کنترل استراتژیک از نگاه نهج‌البلاغه

کنترل و نظارت استراتژیک یکی از وظایف اصلی مدیریت استراتژیک است که تحقق جهت‌گیری‌ها، اهداف و راهبردهای تدوین شده را پی‌گیری می‌کند. اهمیت کنترل و نظارت استراتژیک با افزایش پویایی و پیچیدگی بستر محیط خارجی و داخلی بیشتر می شود. در زمان امیرالمؤمنین علی (ع) اشخاص امین و خبره و قابل‌اعتماد برای کارهای گوناگون منصوب می‌شدند و از آنان خواسته می‌شد تا در بخش‌های مختلف روابط اجتماعی، حاضر و ناظر و امین و رابط و چشم حکومت باشند و مسائل گوناگون را به حکومت و یا مردم منتقل کنند و پل ارتباطی میان مسئولان جامعه و مردم باشند. این مطالعه کیفی که روش جمع‌آوری اطلاعات و داده‌های آن، اسنادی و کتابخانه‌ای بوده، با هدف یافتن و توصیف انواع نظارت و کنترل استراتژیک در مدیریت اسلامی با تأکید بر کتاب نهج‌البلاغه انجام گرفته و به‌روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی و تکنیک فیش‌برداری، به تشریح اهمیت کنترل و نظارت راهبردی و ارائه کلیاتی از مفاهیم و بخش‌های مختلف این حوزه پرداخته است. در این مطالعه، حدود 1696 مضمون از کتاب نهج‌البلاغه استخراج، پایش، خلاصه‌ و طبقه‌بندی گردیده است و درانتها به 14 مفهوم کلیدی دست یافته و در قالب مدلی ارائه شده است. پایه‌گذاری یک جامعه اسلامی که می‌خواهد بر اساس مبانی و ارزش‌های اسلامی و در جهت تحقق اهداف اسلامی شود، مستلزم نظام‌های کنترلی هماهنگ با این ارزش‌ها و اهداف می‌باشد.