - engaging in continuous and committed action consistent with one's chosen values- and PSMU, and to explore the serial mediating roles of trait self-control and doomscrolling in this association. The study was conducted using a cross-sectional design and included 511 university students aged between 18 and 30 years (78.5% female). Data were analyzed using Hayes’s PROCESS macro (Model 6). The findings revealed that valued living significantly predicted self-control. However, no direct effect of valued living on doomscrolling or PSMU was identified. In contrast, self-control and doomscrolling fully mediated the relationship between valued living and PSMU. These results indicate that self-control functions as a key psychological mechanism through which valued living is linked to reductions in both doomscrolling and PSMU. Accordingly, the findings suggest that interventions aimed at reducing PSMU and doomscrolling may be more effective when they target self-control capacity within a value-based framework, rather than focusing on valued living alone. Moreover, future studies should investigate the cognitive and emotional mechanisms through which valued living influences self-control, doomscrolling, and PSMU, using more comprehensive and causally oriented research designs.
Sevilen bir yakının ölümü pek çok insanı etkileyerek yas süreçlerini başlatmaktadır. Bununla birlikte, bazı yas durumları, yasın başlangıcı ile ilgili bazı çelişkileri barındırabilmekte ve özellikleri bakımından farklılık gösterebilmektedir. Belirsiz kayıp durumlarında –sevilen kişinin ölü mü yoksa sağ mı olduğu belirsiz olduğunda– geride kalanlar, sevdiklerinin durumu hakkında bazı belirsizlikler yaşamaktadır. Belirsiz kayıp, fiziksel veya psikolojik olmak üzere iki türde sınıflandırılmaktadır ve yas süreçlerini karmaşık hale getirerek bu kayıp türünün olağan kayıp yaşantısından farklı bir şekilde değerlendirilmesini gerekli kılabilmektedir. Bu derleme, belirsiz kayıp bağlamında yaşanan yas deneyimine ilişkin 2014–2025 yılları arasında yayımlanan araştırmaları tematik olarak inceleyerek kavrama ilişkin bütüncül bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır. Scopus, EBSCO, Web of Science, PubMed ve TRDizin veri tabanlarında yapılan tarama sonucunda toplam 352 kaynağa erişilmiştir. Uygunluk ile dahil etme ve hariç tutma kriterlerinin değerlendirilmesinin ardından nihai 54 makalenin tematik incelemeleri gerçekleştirilmiştir. Tematik incelemeler sonucunda belirlenen; savaş, göçmenlik, bakım verenlik ve/veya özel gereksinim durumları, kaybolan bireyler- izine rastlanmayanlar, gebelik ve yeni doğan deneyimleri, aile deneyimi, tutukluluk ve cezaevi bağlamı, “Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İnterseks (LGBTİ+)” deneyimleri, pandemi ve yeni güncel deneyimler olmak üzere toplam 10 temanın her biri kendi bağlamı içerisinde detaylandırılmıştır. Elde edilen bulgular, belirsiz kayıp/belirsiz yas kavramının farklı bağlamlarda genişleyen kuramsal ve deneyimsel bir alanyazına dayandığını göstermektedir. Kavramın çok boyutlu yapısı göz önüne alındığında, kavramsal tutarlılığı artırmak ve derinlemesine sonuçlara ulaşmak amacıyla, her bir temanın daha yapılandırılmış tema inceleme yöntemleriyle değerlendirilmesi önerilmektedir.
