ارزیابی درصد عصاره و رشد رویشی گل همیشه بهار تحت تاثیر تیمارهای نیتروژن ، فسفر و پتاسیم

سابقه و هدف: امروزه کشت گیاهان دارویی از جذابیت بیشتری برخوردار است. گیاه علفی و یکساله همیشه بهار از خانواده کاسنی به-عنوان یک گیاه دارویی در کنار زینتی بودن آن شناخته می‌شود. خاصیت داروئی عصاره این گیاه در درمان برخی از بیماری‌ها سبب شده که مدیریت به‌زراعی آن در راستای افزایش رشد و عملکرد و درصد عصاره به‌شکل تامین بهینه سه عنصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم مورد توجه در این تحقیق قرار گیرد.مواد و روش ها: از آنجا که نسبت عناصر غذایی جذب شده توسط گیاه در پیش بینی مقدار تامین عناصر غذایی از خاک اهمیت دارد دو گروه نمونه تصادفی از دو اقلیم متفاوت از استان فارس و کهگیلویه و بویراحمد تهیه و غلظت و نسبت نیتروژن و فسفر و پتاسیم در آنها اندازه‌گیری شد. با توجه به غلظت بالای پتاسیم پس از نیتروژن و به‌دنبال آن فسفر در همیشه بهار تیمارهای به‌کار برده شده بر اساس آزمون خاک در یک طرح آزمایشی به ‌شکل کاملاً تصادفی با سه تکرار شامل نیتروژن (4/18، 7/20 و 23 میلی‌گرم در کیلو گرم خاک) فسفر (23 و 5/34 میلی‌گرم در کیلو گرم خاک) و پتاسیم (صفر و 5/12 میلی‌گرم پتاسیم در کیلوگرم خاک) از سه منبع به ترتیب اوره، سوپرفسفات غلیظ و سولفات پتاسیم در شرایط گلخانه‌ای )در بهار 1394) پیاده سازی شد. پس از کامل شدن دوره رشد و نمو گیاه)باز شدن 90 درصد غنچه‌ها) ویژگی‌های مورفولوژی، غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم و همچنین درصد عصاره در گیاه اندازه‌گیری شد.یافته ها: نمونه‌های جمع آوری شده نشان داد که پس نیتروژن، پتاسیم بیشترین غلظت را داشت. همچنین، نتایج آزمون خاک بیانگر مقدار کافی پتاسیم بود درحالیکه غلظت نیتروژن و فسفر چندان زیاد نبود. بیشترین ویژگی‌های رشدی گیاه در کاربرد 7/20 و 23 میلی‌گرم در کیلو گرم خاک به‌ترتیب از نیتروژن و فسفر و عدم کاربرد پتاسیم حاصل شد و کاربرد پتاسیم تفاوت معنی‌داری با این تیمار در ویژگی‌های رشدی ایجاد نکرد. اما در همین تیمار افزایش پتاسیم سبب افزایش تعداد گل شد. بیشترین درصد عصاره استخراج شده نیز در همین تیمار بود که مصرف و یا عدم مصرف پتاسیم بر آن اثری نداشت.نتیجه گیری: در این مطالعه مشاهده شد که بیشترین درصد عصاره استخراج شده در تیمار 7/20 میلی‌گرم نیتروژن و 23 میلی‌گرم فسفر در کیلوگرم خاک بدست آمد. اما اضافه کردن پتاسیم نتوانست این ویژگی را تغییر معنی داری دهد و با نتایج آزمون خاک که مقدار پتاسیم را در حد بهینه نشان داده بود دور از انتظار نبود از سوی دیگر، افزایش 5/34 میلی‌گرم فسفر در کیلوگرم خاک سبب کاهش شدید عصاره گیاه در مقایسه با مصرف 23 میلی‌گرم فسفر در کیلوگرم خاک شد و به‌‌رغم کمبود این عنصر در خاک خود بیانگر دقت و حساسیت در مصرف فسفر دارد. این احتمال وجود دارد که افزایش فسفر باعث کاهش جذب عناصر کم مصرف به‌ویژه آهن و روی و در نتیجه کاهش درصد عصاره استخراجی از گیاه شده باشد که این خود نیازمند تحقیق بیشتر است.