
مقدمه: بیماری لیشمانیوز جلدی (سالک)، یک بیماری انگلی و زئونوز است. این مطالعه به مقایسهی سه روش سیستم استنتاج عصبی فازی تطبیقی (Adaptive Neuro-Fuzzy Inference System)، پرسپترون چند لایه (Multi-Layer Perceptron) و تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA – ANFIS) برای مدلسازی و پیشبینی این بیماری در شهرستان سبزوار پرداخت. روشها: دادههای مورد استفاده شامل موارد ابتلا به لیشمانیوز جلدی (۱۳۹۳–۱۴۰۰) و عوامل مؤثر مانند جمعیت، اقلیم، پوشش گیاهی و توپوگرافی بودند. از GIS (Geographic Information System) و مدلهای ANFIS، MLP و PCA-ANFIS برای پیشبینی فضایی بیماری استفاده شد. یافتهها: بیشترین موارد ابتلا در پاییز و زمستان رخ داده بود، در حالیکه بهار، کمترین میزان را داشت. ارتفاع و شاخص پوشش گیاهی (Normalized Difference Vegetation Index) بیشترین تأثیر را در پیشبینی بیماری داشتند. مدل ANFIS: بیشترین موارد ابتلا را در بخش بیهق پیشبینی کرد. مدل MLP: نتایج مشابهی داشت، اما در مناطق زرین، فروغن و ربع شامات موارد کمتری پیشبینی شد. مدل PCA-ANFIS: در مناطقی مانند حکمآباد، کراب و رباط، موارد ابتلای بالاتری نسبت به دو مدل دیگر نشان داد. پیشبینی ریسک خطر بیماری در هر سه مدل مشابه بود. نتیجهگیری: مدل PCA-ANFIS عملکرد بهتری در پیشبینی لیشمانیوز جلدی در سبزوار داشت. این مطالعه میتواند به تهیهی نقشههای پیشبینی و آسیبپذیری بیماری کمک کند و اطلاعات ارزشمندی برای برنامهریزی بهداشتی و کاهش شیوع سالک ارائه دهد.
مقدمه: آسیبهای همسترینگ و دردهای ناحیهی کمری، از شایعترین اختلالات اسکلتیـ عضلانی ورزشکاران با نرخ عود بالا هستند. با اینحال، تعامل بیومکانیکی این آسیبهای همزمان بر الگوهای بارگذاری اندام تحتانی در شرایط غیرقابل پیشبینی کمتر بررسی شده است. هدف این پژوهش، مقایسهی دامنهی نیروهای عکسالعمل زمین در مؤلفههای عمودی، برشی و گشتاور آزاد بین ورزشکاران دارای آسیب همزمان و افراد سالم طی مانور تغییر مسیر ناگهانی بود.روشها: در این مطالعهی مقطعی- مقایسهای، ۴۰ ورزشکار مرد (۲۰ نفر با سابقه آسیب همزمان همسترینگ و کمردرد و ۲۰ نفر سالم همسانسازی شده) شرکت کردند. آزمودنیها مانور تغییر مسیر ناگهانی را با سرعت کنترلشده حدود ۴ متر بر ثانیه روی صفحه نیرو اجرا کردند. اوج نیروهای برشی، عمودی و گشتاور آزاد استخراج، نسبت به وزن بدن نرمالسازی و با آزمون t مستقل و اندازه اثر Hedges’ g تحلیل شد.یافتهها: در پای آسیبدیده، نیروی برشی داخلی- خارجی در لحظه برخورد پاشنه در گروه آسیبدیده به طور معناداری بیشتر از گروه سالم بود (P = 0/001 ،g = 1/53). همچنین نیروی عمودی برخورد (P = 0/004 ،g = 0/98)، نیروی عمودی فعال (P = 0/030 ،g = 0/71) و حداقل گشتاور آزاد (P = 0/038 ،g = 0/68) افزایش معنادار نشان دادند. در پای سالم، تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهده نشد (P> 0/05).نتیجهگیری: ورزشکاران دارای آسیب همزمان همسترینگ–ناحیهی کمری در تکالیف ناگهانی، کنترل ضعیفتری در جذب شوکهای عمودی و نیروهای برشی نشان میدهند. اندازه اثرهای بزرگ حاکی از اهمیت بالینی این یافتهها و احتمال بهکارگیری راهبرد حرکتی سفت ناشی از نقص کنترل عصبی- عضلانی زنجیره کینتیک است؛ بنابراین، برنامههای بازتوانی باید بر بهبود جذب نیرو در شرایط غیرقابلپیشبینی تمرکز کنند.
