Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de sağlık sektöründe meydana gelen iş kazalarının 2010–2024 yılları arasındaki dağılımını ulusal resmî istatistikler temelinde incelemek ve bu kazaları zamansal eğilim, cinsiyet dağılımı, iş göremezlik süreleri ve sağlık meslek grupları açısından değerlendirmektir. Araştırma, tanımlayıcı nitelikte ikincil veri analizi olarak yürütülmüştür. Veriler, Sosyal Güvenlik Kurumu İş Kazası ve Meslek Hastalığı İstatistikleri ile T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık İstatistikleri Yıllığı’ndan elde edilmiştir. Çalışmada iş kazası sayıları, çalışan sayıları, cinsiyet dağılımı, iş göremezlik süreleri ve meslek grupları analiz edilmiş; 1000 çalışan başına iş kazası sıklıkları hesaplanmış; zamansal eğilim ise Poisson regresyon ve yıllık yüzde değişim (annual percent change, APC) analizleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, sağlık sektöründe iş kazalarının incelenen dönemde hem toplam sayı hem de 1000 çalışan başına iş kazası sıklığı açısından belirgin biçimde arttığını göstermiştir. Kadın çalışanların iş kazaları içindeki payı tüm yıllarda erkek çalışanlardan daha yüksek bulunmuştur. İş kazalarının büyük bölümü hafif nitelikte olmakla birlikte, farklı sürelerde iş göremezlikle sonuçlanan kazalarda da artış gözlenmiştir. Meslek grupları arasında hemşireler, en yüksek iş kazası sayısına ve 1000 çalışan başına iş kazası sıklığına sahip grup olarak öne çıkmıştır. Ayrıca yardımcı sağlık meslek mensupları ile bazı yardımcı ve destekleyici sağlık meslek gruplarında da yüksek sayıda iş kazası kaydedilmiştir. Sonuç olarak, Türkiye’de sağlık sektöründe iş kazalarının artış eğilimi göstermesi, sağlık çalışanlarının güvenliğini güçlendirmeye yönelik çok boyutlu, veri temelli ve sektöre özgü önleyici politikaların gerekliliğine işaret etmektedir.
Küresel düzeyde düşük karbonlu üretim ve tüketim modellerini teşvik eden yeşil dönüşüm, sadece çevreci değil, aynı zamanda emek süreçlerinde de derin yapısal değişimleri beraberinde getirmektedir. Otomotiv sanayisi, içten yanmalı motorlardan hibrid sistemlere, oradan da tam elektrikli araçlara geçişle birlikte; üretim teknolojileri, iş organizasyonları ve işgücü yapılarında kapsamlı bir yeniden yapılanmanın yaşandığı sektörlerin başında gelmektedir. Bu dönüşüm süreci, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) açısından da yeni ve karmaşık tehditlerin ortaya çıkması anlamına gelmektedir. Çevresel sürdürülebilirlik ile sosyal adalet arasında bir köprü kurmayı amaçlayan “adil geçiş” kavramı, bu dönüşümün toplumsal maliyetlerini azaltmayı hedeflemektedir. Ancak çalışan sağlığını önceleyen bütüncül politika eksiklikleri, sürecin birçok durumda riskli ve dengesiz biçimde ilerlemesine yol açmaktadır. Bu çalışma, otomotiv sanayisinde yeşil ve dijital dönüşümün İSG açısından yalnızca teknik bir uyum süreci değil, aynı zamanda sosyal adalet boyutu güçlü bir yapısal dönüşüm olduğunu nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniğiyle ortaya koymaktadır. Hibrid ve tam elektrikli araç üretimi, dijitalleşme ve otomasyon; fiziksel, kimyasal, ergonomik ve psikososyal riskleri çeşitlendirirken, incelenen ulusal mevcut İSG politika ve uygulamalarının bu yeni riskleri bütüncül biçimde kapsamakta yetersiz kaldığı görülmektedir. Bu bağlamda adil geçişin, beceri dönüşümü, sosyal diyalog ve önleyici İSG politikalarıyla entegre edilmediği sürece çalışan sağlığı ve güvenliği açısından sürdürülebilir bir dönüşüm sağlamasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmış ve sürece özgü somut politika önerileri sunulmuştur.
