Περίληψη: Το χειρόγραφο Ιstanbul TMSK G.İ. 36 (παλαιότερα γνωστό ως codex Constantinopolitanus / Seragliensis graecus 36) αποτελεί σημαντικό και σε αρκετά χωρία μοναδικό μάρτυρα του κειμένου των Τακτικά του Νικηφόρου Ουρανού, μιας ιδιαιτέρως εκτεταμένης πολεμικής πραγματείας που συντάχθηκε περί το 1000 και παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέκδοτη. Ο κώδικας TSMK G.İ. 36, έργο των αρχών της δεκαετίας του 1430, αποτελεί το τελευταίο παράδειγμα βυζαντινού χειρογράφου του είδους και είναι μια σπάνια περίπτωση κώδικα παλαιότερου του 1453 που διασώθηκε στην οθωμανική σουλτανική βιβλιοθήκη. Αν και εντοπίστηκε στο ανάκτορο του Τοπκαπί το 1887, δυσκολίες στην πρόσβαση εμπόδισαν επί μακρόν την επιστημονική του έρευνα και παραμένει έως σήμερα το λιγότερο μελετημένο χειρόγραφο στον χώρο των βυζαντινών στρατιωτικών πραγματειών. Η παρούσα εργασία είναι η πρώτη συστηματική μελέτη του TSMK G.İ. 36. Αποπειράται μια ολοκληρωμένη κωδικολογική και φιλολογική έρευνα, όπου μελετάται και αναθεωρείται η παλαιότερη βιβλιογραφία, παρέχεται μια λεπτομερής περιγραφή του κώδικα και αξιολογούνται οι ομοιότητες σε επίπεδο κειμένου και η σημασία του για μια πλήρη κριτική έκδοση των Τακτικών του Νικηφόρου Ουρανού
This paper focuses on the poem of Michael Choniates on the image of the unicorn, which has not been systematically researched since its publication by Spyridon Lampros in 1880. I present a new critical edition of the poem based on the two manuscripts transmitting it, most notably the Vaticanus, which Lampros had not used for his edition. I argue that Choniates' main source for the legend of the unicorn is the Byzantine novel Barlaam and Joasaph, by comparing Choniates' verses with the text of his source. I proceed by tracing the iconographic models of this legend which inspired Choniates, primarily the representations of the unicorn in Greek psalteries. Finally, I examine its reception in the Byzantine literature after Choniates (especially in Manuel Philes) until the early 15th century, as well as in the iconographic tradition up to the 18th century.
Im vorliegenden Beitrag werden Verse aus hauptsächlich drei Gedichten (zwei im elegischen und einem im „jambischen“ Metrum) des IoannesGeometres (10. Jh.) kommentiert; konkret werden: eine Vermutung über den Vornamen des Vaters des Dichters geäußert, weitere Quellen bzw. Parallelen beigesteuert, eine textkritische Bemerkung bzw. eine Konjektur unterbreitetund, schließlich, eine bereits bekannte Interpretation weiter untermauert
The article points out and comments on some research questions regarding the opening stages of the AD 377–382 (not 376-382, as it is usually claimed) Gothic War, namely the Gothic entrance and subsequent revolt in Late Roman Thrace, as well as the so-called Battle of Marcianople that followed immediately after. Although this latter conflict has not been the subject of a specialized study until now, in our opinion, it bears significant historical importance for a variety of reasons: first, it was the first major armed conflict won by irregular Gothic warriors against the regular Roman army in decades; moreover, it led to the destruction of the Roman army of Thrace by the Thervingi Goths; finally, it constituted the prelude to the so-called “great disaster” or alternatively the “lamentable war”, namely the momentous Battle of Adrianople in August AD 378, with far-reaching implications for the integrity and fate of the Late Roman Empire.