مقدمه: هدف این پژوهش، بررسی ویژگیهای اخلاق حرفهای اعضای هیأت علمی در نظام آموزش سلامت در مقالات منتشر شده بود.روشها: پژوهش با روش گسترهپژوهی و راهبرد پنج مرحلهای دانشگاه یورک به بررسی تحقیقات در رابطه با مؤلفههای اخلاقحرفهای که اعضای هیأت علمی دانشگاههای علومپزشکی باید به رعایت آنان التزام داشتهباشند پرداخته است. کلید واژههای فارسی شامل: کدهای اخلاقی، استاد دانشگاه علومپزشکی، اخلاق در آموزش عالی، الزامات اخلاقپزشکی، مسئولیت اخلاقی و کلید واژههای انگلیسی شامل: Codes of ethics, Faculty members, Conduct of ethics, Medical professional ethics در پایگاههای اطلاعاتی الکترونیکی PubMed, Scopus, SID, Magiran, Iranmedex, Civilica مورد جستجو قرار گرفت.یافتهها: جستجو در بازهی زمانی 2024-2014 با مرور عناوین انجام شد. از 1414 عنوان اولیه 1304 مورد غیرمرتبط حذف و 110 مورد باقیماند. در مرحلهی بعد، خلاصه مقالات مطالعه و مقالات مرتبط برای مطالعه متن کامل انتخاب گردید که 46 مقاله را شامل شد. سپس از ابزار ارزیابی حیاتی گلین استفاده شد، در نهایت، 12 مقاله که از لحاظ کیفیت محتوا نمرهی بالاتر از 30 از 50 امتیاز را کسب کردند انتخاب گردید و 137 مضمون اخلاقی از آنها استخراج شد ولی جامعیت لازم را نداشت.نتیجهگیری: تعداد مقالاتی که ویژهی تبیین وظایف اخلاقی اعضای هیأت علمی دانشگاههای علومپزشکی باشد انگشتشمار میباشند. مضامین اخلاقی به دست آمده تمام حیطههایی که اعضای هیاتعلمی در آن فعالیت دارند را پوشش نمیدهد. با توجه به نیاز دانشگاهها به نظامنامه اخلاقی برای اعضای هیاتعلمی جهت کاهش شکاف بین وضعموجود ومطلوب در تحقیقی جامع تمام مضامین اخلاقی مربوطه به صورتی آکادمیک، شفاف، دارای دستهبندی منطقی و همهپذیر ارائه و به اوج رسیدن وضعیت چنین استانداردهایی کمک نماید.
مقدمه: آسیب رباط صلیبی قدامی و پرونیشن پا، عواملی هستند که بیومکانیک اندام تحتانی را تغییر میدهند. با اینحال، اثر ترکیبی این دو عارضه بر نیروهای عکسالعمل زمین حین فرود تک پا بهخوبی درک نشده استروشها: در این مطالعهی مقطعی- مقایسهای، ۱۵ مرد دارای بازسازی رباط صلیبی قدامی و پرونیشن پا و ۱۵ مرد سالم همسانسازی شده شرکت کردند. آزمودنیها تسک فرود تک پا از ارتفاع ۳۰ سانتیمتری را بر روی صفحه نیرو انجام دادند. اوج نیروهای عکسالعمل زمین و گشتاور آزاد با آزمون Independent sample T-test مقایسه شدند (P < 0/05).یافتهها: گروه دارای بازسازی رباط صلیبی قدامی و پرونیشن پا، اوج اول نیروی عمودی عکسالعمل زمین را به طور معنیداری بیشتر (08/19 درصد افزایش؛ P = 0/048) و مقادیر گشتاور آزاد منفی (3/50 درصد کاهش؛ P = 0/007) و مثبت (95/40 درصد کاهش؛ P = 0/017) را به طور معنیداری کمتر از گروه سالم نشان دادند. در سایر مؤلفههای نیرو تفاوت معنیداری مشاهده نشد (P > 0/05).نتیجهگیری: ترکیب بازسازی رباط صلیبی قدامی و پرونیشن پا منجر به یک استراتژی فرود با نیروی ضربه عمودی بیشتر و گشتاور چرخشی کمتر میشود. این یافته نشان میدهد که مکانیسمهای جبرانی جذب شوک در این گروه مختل شده و بر اهمیت ارزیابی وضعیت پا در توانبخشی پس از بازسازی رباط صلیبی قدامی تأکید میکند.
مقدمه: پرهاکلامپسی، از شایعترین و جدیترین عوارض بارداری محسوب میشود که نقش مهمی در مرگ و میر مادران دارد. عفونتهای دستگاه ادراری نیز از جمله شایعترین عفونتها در دوران بارداری هستند که ممکن است در بروز پرهاکلامپسی نقش داشته باشند. هدف این مطالعه، تعیین رابطه بین عفونتهای دستگاه ادراری در سه ماههی اول و دوم بارداری با بروز پرهاکلامپسی میباشد.روشها: این مطالعه از نوع مورد- شاهدی بود که در سال1403 در بیمارستان بنتالهدی شهر بجنورد انجام شد. 102 زن باردار با تشخیص پرهاکلامپسی (فشارخون بالای 90/140و پروتئین آوری مثبت بعد از هفتهی 20 بارداری) (گروه مورد) و 102 زن باردار بدون پرهاکلامپسی (گروه شاهد) به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. دادهها از طریق بررسی پروندهی مادران و پرسشنامهی دموگرافیک و بالینی جمعآوری شد. آزمونهای آماری Chi-square، Independent Sample T-test جهت تحلیل دادهها استفاده شد.یافتهها: بررسیها نشان داد که شیوع عفونت دستگاه ادراری (Urinary tract infections) UTI در سه ماههی اول بارداری در گروه پرهاکلامپسی بهطور معنیداری بیشتر از گروه شاهد بود (041/0 = P). با این حال، در سه ماههی دوم بارداری، اختلاف معنیداری از نظر شیوع UTI بین دو گروه مشاهده نشد. همچنین در مواردی که عفونت دستگاه ادراری در هردو سه ماههی اول و دوم وجود داشت، احتمال ابتلا به پرهاکلامپسی بهطور معناداری افزایش یافت (046/0 = P). مقایسه شاخصهای آزمایشگاهی نیز نشان داد که سطح گلبولهای سفید خون در زمان بستری در گروه پرهاکلامپسی بهطور معناداری بالاتر از گروه شاهد بود (003/0 = P).نتیجهگیری: نتایج مطالعهی حاضر نشاندهندهی ارتباط معنادار بین عفونت دستگاه ادراری در اوایل بارداری با بروز پرهاکلامپسی است. لذا غربالگری،تشخیص و درمان بهموقع عفونتهای ادراری در دوران بارداری میتواند بهعنوان یک راهکار مؤثر در پیشگیری از پرهاکلامپسی مدنظر قرار گیرد.