Niniejszy artykuł prezentuje zarys historii wymiany kulturalnej między Polską a Holandią w okresie zimnej wojny, ze szczególnym uwzględnieniem wystaw artystycznych mających miejsce w obu krajach. Zimna wojna podzieliła Europę na dwa rzekomo homogeniczne „bloki” o przeciwstawnych założeniach ideologicznych, co znacząco determinowało wymianę kulturalną na linii Wschód – Zachód, zwłaszcza pomiędzy tzw. mniejszymi graczami zimnowojennego konfliktu. Nie oznaczało to jednak, że sztuka i kultura po obu stronach żelaznej kurtyny były od siebie całkowicie odseparowane, a wymiana kulturalna między krajami takimi jak Polska czy Holandia nie istniała. W niniejszej analizie zbadano powiązania między polem kultury i władzy oraz ich wpływ na wzajemne relacje artystyczne i wymianę wystaw. Jak wykazano, stosunki kulturalne między Polską a Holandią były utrzymywane i rozwijane przez cały okres zimnej wojny, nawet jeśli napięcia geopolityczne widocznie warunkowały wymianę, jej skalę i dynamikę.
Mezzotint is one of the intaglio printing techniques that has been practised in various European countries since the second half of the 17th century. Scholarly literature has traditionally focused on the development of this technique in Western Europe, often overlooking the activity of artists working in mezzotint in Central and Eastern Europe, including those active in the Commonwealth of Poland and Lithuania and in Russia. This study offers a comprehensive overview of mezzotint artists who produced and published their works in the Commonwealth during the 17th and 18th centuries. Particular attention is given to previously unknown mezzotints by Nathanael Schröder, Matthäus Deisch, and Kunegunda Czacka of the Sanguszko family.
Tematem artykułu jest notatnik z rysunkami Teofila Piątkowskiego z lat 1855–1859, obejmujący kościoły powiatów miechowskiego, kieleckiego i olkuskiego, zachowany w zbiorach Archiwum Narodowego w Krakowie. Nieukończony rękopis należy do opracowań o charakterze starożytniczym, związanych z wojażami artystycznymi. Przypuszczalnie powstał on w ramach przygotowania ilustrowanej publikacji poświęconej historycznym świątyniom wspomnianych powiatów. Ma charakter faktograficzno-opisowy, dlatego też należy zaliczyć go do wczesnych i ówcześnie jeszcze nielicznych prób metodycznego dokumentowania zabytków sztuki sakralnej. Jest nie tylko interesującym dokumentem historiografii artystycznej, lecz także cennym źródłem informacji na temat kilkudziesięciu kościołów, rejestruje bowiem wygląd zabytkowych budowli, z których wiele zostało później zmienionych lub uległo zniszczeniu. Rysunki Piątkowskiego, które prawdopodobnie miały posłużyć do wykonania rycin przeznaczonych do planowanej publikacji, wykazują podobieństwo do analogicznych prac innych polskich dokumentalistów zabytków architektury działających w połowie XIX w.
