بهینه سازی تخصیص آب و الگوی کشت بهینه (مطالعه موردی: دشت قزوین)

آب به‌عنوان مهم‌ترین و محدودکننده‌تـرین نهاده تولیدی در اغلب مناطق کشاورزی ایران خودنمایی می‌کند. از طرفی استفاده بهینه از منابع آب یکی از مهم‌ترین مسائل مطرح در کشاورزی پایدار به‌شمار می‌آید. آب به‌عنوان یک منبع قابل تجدید همواره به‌عنوان یک رکن اصلی کشاورزی مطرح بوده است. در مطالعه حاضر یک مدل بهینه‌سازی به منظور حداکثر نمودن سود و حداقل برهم خوردن پایداری منابع آب در کانال‌های L1، L2، L3، L4، L4A، L5، L6 ، L7، L8، L9، L10، L20 در شبکه آبیاری و زهکشی دشت قزوین توسعه داده شد. مدل بهینه‌سازی با استفاده از الگوریتم ژنتیک چندهدفه با دو تابع هدف مجزا ارایه گردید. برای واسنجی مزرعه‌ای مدل، نسبت کشت، هزینه تولید و قیمت فروش گیاهان عمده و مهم به همراه نسبت کشت آن‌ها در سال زراعی 1394 جمع‌آوری گردید. نتایج، حاکی از افزایش سود خالص به میزان 64 درصد نسبت به الگوی کشت موجود از طریق کاهش سطوح زیرکشت محصولات با سود خالص کم و افزایش سطح زیرکشت محصولات با درآمد بالا می‌باشد. افزایش درآمد حاصله از تغییر در الگوی کشت ثابت می‌کند اصلاح الگوی کشت موجود نیاز به بازنگری و تغییر دارد. هم‌چنین با توجه به تعریف تابع هدف دوم، میزان آب مصرفی در شرایط بهینه 20 درصد کاهش یافت.