Fiziksel değişimlerin hızlı geliştiği bir dönem olan ergenlik döneminin ilk yıllarında ergenler beden imajından dolayı kaçınma davranışı gösterebilmektedir. Bu araştırmanın amacı ergenlerin beden imajından dolayı göstermiş oldukları kaçınma davranışını ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasını yapmaktır. Araştırmaya, 11-14 yaş aralığında olan 189 kız ve 212 erkek, toplam 401 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği, Beden Saygısı Ölçeği, Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği ile Çocuklar İçin Kısa Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Yaklaşan geçerlik için ise beden imajı kaynaklı yaşamdan geri çekilme ile beden saygısı, mental iyi oluş, pozitif ve negatif duygular arasındaki ilişki incelenmiştir. Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin güvenirliği için ise Cronbach alfa ve birleşik güvenirlik (CR; composite reliability) katsayılarına bakılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin dokuz maddelik tek faktörlü yapısının kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, madde faktör yüklerinin 0.37 ile 0.62 arasında olduğu tespit edilmiştir. Güvenirlik analizlerinde ise Cronbach alfa 0.78 ve CR katsayısı 0.77 olarak bulunmuştur. Ölçeğin cinsiyete göre ölçme değişmezliği çoklu grup DFA ile incelenmiştir. Analizler kapsamında sırasıyla biçimsel, metrik ve skalar değişmezlik test edilmiştir. Ölçeğin faktör yapısının, madde faktör yüklerinin ve maddelere ait sabit katsayının cinsiyetlere göre eşdeğer olduğu görülmüştür. Sonuçlar ölçeğin Türkçe formunun, ön ergenlik dönemindeki bireylerin beden imajından kaynaklanan yaşamdan geri çekilme davranışlarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.
Although neurodivergent individuals, such as those diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) or Attention-Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), are increasingly accessing psychological support services, relatively little is known about how they experience and perceive this support. This study aims to review and synthesise the qualitative literature to generate a conceptual understanding of how neurodivergent people experience psychological support as well as what they perceive to be barriers and enablers to accessing this support. Relevant papers (n = 25) were generated through systematic searches of four databases and subsequently synthesised and analysed, using a meta-ethnographic approach. Findings revealed two higher-order constructs, relating to perceived facilitators and barriers to accessing appropriate interventions and to further support option considerations which are needed from service providers. Practitioners working with these individuals are advised to adapt interventions, and recommendations are made for services to consider when supporting this population. Clinicians and service providers must be mindful of the challenges and missed opportunities which neurodivergent individuals experience when accessing support for their mental health needs.
Bu çalışmanın amacı, yetişkin bireylerin çocukluk dönemlerinde ebeveynlerinin duygulara verdikleri tepkilere ilişkin algılarını değerlendirmek üzere Yetişkinlerde Algılanan Ebeveyn Duygusal Sosyalizasyon Stilleri Ölçeği’ni geliştirmek ve ölçeğin psikometrik özelliklerini incelemektir. Ölçek, meta-duygu felsefesi kuramsal çerçevesi temel alınarak duygu koçluğu ile duyguyu yok sayan ebeveynlik yaklaşımlarını kapsayacak şekilde yapılandırılmıştır. Çalışmaya 565 yetişkin katılmış, örneklem açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri için rastgele iki alt gruba ayrılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonuçları, ölçeğin dört faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ve toplam varyansın %66.6’sını açıkladığını göstermiştir. Doğrulayıcı faktör analizi bulguları, dört faktörlü modelin kabul edilebilir uyum değerleri sunduğunu ortaya koymuştur (CFI = .905, TLI = .899, RMSEA = .073, SRMR = .052). Alt boyutlar arasındaki yüksek ilişkiler doğrultusunda test edilen ikinci düzey model de kabul edilebilir uyum değerleri göstermiştir (CFI = .905, TLI = .900, RMSEA = .073, SRMR = .052). Ölçeğin tüm alt boyutları yüksek içsel tutarlılık katsayıları sergilemiştir (α = .890–.978; ω = .884–.979). Ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında, ölçeğin alt boyutlarının Young Ebeveynlik Ölçeği ile kuramsal beklentiler doğrultusunda anlamlı ilişkiler gösterdiği belirlenmiştir (r = −.695 ile .560 arasında, p < .01). Bulgular, geliştirilen ölçeğin yetişkin örnekleminde ebeveyn duygusal sosyalizasyon stillerini güvenilir ve geçerli biçimde değerlendirdiğini göstermektedir. Ölçeğin, klinik psikoloji alanında duygu düzenleme güçlükleri, duygusal ihmal ve duygusal geçersizleştirme ile ilişkili psikolojik sorunların değerlendirilmesine ve araştırılmasına katkı sağlayabilecek bir ölçme aracı olduğu düşünülmektedir.
