بررسی تأثیر مولفه های اعتقادی و رفتاری دینی بر پایبندی به اصول کسب و کار حلال

تلاش برای کسب معیشت، بخش مهمی از فعالیت‌های زندگی هر انسانی را شکل می‌دهد. اما آنچه که برای جامعه انسانی بسیار ضروری است، حاکمیت اخلاق و قانون بر این فعالیت هاست. سازوکارهای درونی و بیرونی برای نگهداشت انسان از رفتارهای غیراخلاقی و نادرست، در جوامع مختلف وجود دارد. در جامعه اسلامی، باورهای اعتقادی مانند خداباوری و آخرت‌گرایی از جمله موضوعاتی است که می‌تواند این کنترل درونی را تقویت کند. این پژوهش به دنبال بررسی تأثیر خداباوری و آخرت‌گرایی و انجام عبادات بر پای‌بندی به اصول کسب و کار حلال در دو موضوع قیمت‌گذاری و تبلیغات است. این پژوهش در شهر تهران و با روش نمونه‌گیری دردسترس به صورت میدانی و حضوری از فروشندگان پوشاک انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد بر خلاف انتظار اولیه که خداباوری و آخرت‌گرایی، نمی‌تواند تأثیری در پای‌بندی به کسب و کار حلال داشته باشد، این در حالی است که متغیر انجام عبادت دارای تأثیر معنی‌دار و مثبتی بر پای‌بندی به کسب و کار حلال است. تفسیر چرایی حصول این نتایج، باید گفت که شکلی از دین‌باوری در میان جامعه ظهور کرده که اگر چه خود در درون خود، احساس می‌کنند به خدا و قیامت باور دارند، اما در مقام رفتاری تأثیر این باورها دیده نمی‌شود و این زنگ هشداری برای دستگاه فرهنگی کشور است که ارتباط وثیقی بین باور و عمل در میان دین باوران جامعه وجود ندارد. اما انجام عبادات طبق آموزه‌های اسلامی‌توانسته است کنترل کننده رفتار و بازدارنده انسان از گناه محسوب شود. بر این اساس، بازار اسلامی باید ارتباط بیشتری با نماز، مسجد و اعمال عبادی برقرار کند تا بتواند به پاکی و طهارت بیشتری نائل شود.