Il saggio mira ad analizzare il motivo arboreo nella poesia epica ed epico-lirica in lingua italiana degli autori dalmati dell’Ottocento e ad apportare alla comprensione della trasformazione delle modalità descrittive della poesia epica del secolo. Nel passaggio dall’epica classica, caratterizzata da descrizioni ampie e analitiche, a una poetica fondata su immagini più brevi e selettive, la descrizione non perde la propria funzione. Essa continua infatti a svolgere un ruolo strutturale all’interno di una narrazione sempre più liricizzata. In tale contesto, il motivo dell’albero non funge soltanto da elemento figurativo o ornamentale del paesaggio reale o immaginario, ma contribuisce alla costruzione dello spazio narrativo e orienta l’interpretazione del testo. La metodologia adottata si basa su un’analisi testuale e comparativa di opere di Niccolò Ivellio, Niccolò Giaxich, Giovanni Bizzarro e Anna Vidovich con particolare attenzione alle immagini arboree e al loro significato simbolico. L’analisi mostra come la scelta di singole specie arboree permetta agli autori di evocare il paesaggio naturale e culturale della Dalmazia e di concentrare significati mitologici, storici, politici, religiosi e autobiografici. Nelle opere di Ivellio e Giaxich il motivo arboreo è legato soprattutto alla rappresentazione del potere politico e dell’idea di pace. Nell’opera di Bizzarro esso si inserisce in un contesto biblico e religioso e rende più concreta la dimensione sacra del racconto mentre nell’opera di Vidovich diventa parte centrale della costruzione mitica e della memoria personale. Attraverso quadri descrittivi semplici e riconoscibili, questi autori mettono in relazione natura, storia e memoria e sviluppano una forma di narrazione più concisa e più vicina all’esperienza individuale.
Tourist brochures, which serve the dual communicative purpose of informing and persuading readers, rely extensively on metadiscourse. Early analyses of metadiscourse were conducted in the context of academic discourse, where its significance was first established (Hyland 1998a; 1998b; Vande Kopple 1985). More recently, research has expanded to other types of discourse, including tourism (Dafouz-Milne 2008; Mauranen 1993; Fuertes-Olivera et al. 2001; Dafouz Milne 2003) and other languages except English. However, in terms of metadiscourse, Croatian remains underresearched (Balažić Bulc and Požgaj Hadži 2018; Pon and Petrić 2023). This study focuses specifically on the use of boosters, which play a crucial role in persuasion and engagement with the reader but remain underexplored, particularly in languages of lesser diffusion such as Croatian. The research forms part of a doctoral research on metadiscourse in English and Croatian tourist brochures and their English translations. This study aims to examine the use and translation of boosters in a self-compiled Tourist Corpus in order to identify cross-linguistic differences and determine whether English translations of Croatian brochures follow Croatian usage patterns or align with English tourist discourse norms. Findings indicate considerable cross-linguistic differences in the use of boosters. However, English translations of Croatian brochures tend to mirror Croatian usage more closely than the norms of English tourist discourse, which may influence how such brochures are received by international audiences.
