W artykule poddano analizie mechanizmy konwersji kapitału kulturowego zakorzenionego w tradycyjnym rzemiośle w kapitał społeczny, symboliczny i ekonomiczny w społeczności lokalnej Rudnika nad Sanem. Analizę oparto na koncepcji konwersji kapitałów Pierre’a Bourdieu, uzupełnionej o ujęcia kapitału społecznego Jamesa Colemana i Roberta Putnama. Analiza opiera się na jakościowych badaniach longitudinalnych prowadzonych w latach 2022–2026, łączących obserwacje terenowe z jakościową analizą treści materiałów historycznych, instytucjonalnych, prasowych i cyfrowych. Wyniki wskazują na cyrkularny mechanizm konwersji kapitałów: wiedza i umiejętności wikliniarskie wspierają aktywność gospodarczą i sieci społeczne, natomiast zasoby instytucjonalne i ekonomiczne wzmacniają symboliczną wartość wikliniarstwa oraz tworzą warunki jego dalszej transmisji międzypokoleniowej. Przypadek Rudnika nad Sanem pokazuje, w jaki sposób lokalnie zakorzeniona tradycja rzemieślnicza może funkcjonować jako stale reprodukowany zasób rozwoju społecznego, ekonomicznego i symbolicznego społeczności lokalnej.
The article analyses media narratives about immersive exhibitions in Poland and the ways in which they are decoded by students from the perspective of Stuart Hall’s encoding/decoding model. The study was qualitative and consisted of two stages: encoding and decoding. In the former, nine Polish-language media accounts concerning three exhibitions were analysed: Van Gogh & Friends: The Immersive Experience; Klimt: The Immersive Exhibition; and Titanic: The Artifact Exhibition. In the decoding stage, three moderated group discussions were conducted with MA students of journalism and social communication (N = 45). The findings show that the media encode immersion mainly as an intense experience combining art, technology and spectacle, whereas audiences decode these messages in varied ways. The greatest discrepancies concerned promotional films, which were particularly likely to trigger negotiated and oppositional readings.
W artykule podjęto analizę wspólnot efemerycznych powstałych podczas Jubileuszu Młodych 2025 w Rzymie, ukazując je jako laboratorium współczesnych form religijno-społecznej wspólnotowości. Nawiązując do koncepcji communitas Victora Turnera, autor proponuje jej reinterpretację w perspektywie liminoidalności, afektu i mediatyzacji cyfrowej. Podejście etnografii wielomodalnej pozwoliło uchwycić cztery typy „punktów pamięciowych”, w których doświadczenie wspólnoty przekracza czas i przestrzeń wydarzenia. Analiza dowodzi, że efemeryczność nie musi oznaczać zaniku, lecz trwałość rozproszoną, wspólnotę, która może się odradzać w sieci i pamięci. Badanie ukazuje, jak w epoce mobilności i technologicznej mediatyzacji kształtują się nowe formy postsekularnej communitas.
Celem artykułu jest porównawcza rekonstrukcja koncepcji biopolityki jako różnych sposobów ujmowania relacji między życiem a władzą. Analizie poddano ujęcia Michela Foucaulta, Giorgia Agambena, Roberta Esposita i Thomasa Lemkego, zestawiając je według pięciu kryteriów: statusu życia jako przedmiotu polityki, do-minującego modelu władzy, historycznego lub ontologicznego statusu biopolityki, możliwości operacjonalizacji empirycznej oraz zdolności uchwycenia ekonomicznych, materialnych i infrastrukturalnych warunków życia. Główna teza głosi, że analizowane koncepcje biopolityki tworzą odmienne profile selektywności analitycznej: uzyskują analityczną ostrość dzięki eksponowaniu określonych wymiarów władzy nad życiem, lecz stają się redukcjonistyczne, gdy prowadzi to do systematycznego pomijania mechanizmów istotnych dla badanego problemu. Porównanie pokazuje, że żadna z omawianych perspektyw nie dostarcza kompletnego aparatu analitycznego, lecz ich selektywne połączenie pozwala przygotować podstawy pojęciowe biopolityki zasobów.
W artykule przedstawiono porównawczą analizę czterech dużych modeli językowych — dwóch lokalnych krajowych inicjatyw (Bielik 11B v2.3, PLLuM 12B), otwartego uniwersalnego modelu wielojęzycznego (Gemma3 12B) oraz komercyjnego modelu o dużej skali (Gemini 2.5 Flash) — w sytuacji generowania tekstu w języku polskim ze szczególnym uwzględnieniem feminatywów. Do oceny wykorzystano 45 zapytań pogrupowanych w 12 klas tematycznoproblemowych, co pozwoliło na analizę reprodukcji wzorców językowych i społecznych w pięciu wymiarach: poprawności gramatycznej, naturalności stylistycznej, skuteczności realizacji zadania, poziomu użycia feminatywów oraz progresywności językowej. Eksperymenty prowadzono przy użyciu interfejsu dialogowego, a odpowiedzi poddano ocenie eksperckiej. Wyniki wykazały, że model Bielik przewyższał konkurencję w obszarach poprawności i stylistyki, zaś Gemini osiągał najlepsze rezultaty w precyzyjnej realizacji poleceń i częstości stosowania form żeńskich. Modele Gemma3 i PLLuM plasowały się niżej, zwłaszcza realizując zadania wymagające precyzyjnej adaptacji form feminatywnych. Analiza wykazała zachowawczość systemów w obszarze progresywności językowej, co sugeruje utrwalanie tradycyjnych struktur binarnych przez algorytmy szkolone na korpusach zastanych. Badanie potwierdza kluczowe znaczenie rozwoju otwartych modeli w ramach lokalnych inicjatyw krajowych, wskazując jednocześnie na konieczność dalszej ewolucji systemów polskojęzycznych oraz metod rzetelnego audytu ich wrażliwości społeczno-językowej.
