W niniejszym artykule przedstawiono charakterystykę pozostałości językowego dziedzictwa społeczności wołoskiej w kilku nazwach geograficznych i osobowych powiatu tomaszowskiego. Analizie poddane zostały nazwy geograficzne Kniazie, Ruda Wołoska, Koszary i Grunie oraz nazwy osobowe Wołoszyn i Własinowicz (
W artykule podjęto zagadnienie specyfiki muzeum uczelnianego na przykładzie Muzeum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II (KUL). Autorka przygląda się aspektom prawnym funkcjonowania tej instytucji, a także problemom, jakie rodzi jej status w świetle obowiązujących w Polsce regulacji. Analizie został poddany Regulamin Muzeum KUL. Istotnym wątkiem artykułu jest również pokazanie Muzeum KUL jako instytucji stanowiącej istotne wsparcie dla dydaktyki studentów historii sztuki. Jako jedno z niewielu muzeów uniwersyteckich w Polsce posiada ono bowiem kolekcję dzieł sztuki, dzięki czemu może pełnić rolę pomostu między teorią a praktyką, co znacząco wzbogaca standardowe zajęcia akademickie i realnie przygotowuje studentów do pracy w zawodzie muzealnika.
Artykuł przedstawia wojenne losy (1914–1920) trzech synów Eugeniusza Skulskiego: Jarosława, Zbigniewa i Bohdana, bratanków premiera Rzeczypospolitej Polskiej Leopolda Skulskiego, który pochodził z Zamościa. Tekst podzielono na trzy części. W pierwszej przedstawiono sylwetkę i dokonania premiera, a później ministra spraw wewnętrznych L. Skulskiego. W drugim przybliżono bohaterów artykułu – bratanków Skulskich. Ukazano także powiązania i relacje rodzinne. W trzeciej części dokonano rekonstrukcji trasy powrotu do Polski z uwzględnieniem najważniejszych wydarzeń, których uczestnikami byli bracia. Wartość artykułu podnosi fakt, że opiera się w dużej mierze na źródłach wywołanych w postaci wspomnień i relacji pochodzących od członków rodziny Skulskich.
Okres świetności majątku w Czarnokońcach Wielkich (Podole) przypada na zarząd tymi dobrami przez Erazma Wolańskiego h. Przyjaciel i jego żony Matyldy Jaxy-Dobek. Wolański założył stadninę koni angielskich, gorzelnię i młyn, zapewniając wielu mieszkańcom pracę. Artykuł przedstawia historię najważniejszej z jego inicjatyw – fundacji kościoła rzymskokatolickiego pw. Imienia Marii w Czarnokońcach Wielkich, a także próbę powołania parafii, zrealizowaną dopiero po śmierci Wolańskiego przez wdowę Matyldę Wolańską. Literatura przedmiotu nie dostarcza praktycznie żadnej wiedzy na temat świątyni. Dopiero lektura źródeł archiwalnych pozwala przybliżyć historię fundacji kościoła, który miał się stać rodowym mauzoleum rodziny Wolańskich, oraz zawiłe dzieje powoływania parafii. Miejsce wybrane przez Wolańskiego na fundację kościoła może być interpretowane w kontekście religijnym lub charytatywnym, ale także jako wpisujące się w tradycję wznoszenia mauzoleów w pobliżu rezydencji rodowych.
This article examines the theoretical and legal concept of patriotism as a core element of the resilience of a modern democratic state. Drawing on the Polish republican tradition, it demonstrates that constitutionalism in Central Europe emerged earlier than commonly assumed and was grounded in a civic understanding of power. This heritage informs the contemporary debate on the rule of law, democratic legitimacy, and collective identity. The analysis proposes the concept of “constitutional patriotism rooted in identity.” This form of patriotism harmonizes the historical experience of a nation with the moral norms and obligations articulated in instruments such as the Charter of the United Nations and the Universal Declaration of Human Rights. It fosters institutional trust, civic responsibility, and the moral resilience of democratic systems. The article argues that this conceptualization of patriotism aligns fully with the norms of contemporary public international law and can serve as a stabilizing factor, strengthening the rule of law and the resilience of constitutional democracies.