İç konuşma, Vygotsky’nin geliştirdiği kuramsal çerçevede, kişilerarası konuşmanın içselleştirilmesiyle ortaya çıkan ve düşüncenin sözel bir biçimi olarak öz düzenleme, benlik farkındalığı ve duygulanım süreçlerinde önemli bir rol oynayan bir zihinsel etkinliktir. Türkçe konuşan örneklemlerde, iç konuşmanın türlerini ölçme ve değerlendirmeyi amaçlayan araçların eksikliği bu alandaki araştırmaları kısıtlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, İç Konuşma Türleri Anketi–Gözden Geçirilmiş Formu’nun (İKTA-R) Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesidir. Araştırma iki aşamalı olarak yürütülmüştür: İlk aşamada, 18–65 yaş aralığında 1545 katılımcıdan elde edilen verilerle açımlayıcı faktör analizi yapılmış; ikinci aşamada, 18–25 yaş aralığında 474 üniversite öğrencisinden oluşan bağımsız bir örneklemde ilk aşamada elde edilen ankete doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Analizler sonucunda, beş faktöre (diyalojik iç konuşma, iç konuşmada başkalarının varlığı, kısaltılmış iç konuşma, olumlu/düzenleyici iç konuşma ve olumsuz iç konuşma) dağılan 18 maddelik bir yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi, modelin kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir (CFI = .95, RMSEA = .06). Ölçeğin alt boyutları için Cronbach alfa değerleri .70 ile .88 arasında değişmekte; test–tekrar test güvenirliği değerleri ise .64 ve .71 arasında yer almaktadır. Ayrıca iç konuşma türleri ile anksiyete, depresyon, benlik saygısı ve dissosiyatif yaşantılar arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bulgular, İKTA-R’nin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.
Problematic social media use, particularly Instagram addiction, has been associated with maladaptive eating behaviors and increased food cravings, likely driven by exposure to idealized body images and food-related content, while body self-compassion may function as a protective factor by fostering adaptive emotion regulation and a more accepting relationship with the body. This study investigated whether the three subdimensions of body self-compassion, namely defusion, body acceptance, and common humanity, mediate the relationship between Instagram addiction and food cravings in adults. The sample consisted of 382 individuals aged 18 years and older (M = 24.96, SD = 9.11) without metabolic diseases affecting eating behavior, and a cross-sectional correlational design was employed. Data were collected using the Test for Instagram Addiction, the Food Cravings Questionnaire–Trait Short Form (FCQ-T-r), and the Body Compassion Scale, and correlation and mediation analyses with 5,000 bootstrap resamples were conducted, with each subdimension tested as a separate mediator. Results indicated that Instagram addiction was positively associated with food cravings (r = .435, p < .001) and negatively associated with defusion (r = −.550, p < .001) and body acceptance (r = −.210, p < .001), but not significantly related to common humanity (r = .086, p > .05), while food cravings were negatively related to defusion (r = −.568, p < .001) and body acceptance (r = −.203, p < .001). Mediation analyses revealed that the indirect effect of defusion was significant (B = .259, 95% BCA CI [.1889, .3340]), with the model explaining 34% of the variance. In addition, body acceptance demonstrated a small but significant indirect effect (B = .024, R² = .202), whereas the indirect effect of common humanity was not significant. These findings suggest that defusion may serve as a key psychological mechanism linking Instagram addiction to food cravings.
