تحلیل چالش های وجودی در چارچوب ارتباطات چهارگانه انسان | AMiner
تحلیل چالش های وجودی در چارچوب ارتباطات چهارگانه انسان
عاطفه رستگار,سید محمد کاظم علوی,فرزاد دهقانی
پژوهشنامه فلسفه دین(2025)
دانشجوی دکتری، گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران.
被引用0|浏览0
摘要
چالشهای وجودی از اساسیترین دغدغههای انسانی به شمار میروند که از مواجهه فرد با پرسشهای بنیادین درباره معنا، هدف، آزادی، تنهایی و مرگ نشأت میگیرند. این چالشها برخلاف مشکلات روزمره، به ابعاد فلسفی و بنیادین تجربه زیسته مرتبط بوده و در تمام جنبههای زندگی انسان تأثیرگذارند. به منظور دستیابی به درکی جامع و نظاممند از این چالشها، این پژوهش با روش سنتزپژوهی به شناسایی و طبقهبندی مؤلفههای مختلف چالشهای وجودی پرداخته و چارچوب تحلیلِ مبتنی بر ارتباطات چهارگانه انسان را به عنوان رویکردی نوین معرفی میکند. این چارچوب با در نظر گرفتن ابعاد گوناگون وجودی انسان (ابعاد فردی: خودشناسی و دروننگری و ابعاد اجتماعی: روابط انسانی، معنویت و طبیعت) و تعاملات میان این ابعاد، به درک واقعبینانه و عمیقتر از چالشهای وجودی و ارائه راهکارهای مؤثرتر برای مواجهه با آنها کمک میکند. یافتهها نشان میدهند که ریشه بسیاری از بحرانهای وجودی در ارتباط انسان با خود به عنوان نخستین منبع ادراک و شناخت نهفته است و این بحرانها در سایر ارتباطات او نیز بازتاب مییابند. همچنین، هر یک از چالشهای وجودی در چهار نوع ارتباط، قابل ردیابی بوده و کیفیت این ارتباطات بهطور مستقیم در تشدید یا کاهش دلواپسیهای وجودی مؤثر است. استفاده از چارچوب تحلیل ارتباطات چهارگانه به شناسایی دقیقتر منشأ مشکلات وجودی در افراد کمک کرده و امکان بررسی عمیقتری از اختلالات ارتباطی بهعنوان عوامل زمینهساز این چالشها را فراهم میآورد. این رویکرد تحلیلی، زمینه را برای تدوین مداخلات و راهبردهای مؤثرتر در مواجهه با چالشهای وجودی مهیا میسازد و به بهبود کیفیت زندگی و رشد وجودی انسان کمک میکند.