اثر اولتراسونیک و یا اولتراسانتریفیوژ نمودن زرده تخم‌مرغ قبل از اضافه نمودن آن به رقیق‌کننده، بر کیفیت و قابلیت باروری منی قوچ پس از ذخیره‌سازی در دمای °C4

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر اولتراسونیک و یا اولتراسانتریفیوژ نمودن زرده تخم­مرغ قبل از اضافه نمودن آن به رقیق­کننده بر کیفیت و قابلیت باروری منی قوچ پس از ذخیره­سازی در دمای °C4 بود. تیمارهای آزمایشی شامل زرده کامل تخم­مرغ (WEY)، زرده اولتراسونیک شده (SEY) و زرده اولتراسانتریفیوژ شده (CEY) بود که در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تیمار و شش تکرار انجام شد. در فصل تولیدمثلی، منی اخذ شده از سه رأس قوچ نژاد مهربان با هم مخلوط شده و پس از رقیق­سازی با رقیق­کننده­ها، نمونه­ها در دمای °C4 تا 72 ساعت نگهداری شد. زنده­مانی با رنگ­آمیزی ائوزین-نیگروزین، یکپارچگی غشاء با آزمون تورم هیپواسمتیک و فراسنجه­های جنبایی به­وسیله کاسا در هر 24 ساعت ارزیابی شد. همچنین، میش­های همزمان­سازی شده با منی تیمارهای مربوطه به­روش لاپاراسکوپی تلقیح شده و میزان آبستنی در 45 روزگی تعیین شد. سلامت غشاء اسپرم در تیمارCEY وSEY به­طور معنی­داری نسبت به WEY بیشتر بود (05/0>P). جنبایی کل در تیمار CEY (0807/0=P) و جنبایی پیش­رونده در تیمار SEY(0897/0=P) گرایش به افزایش داشت. پس از 24 ساعت، جنبایی پیش­رونده در تیمار SEY به­طور معنی­داری بیشتر از WEY بود (05/0>P) و دامنه نوسانات حرکت اسپرم­ها (ALH) و خطی بودن حرکت اسپرم­ها (LIN) نیز گرایش به افزایش داشت. بیشترین میزان سلامت غشاء اسپرم پس از 48 ساعت و بیشترین میزان زنده­مانی و جنبایی کل پس از 72 ساعت، مربوط به تیمار SEY بود (05/0>P). همچنین، پس از 72 ساعت، جنبایی پیش­رونده و سرعت حرکت اسپرم روی خط مستقیم (VSL) در تیمار CEY نسبت به تیمار شاهد گرایش به افزایش داشت. میزان باروری تحت تاثیر تیمارها قرار نگرفت. به­طور کلی، عمل­آوری اولتراسونیک و اولتراسانتریفیوژ زرده تخم­مرغ با تأثیر مثبت بر سلامت غشاء و برخی ویژگی­های جنبایی اسپرم می­تواند به­عنوان راهکاری مناسب جهت بهبود نگهداری اسپرم برای تلقیح مصنوعی گوسفند باشد.