Smartphone addiction (SPA) is a form of behavioral addiction associated with impairments in psychological, social, and physical functioning. While recent studies have shown a correlation between individual characteristics such as self-control and SPA, the specific psychological processes and motivational frameworks within which this relationship unfolds have not been fully elucidated. This study aims to examine how regulatory focus mechanisms (promotion focus and prevention focus) change in relation to the self-control-SPA relationship within a holistic SPA framework. A total of 447 Turkish adults aged 18-48 participated in this cross-sectional study (Mage = 20.73; SDage = 4.07). Participants completed the Brief Self-Control Scale, the Regulatory Focus Scale, and the Smartphone Addiction Scale. Data were analyzed using descriptive statistics, confirmatory factor analysis, Harman’s single-factor test, Pearson’s correlations, and mediation analyses, with age and gender included as covariates. The findings showed that SPA is negatively correlated with self-control, promotion focus, and prevention focus. Mediation analysis indicated that prevention focus played an indirect role in the relationship between self-control and SPA (β = −0.042, 95% CI [−0.074, −0.015]), whereas promotion focus did not have a significant effect in this relationship (β = −0.018, 95% CI [−0.046, 0.006]). The findings suggest that the relationship between self-control and SPA may be conceptually meaningful when considered alongside prevention focus motivational tendencies, such as risk aversion and responsibility sensitivity. This study contributes a theoretically consistent addition to the literature on self-regulation and behavioral addictions, focusing on the motivational context of the self-control–SPA relationship.
Narsisizmin çok boyutlu doğasını kapsamlı ancak pratik biçimde değerlendirebilen kısa ölçümlere duyulan ihtiyaç giderek artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Patolojik Narsisizm Envanterinin kısa (K-PNE) ve en kısa (EK-PNE) Türkçe formlarının psikometrik özelliklerini incelemektir. Veriler, 2022–2024 yılları arasında üniversite öğrencileri, toplum örneklemi ve klinik grupları temsil eden dört örneklemden elde edilmiştir (N = 1,862; yaş aralığı = 18–65; Ort. = 25.42, SS = 8.38). Madde seçimi, Genelleştirilmiş Kısmi Kredi Modeli ve Madde Tepki Kuramı temelli analizlerle yürütülmüş; yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve çapraz doğrulama ile değerlendirilmiştir. Sonuçta, orijinal 52 maddelik PNE’nin altı alt boyutunu koruyan 23 maddelik K-PNE ve büyüklenmeci/kırılgan narsisizm üst boyutlarını temsil eden 12 maddelik EK-PNE oluşturulmuştur. DFA bulguları, modellerin kabul edilebilir uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (CFI = .90–.91, TLI = .92–.96, RMSEA = .056–.065). Toplam puan iç tutarlılık katsayıları .82–.86 arasında değişmiştir. Ölçüt geçerliği analizlerinde K-PNE, PNE toplam puanı (r = .93, p < .001), Narsistik Kişilik Envanteri (NKE) (r = .50, p < .001), Aşırı Duyarlı Narsisizm Ölçeği (ADNÖ r = .63, p < .001) ve Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASÖ; r = .36, p < .001) ile anlamlı ilişkiler göstermiş; EK-PNE için de benzer geçerlik örüntüleri elde edilmiştir. Klinik karşılaştırmalarda büyüklenmeci boyutta anlamlı grup farklılıkları saptanmıştır (K-PNE: t(36) = 2.50, p = .01; EK-PNE: t(36) = 3.09, p = .03). Bulgular, K-PNE ve EK-PNE’nin patolojik narsisizmin farklı görünümlerini kısa sürede değerlendirebilen güvenilir, geçerli ve kullanışlı ölçüm araçları olduğunu göstermektedir.