Engelli bireylerin toplumsal yaşama tam ve eşit katılımı, büyük ölçüde ekonomik yaşama dâhil olmalarıyla mümkündür. Ancak bu bireyler, işe giriş sürecinde ve istihdam edildikten sonra yapısal ve sosyal engellerle karşılaşmaktadır. Başlıca güçlükler arasında işveren önyargıları, engel türüne uygun iş olanaklarının sınırlılığı, uzun süreli işsizlik, işyerinde dışlanma, psikolojik baskı, uyum zorlukları ve aşırı iş yükü yer almaktadır. Bu sorunların aşılabilmesi, mevcut istihdam politikalarının gözden geçirilmesini ve kurum içi uygulamaların kapsayıcı biçimde yeniden yapılandırılmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, engelli bireylerin çalışma yaşamına ilişkin deneyimlerini ve işsizlik olgusuna yükledikleri anlamları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel yöntemle yürütülmüş ve derinlemesine anlam inşası için fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış; elde edilen sosyo-demografik betimsel analizle değerlendirilmiş, açık uçlu sorulara verilen yanıtlar ise içerik analiziyle incelenerek temalar oluşturulmuştur. Bulgular, çalışma çağındaki engelli bireylerin iş yaşamını; dışlanma, eşitsizlik, toplumsal önyargı, işsizlik süreci, empati eksikliği ve engel türüne uygun pozisyonlara erişememe gibi temalar üzerinden değerlendirdiğini göstermektedir. Sonuç olarak, engelli bireylerin istihdam süreçlerini güçlendirmek için kamu politikalarının iyileştirilmesi, kurumsal düzeyde sosyal hizmet mekanizmalarının etkinleştirilmesi ve endüstriyel sosyal hizmet uygulamalarının geliştirilmesi gerekmektedir.
Bu çalışma, Türkiye’de özel sağlık sigortası kapsamında uygulanan Tamamlayıcı Sağlık Sigortası (TSS) ve Sağlık Sigortası (SS) modellerine yönelik talebi, grup ve ferdi poliçe türleri ile Yatarak Tedavi (YT) ve Yatarak ve Ayaktan Tedavi (YAT) teminat kapsamları açısından analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, bu iki sigorta türünün Türkiye sağlık sistemi içindeki rolleri de tartışılmaktadır. Araştırmada 2014–2024 yılları arasındaki yıllar esas alınmış ve Türkiye Sigorta Birliği (TSB) tarafından yayımlanan aylık istatistiklerden derlenen veriler kullanılmıştır. Bulgular, incelenen dönemde TSS’ye yönelik talebin yıllık ortalama %62 oranında artış gösterdiğini, buna karşın SS talebindeki artışın yalnızca %3 düzeyinde kaldığını ortaya koymaktadır. Veriler, sağlık sigortası pazarında TSS'nin ağırlığının her yıl ortalama %43 oranında arttığını göstermektedir. Toplam TSS ve SS poliçelerinin yaklaşık %51’i grup poliçeleri aracılığıyla gerçekleştirilmiş olup, son yıllarda özellikle TSS ferdi poliçelerine olan bireysel talepte dikkat çekici bir artış gözlenmiştir. Teminat yapısı bakımından ise TSS poliçelerinde yıllık ortalama %85, SS poliçelerinde ise %73 oranında YAT teminatlı poliçeler tercih edilmiştir. Bu bulgular, özel sağlık sigortalarının hem bireysel hem kurumsal düzeyde artan önemine ve kapsamlı teminatlara yönelik eğilime işaret etmektedir.
Bu makalenin amacı, TÜİK 2018-22 Hane Halkı İşgücü (HHİ) veri seti kapsamında, kısmi süreli çalışma saatlerini etkileyen değişkenleri analiz etmektir. Örneklem büyüklüğü, 18.237 kısmi süreli çalışandan oluşmaktadır. Bağımlı değişken, haftalık çalışma saatidir. Bu değişken, deneklerin HHİ Anketi’nde “esas işinizde bir haftada genellikle kaç saat çalışırsınız?” sorusuna verdikleri yanıt ile ölçülmüştür. Bağımsız değişkenler ise, çeşitli bireysel ve işyeri değişkenlerinden oluşmaktadır. Araştırmada; haftalık çalışma saatlerindeki varyasyonu açıklayan değişkenler, hiyerarşik regresyon analizi ile sorgulanmıştır. Bulgulara göre işyeri faktörleri, kısmi süreli çalışma saatinin en önemli açıklayıcı değişken grubudur. Nitekim evde çalışma, işyeri büyüklüğü, Sosyal Güvenlik Kurumu’na kayıtlılık ve aylık ücretlerin, varyasyona katkısı %8 düzeyindedir. Buna karşılık bireysel değişkenlerin, haftalık çalışma saatinin açıklayıcılık oranına katkısının oldukça sınırlı düzeyde kaldığı görülmektedir. Gerçekten de cinsiyet, yaş, eğitim ve kıdem süresi değişkenlerinin, kısmi süreli çalışma saatini açıklamaya katkısı, sadece %5’tir. Tüm değişkenler bir arada, haftalık mesai süresindeki varyasyonu %13 oranında açıklayabilmektedir. Analizlerin bir diğer sonucu, cinsiyet açısından haftalık kısmi süreli çalışma saatlerinde anlamlı bir farklılık olmadığı yönündedir.
