طراحی چارچوب شتاب‏دهنده سازمانی تخصصی متناسب با اکوسیستم کارآفرینی ایران

هدف: شتاب‌دهندۀ سازمانی، یکی از عوامل مؤثر در ارتقای اکوسیستم کارآفرینی و توسعۀ اقتصادی پایدار است. با وجود این، در سال‌های اخیر، شتاب‌دهنده‌های سازمانی در کانون توجه بسیاری از سازمان‌ها و کسب‌وکارها قرار گرفته‌اند؛ اما هنوز نقاط تاریک زیادی دربارۀ اینکه فرایندهای شتاب‌دهنده‌های سازمانی چیست، چرا و چگونه کار می‌کنند، وجود دارد. از طرفی سازمان‌ها و کسب‌وکارها از شتاب‌دهنده‌های سازمانی برای درونی‌کردن فرصت‌های ارائه شده توسط استارتاپ‌های خارجی استفاده می‌کنند. فرضیۀ اصلی پژوهش حاضر این است که بر اساس مدل‌های شتاب‌دهندۀ سازمانی تخصصی موفق در دنیا، می‌توان مدل شتاب‌دهی مناسبی برای اکوسیستم کارآفرینی ایران طراحی کرد. بنابراین، در پژوهش حاضر، به‌دنبال طراحی یک فرایند شتاب‌دهی سازمانی تخصصی در اکوسیستم کارآفرینی ایران هستیم. هدف و سؤال اصلی این است که چارچوب و فرایند شتاب‌دهی در شتاب‌دهنده‌های سازمانی تخصصی در اکوسیستم کارآفرینی ایران، باید چگونه باشد؟روش: در این پژوهش، هم‌زمان با جمع‌آوری اطلاعات از طریق مطالعات موردی چندگانه و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ نفر از بنیان‌گذاران، مدیران و مربیان شتاب‌دهنده‌های سازمانی در ایران، مدل‌ها و برنامه‌های موفق شتاب‌دهی و همچنین سازوکار و جزئیات مربوط به شتاب‌دهنده‌های سازمانی موفق جهان با روش الگوبرداری بررسی شدند. در پایان، داده‌های جمع‌آوری‌شده دسته‌بندی و مؤلفه‌های لازم شناسایی شد و مدل نهایی مربوط به شتاب‌دهندۀ سازمانی تخصصی متناسب با اکوسیستم کارآفرینی ایران، مشتمل بر ۲۶ شاخص ارائه شد.یافته‌ها: هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه‌های اصلی در فرایند شتاب‌دهی موفق در شتاب‌دهنده‌های سازمانی تخصصی است؛ بنابراین اولین یافتۀ این پژوهش، بررسی ۲۶ شاخص شناسایی شده در مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با بنیان‌گذاران، مدیران و مربیان شتاب‌دهنده‌های سازمانی بود. سپس به‌منظور طراحی مدل شتاب‌دهی در شتاب‌دهنده‌های سازمانی تخصصی متناسب با اکوسیستم کارآفرینی ایران، باید این شاخص‌ها تجزیه‌وتحلیل می‌شد. در خصوص برخی از مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش، می‌توان به بررسی نمونه‌های موفق شتاب‌دهنده‌های سازمانی در دنیا، فرایند شتاب‌دهی مناسب برای شتاب‌دهندۀ سازمانی و در نهایت، طراحی چارچوب و مدل نهایی پیشنهادی برای شتاب‌دهندۀ سازمانی تخصصی متناسب با اکوسیستم کارآفرینی کشور ایران اشاره کرد.نتیجه‌گیری: با توجه به اهمیت روزافزون پدیدۀ شتاب‌دهنده‌های سازمانی، به‌عنوان عامل محرک توسعۀ اقتصادی پایدار و یکی از اعضای اکوسیستم کارآفرینی، این موضوع اهمیت بسیار زیادی دارد؛ اما زوایای پنهان زیادی در خصوص این پدیده، به‌ویژه در کشور ایران، وجود دارد. در این پژوهش و با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می‌توان نتیجه گرفت که با وجود شباهت‌های بسیار زیاد در مدل‌ها و فرایندهای شتاب‌دهی در شتاب‌دهنده‌های سازمانی دنیا، طراحی شتاب‌دهنده‌های سازمانی تخصصی باید در هر کشور و متناسب با اکوسیستم کارآفرینی آن صورت پذیرد. همچنین چارچوب کلی شتاب‌دهنده‌های سازمانی موفق دنیا، شاخص‌های مشترک دارند؛ اما این شاخص‌ها ممکن است در برخی کشورها نظیر ایران که در حال توسعه است، متفاوت باشد. از طرفی با توجه به بررسی نمونه‌های موفق شتاب‌دهندۀ سازمانی در دنیا، می‌توان گفت که همچنان فضای کار بسیار زیادی در این حوزه، به ویژه در ایران، وجود دارد.