The quality of family relationships during childhood is one of the key factors that can influence children’s patterns of digital media use and social-emotional characteristics such as empathy. The aim of this study was to examine the mediating role of digital addiction in the relationship between family relationships and empathic tendencies in children aged 9–11, and the moderating effect of gender on this relationship. The study involved 505 students aged 9–11 (241 girls, 264 boys). The Family Relationships Scale, the Digital Addiction Scale, and the Empathic Tendency Scale were administered. Pearson correlation analysis and moderated mediation analysis using SPSS PROCESS Macro (Model 7) were performed. Correlations indicated that discouraging family relationships were positively associated with digital addiction (r = .44, p < .01) and negatively associated with empathic tendencies (r = -.31, p < .01). Supportive family relationships, on the other hand, were found to be negatively associated with digital addiction (r = -.46, p < .01) and positively associated with empathic tendencies (r = .39, p < .01). In the moderated mediation analysis, the mediating role of digital addiction in the effect of discouraging family relationships on empathic tendencies was significant; the indirect effect varied in magnitude for girls (β = -.197, 95% CI [-.287, -.103]) and boys (β = -.437, 95% CI [-.565, -.323]). Similarly, the mediating role of digital addiction in the effect of supportive family relationships on empathic tendencies was significant, and this effect was similar in magnitude for girls (β = .363, 95% CI [.266, .487]) and boys (β = .361, 95% CI [.261, .491]) and did not significantly differ by gender. The findings suggest that family-based regulation of digital media use and interventions that strengthen parent–child interaction may be clinically important in supporting empathy; particularly, boys may be at higher risk in the context of discouraging family relationships.
Bu çalışmanın amacı, Ev Özlemiyle Başa Çıkma Ölçeği’nin (EBÇÖ) Türkçe formunun psikometrik özelliklerini incelemek ve ölçeği Türk kültürel bağlamına uyarlamaktır. Ev özlemi, bireylerin göç ve yer değiştirme süreçlerinde deneyimledikleri; duygusal, bilişsel ve davranışsal boyutları olan çok yönlü bir stres yaşantısıdır. Bu bağlamda ev özlemiyle başa çıkma stratejilerinin güvenilir biçimde değerlendirilmesi, bireylerin psikolojik uyum süreçlerinin anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Çeviri ve geri çeviri sürecinin ardından, amaçlı ve kartopu örnekleme yöntemleriyle ulaşılan, 18 ile 29 yaş arasındaki (Ort. = 18.9, SS = 1.41) 1000 katılımcıya (721 kadın) Sosyo-Demografik Bilgi Formu, EBÇÖ ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği uygulanmıştır. Yöntemsel yanlılığı azaltmak amacıyla, ölçeğin faktör yapısı 500 katılımcı üzerinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve diğer 500 katılımcı üzerinde doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak test edilmiştir; ayrıca madde ayırt edicilikleri ve iç tutarlılık güvenirlikleri değerlendirilmiştir. Kuramsal ve istatistiksel ölçütleri karşılamayan maddelerin çıkarılmasıyla altı faktörlü ve 24 maddelik bir yapı elde edilmiştir. DFA sonuçları, bu yapının veriyle kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²(237) = 1009.77, χ²/df = 4.26, CFI = .93, TLI = .92, RMSEA = .06, SRMR = .06). Faktörlere ilişkin güvenirlik katsayıları yeterli düzeyde olup Cronbach alfa değerleri .74 ile .95 arasında değişmektedir. Yakınsak ve ayırt edici geçerlik analizleri sonucunda CR değerlerinin .75–.95 aralığında olduğu, AVE değerlerinin ise .43–.83 arasında değiştiği ve faktörlerin birbirinden ayırt edilebilir olduğu görülmüştür. Cinsiyete göre gerçekleştirilen ölçüm değişmezliği analizleri, ölçeğin yapısal (CFI = .93, RMSEA = .04), metrik (ΔCFI = .001, ΔRMSEA = .000) ve skalar (ΔCFI = .007, ΔRMSEA = .001) düzeylerde değişmez olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca ölçek faktörlerinin psikolojik iyi oluş ile ilişkisi incelenmiş ve pozitif yeniden değerlendirme (r = .34), problem odaklı sosyal destek (r = .23) duygu odaklı sosyal destek (r = .17), manevi başa çıkma (r = .19) ve alternatiflere yönelme (r = .17) faktörlerinin anlamlı ilişkiler göstermesi (tüm p’ler < .01) yapı geçerliliğine ek kanıt sağlamıştır. Bu çalışma, göç deneyimi yaşayan bireylerin psikolojik işlevselliğinin hem klinik hem geniş kapsamlı araştırmalar bağlamında daha bütüncül biçimde değerlendirilmesine olanak sağlayabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sunmaktadır.