Uz diskursne oznake (DO) veže se terminološka neujednačenost te se za njih upotrebljavaju i nazivi: diskursne čestice, diskursni operatori, pragmatički markeri, diskursni konektivi, rečenični veznici i signalne fraze. Takav uvid potvrđuje da još uvijek ne postoji konsenzus o njihovu statusu i ulozi. Ipak, brojna istraživanja o uporabi DO-a u komunikaciji licem u lice doprinijela su općeprihvaćenosti njihovih temeljnih obilježja. Unatoč tome, radovi o DO-ama u kontekstu računalno posredovane komunikacije (RPK) i dalje su malobrojni. Smatramo da specifična obilježja interneta kao medija mogu dati drugačiji pogled na spomenutu problematiku te pridonijeti boljem razumijevanju nastanka, funkcijā i statusa DO-a. Polazišna je pretpostavka ovoga istraživanja da se DO-e u RPK-u sustavno ostvaruju u obliku kratica i obavljaju različite pragmatičke uloge, što se potkrepljuje kvalitativnom analizom i predloženom funkcionalnom klasifikacijom. DO-e se ponajviše upotrebljavaju u službi ostvarenja tekstne koherencije, jezične ekonomije i signalizacije komunikacijskih zadaća, što je u mrežnome okružju teže postići (ponajviše zbog izostanka zajedničkoga situacijskog konteksta). Također je poznato da DO-e služe kao sredstva ograđivanja (engl. hedging) kojima govornik modificira ilokucijsku snagu vlastitih iskaza, ali preuzimaju i funkciju popunjivača (engl. fillers) koji služe za strukturiranje i dobivanje vremena u interakciji. Pritom se u radu razlikuju klasični popunjivači od poštapalica, koje zbog redundancije i preučestale uporabe narušavaju koheziju i koherenciju diskursa, čime postaju disfunkcionalni ekstrem u kategoriji DO-a. Glavni je cilj ovoga rada ilustrirati manifestaciju jezične kreativnosti u digitalnome mediju u kojemu se, zbog njegove naravi, DO-e sustavno ostvaruju u obliku kratica te preuzimaju polifunkcionalne uloge u RPK-u. Istraživanje je provedeno na korpusu od 600 privatnih interakcija prikupljenih putem sustava za razmjenu trenutačnih poruka (Google Hangouts, Facebook Messenger, WhatsApp). Analiza se temelji na postavkama pragmatike i konverzacijske analize, uz uvažavanje specifičnosti RPK-a.
Marija iz Magdale, najznačajniji ženski lik u neposrednom krugu Isusovih učenika, u ranokršćanskim spisima i kanonskim evanđeljima prikazana je kao prva svjedokinja Isusova uskrsnuća i apostolica apostola. Međutim tijekom povijesti svedena je na priču o pokajanoj bludnici te je u toj arhetipskoj ulozi prikazivana u književnosti, likovnoj i filmskoj umjetnosti do danas. Svrha je ovoga rada istražiti temelje preobrazbi lika Marije Magdalene u srednjovjekovnim hrvatskoglagoljskim izvorima, ponajprije u liturgijskim knjigama (misalima i brevijarima). Kako će istraživanje pokazati, Magdalena je, uz Isusovu majku Mariju, najpopularniji biblijski ženski lik kako u europskomu srednjovjekovlju tako i u hrvatskoglagoljskim izvorima. Riječ je o temi važnoj za razumijevanje glagoljaštva, ali i ženskih biblijskih likova i njihove uloge u povijesti žena, koja je dosad ostajala na margini istraživačkoga fokusa. Pitanja koja se danas postavljaju o Mariji Magdaleni, posebice u feminističkoj teologiji, neizbježno su i pitanja o kolektivnoj memoriji i načinima pamćenja biblijskih likova u književnosti i umjetnosti te o položaju žena u društvu, a napose u Crkvi od ranog kršćanstva do danas.
U radu se predstavlja istraživanje rečenične sintakse kojoj se pristupa s aspekta ovisnosne i funkcionalne gramatike kroz pojmove glagolske valencije i obaveznih dopuna, na korpusu odabranih tekstova. U teorijskom dijelu određuju se minimalna rečenična struktura (jezgrena predikacija) na kojoj će se promatrati međudjelovanje glagola i obaveznih dopuna. Obavezne dopune označavaju se prema kriterijima kategorije, funkcije i forme, što pokriva raznovrsnost njihova ostvarenja u starogrčkom i što omogućava njihovo modeliranje za shemu označavanja. U praktičnom dijelu istraživanja shema označavanja glagola i njihovih dopuna provodi se računalnim metodama, pa se očekuju i računalno formatirani rezultati te dijelom i njihove računalno utemeljene interpretacije (kvantitativna analiza, statistički parametri). Istraživanje se postavlja u kontekst drugih aktualnih računalnih modela opisa glagolske valencije u starogrčkom i unutar njega se valorizira. U zaključnom se dijelu naznačuje kako se ovako formulirano istraživanje nastavlja u sljedećoj svojoj fazi.