Embitterment, which refers to a complex emotion that embraces various emotions such as helplessness, anger, hopelessness, dysphoria, and, simultaneously, a feeling of revenge following exposure to an unfair and negative, is a critical mental health issue with a rising prevalence rate. Thus, reliable assessment of embitterment is crucial for better understanding of this construct among Turkish individuals. The present study aimed to adapt the Bern Embitterment Inventory (BEI) to Turkish and to provide Turkish researchers a tool that will be an alternative to the existing measure of embitterment. The current study was conducted with 308 participants aged between 18 and 70 years (M = 35.81, SD = 12.25), and they were administered the BEI as well as Post-Traumatic Embitterment Inventory (PTEI) and scales assessing anger, anger rumination, emotion regulation difficulties, and depression. The confirmatory factor analysis performed on the Turkish version of the BEI yielded four factors, named as emotional embitterment, misanthropy, pessimism, and performance-based recognition (χ2 = 293,350, df = 129, χ2/df = 2.274, p < .001, TLI = .93, CFI = .94, SRMR = .05, RMSEA = .06 (90% CI: .05, .07)), with satisfactory reliability (αs between .70 and .92). Correlations with other study variables indicate evidence for concurrent validity (r’s between .380 and .722). Furthermore, both the BEI and its subscales were able to discriminate the clinically embittered individuals (p <. 001), which is evidence for criterion validity. The current study shows that Turkish version of the BEI has strong psychometric properties and can be used to measure embitterment.
Son yıllarda, birey-merkezli psikopatoloji modellerinin klinik çeşitliliği ve bağlamsal etmenleri yeterince yansıtamadığına dair bulgular, psikoterapi araştırmaları yazınında sosyal adalet odaklı yaklaşımlara yönelik artan bir ilgiyi beraberinde getirmiştir. Bu derlemenin amacı, psikoterapide sosyal adalet yaklaşımının Türkiye’deki klinik uygulamalarında karşılaşılabilecek olası etik sorunları ortaya koymak ve bu sorunlara yönelik uygulamaya dönük etik ilkelere dayanan çözüm önerileri sunmaktır. Bu doğrultuda çalışma eleştirel anlatı (critical narrative review) niteliğinde bir inceleme olarak şekillendirilmiş; ulusal ve uluslararası hakemli makaleler, kuramsal kaynaklar ile Amerikan Danışmanlık Birliği [American Counseling Association (ACA)], Türk Psikologlar Derneği ve Türkiye Psikiyatri Derneği gibi ilgili meslek kuruluşlarının etik yönergeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, Bronfenbrenner’ın Ekolojik İnsan Gelişim Modeli temelinde üç eksende özetlenmiştir: (1) Problem tanımlama ve sorumluluk paylaşımı süreçlerinde bireysel özerklik ile sistemik faktörler arasında denge kurulması; (2) Terapötik müdahale sınırlarının etik çerçevede belirlenmesi ve (3) Değerlerin empoze edilme riskine karşı kültürel alçakgönüllülük ve epistemik adalet ilkelerinin gözetilmesi. Bu çalışma, bireysel psikopatoloji odaklı geleneksel modellerin kısıtlılıklarını aşarak, Türkiye’deki klinik uygulamalarda sosyal adalet temelli bir yaklaşımın getirdiği etik ikilemleri kuramsal ve yerel mevzuat çerçevesinde analiz etmesi ve bu sorunlara yönelik ekolojik sistem kuramı bağlamında somut, etik çözüm önerileri sunması bakımından özgün bir katkı sunmaktadır.
Umutsuzluk, bireyin geleceğe dair olumsuz beklentiler taşıması ve kendi çabalarının durumunu değiştirmek için yeterli olmadığına inanması ile tanımlanan bilişsel-duygusal bir durumdur. Umutsuzluk, intihar ve depresyon gibi ciddi ruh sağlığı problemleri için önemli risk faktörlerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Umutsuzluk düzeyini değerlendirmek için kullanılan ölçüm araçlarının, klinik örneklemler dışında kalan, toplum temelli örneklemlerde ne ölçüde geçerli ve güvenilir biçimde kullanılabileceğine dair bazı soru işaretleri bulunmaktadır. Bu doğrultuda mevcut çalışmanın amacı, genel popülasyonda kullanılma amacıyla geliştirilmiş bir ölçek olan Umutsuzluk Envanteri-5’i (UE-5) Türkçeye uyarlamak ve psikometrik özelliklerini değerlendirmektir. Çalışmanın örneklemini yaşları 18-65 arasında olan (Ort. = 29.62, SS = 12.25), 323 kadın (%70.2) ve 137 erkekten (%29.8) oluşan 460 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara UE-5, Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) ve Hasta Sağlık Anketi-9 (HSA-9) uygulanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi bulguları, ölçüm aracının orijinal çalışma ile tutarlı biçimde tek faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ve modelin uyum iyiliğinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. UE-5 için iç tutarlılık değeri .87 bulunmuştur. UE-5’ten alınan puanların BUÖ, RBSÖ ve HSA-9’dan alınan puanlar ile anlamlı ilişkilere sahip olması, ölçeğin yakınsak geçerliğini desteklemiştir. Bu çalışmanın sonuçları, UE-5’in Türkçe formunun genel popülasyonda umutsuzluğu değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu doğrulamıştır.
This study aimed to develop a 42-item short form of the Facial Expression Identification Test (FEXIT-SF) for the Turkish population and examine its psychometric properties, including "emotional intensity" sub-dimension. The sample comprised 807 Turkish adults (54% female, mean age = 35.94, SD = 12.96, range 18–71). Participants completed the FEXIT-SF, Reading the Mind in the Eyes Test, Toronto Empathy Questionnaire, Tromso Social Intelligence Scale, and Brief Symptom Inventory. Construct validity was assessed via exploratory and confirmatory factor analysis. Reliability was evaluated using KR-20, Cronbach's alpha, split-half, and test-retest methods. As a result of the exploratory factor analysis, a structure corresponding to the six basic emotions was obtained, with 69% of the variance explained in the recognition dimension and 62% in the emotional intensity dimension. Confirmatory factor analysis indicated good model fit (recognition: χ²(798) = 1218.569, p < 0.001; CFI = 0.97, RMSEA = 0.027; intensity: χ²(798) = 2136.702, p < 0.001; CFI = 0.91, RMSEA = 0.046). The internal consistency coefficients of the scale were found to be KR-20 = 0.90 for the “recognition total” and α = 0.95 for the “intensity total.” Test-retest correlations were found ranging 0.22–0.71 for recognition and 0.48–0.75 for intensity. The FEXIT-SF showed significant positive correlations with the Reading the Mind in the Eyes Test (r = 0.60, p < .001), empathy (r = 0.43, p < .001), and social intelligence (r = 0.30, p < .001). Both recognition and intensity scores negatively predicted depression, anxiety, somatization, and obsessive-compulsive symptoms (p < .05). Women scored higher than men in recognizing the emotions of disgust, anger, and surprise, and perceived anger intensity as higher. Overall, the FEXIT-SF was found to be a culturally representative, valid, and reliable emotion recognition measurement tool for Turkish adults.
