Teaching quality has become a central concern of quality assurance systems in higher education, yet it remains a complex and context-dependent concept. This study explores how teaching quality is interpreted and constructed by institutional actors within the Turkish higher education system. Adopting a qualitative design, the study draws on semi-structured interviews with 12 quality coordinators working at universities holding five-year institutional accreditation. Data were analyzed using reflexive thematic analysis. The findings show that teaching quality is understood through multiple and sometimes competing lenses, including compliance with formal procedures, measurable performance indicators, and pedagogical practice. They also reveal the influence of institutional pressures and a recurring gap between formal representations of quality and everyday teaching realities. These results suggest that teaching quality is not only assessed through standardized mechanisms but also interpreted, negotiated, and enacted within institutional contexts. The study contributes to the literature by offering empirical insight from the Turkish higher education context and by showing how teaching quality is shaped both by formal quality assurance structures and by local meaning-making processes. It also points to the need for more comprehensive and context-sensitive approaches to quality assurance that better capture the pedagogical and relational dimensions of teaching.
In this study, the Artificial Intelligence Visual Literacy Scale (AIVSL) was designed and developed by researchers to analyze individuals' abilities to understand, evaluate, and produce AI-supported visual content in today's digital age. The scale development process was conducted based on classical measurement theory, and validity and reliability analyses were meticulously performed. The study group consisted of 295 students studying in the field of fine arts education at associate, undergraduate, and graduate levels in universities. The "Demographic Characteristics Questionnaire" and the "Artificial Intelligence Visual Literacy Scale," developed by the researchers as data collection tools, were administered via online survey. The developed scale was first applied as a pilot study on 55 students, and after the data obtained, it was tested on 295 students. A 5-point Likert-type scale was created to examine the students' AI visual literacy levels. The research method was designed as quantitative. In the validity and reliability tests of the scale items, frequency and percentage calculations were performed using SPSS and SPSS Amos programs, and the obtained data were then included in the research. As a result of the research, it was confirmed that the scale has a 4-dimensional structure explaining 67.984% of the total variance. In the reliability study, the Cronbach Alpha (α) reliability coefficient of the scale as a whole was found to be 0.929, and the indicators for confirmatory factor analysis were found to be above the excellent limit. These results showed that the developed scale is a valid and reliable scale that can be applied in the field of artificial intelligence visual literacy. It is thought that by using the developed scale, the gap in the literature on the evaluation of artificial intelligence visual literacy in Turkey will be filled, the visual literacy levels of individuals regarding artificial intelligence will be better understood, and it will contribute to the conduct of many studies in the future.
This study argues that the use of artificial intelligence in quality assurance processes should be designed not only along the axis of performance and speed, but also along the axes of explainability, human oversight, and institutional legitimacy. Under the impact of digital transformation, quality assurance in higher education has turned into a governance domain that relies increasingly on indicators and data flows. Institutional self-evaluation reports, performance indicators, student feedback, graduate tracking data, and decision dashboards are no longer merely tools for storing information; they are mechanisms that shape institutional priorities and influence the way decisions are justified. While this transformation generates efficiency, comparability, and early-warning capacity, it also creates a new problem area in terms of the transparency and accountability of decision processes.The success criterion for AI-supported quality assurance practices in higher education should not be limited to faster reporting and broader data-processing capacity. The decisions produced must be understandable, justifiable, and contestable for institutional actors. Accordingly, this study proposes a seven-component model under the heading of Explainable Quality Assurance. The core of the model consists of the principles of data transparency, indicator justification, algorithmic traceability, human oversight, contextuality, ethical compliance, and contestability.The study evaluates the current quality assurance architecture of the Turkish Higher Education Quality Council (THEQC/YÖKAK) in relation to ESG 2015, UNESCO’s guidance on generative AI, NIST’s approach to explainable AI, ENQA’s texts on AI and external quality assurance, and the European Union Artificial Intelligence Act. As a result, it argues that the future of AI-supported quality assurance should be sought not in technical automation, but in an explainable, auditable, and humanly balanced regime of algorithmic governance.
Akademisyenlerin bilimsel yayınlarında, ders içeriği hazırlamada, Ar-Ge, danışmanlık, tez yazımı, vb. konularda yapay zeka araçlarının kullanımına ilişkin bakış açılarını, etik değerlerini, içerik algılarını, geleceğe yönelik tutum ve kaygılarını incelemek amacıyla yapılmış bir araştırmadır. Amaçlı örneklem tekniğinden hareketle T.C Selçuk Üniversitesi Ali Akkanat Kampüsü’nden sekiz akademisyenle yürütülen bu araştırma yarı yapılandırılmış nitel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme tekniklerinden röportaj ve ses kaydı yöntemi uygun görülmüştür. Araştırma kapsamında elde edilen veriler tematik analiz tekniği kullanılarak MAXQDA Analytics Pro 26 programında incelenmiştir. Araştırmada “Yapay Zeka Kullanım Düzeyi ve Rolü”, “Yapay Zeka Algıları”, Özgünlük, Üslup ve Akademik Kaliteye Etkileri”, “Fırsatlar, Riskler ve Gelecek Öngörüleri” olmak üzere dört ana tema üzerinde çalışılmıştır. Bulgular alt kategorilerde kısmi farklılıklar gösterse de yapay zekanın etik kurallara uygun nitelikte bir yardımcı asistan olarak kullanıldığında Ar-Ge kolaylığı, hız, zaman kazanımı ve yabancı dil çevirileri ile dil bilgisi editörlük hizmetleri gibi konularda avantaj sağladığını ancak tamamen yapay zekaya yaptırılan ve doğruluğu kontrol edilmemiş çalışmalarınsa etik açıdan uygun olmadığı, akademik tembelliğe, bilimsel kalitede düşüşe, potansiyel veri güvenliği ihlallerine ve intihal riskinde artışa yol açabileceği görüşü ortaya çıkmaktadır. Araştırma yapay zeka araçlarının henüz emekleme döneminde olduğu bu dönemde, akademide ilerideki yürüyüşlerine dair bir öngörü sunması bakımından önemlidir.
Artificial intelligence (AI) is rapidly transforming higher education, yet research has largely focused on pedagogical applications while its role in governance and quality assurance (QA) remains insufficiently synthesized. This study examines how AI is integrated into higher education governance and QA systems and evaluates its institutional implications. Using the PRISMA 2020 protocol, a systematic literature review was conducted in the Web of Science Core Collection. From an initial dataset of 177 publications, 48 studies met the inclusion criteria after multi-stage screening. The selected studies were analyzed through a SWOT-based thematic synthesis to identify the strengths, weaknesses, opportunities, and threats associated with AI adoption in governance and QA processes. The findings show that AI increasingly functions as a governance infrastructure supporting predictive analytics, continuous monitoring, and data-driven institutional decision-making. Key strengths include enhanced transparency, automation of quality processes, and improved strategic foresight. However, structural weaknesses such as fragmented data infrastructures, limited digital capacity, and insufficient regulatory frameworks remain significant barriers. The analysis also identifies risks related to algorithmic bias, governance opacity, and institutional inequality. Based on these findings, the study proposes the AI-Enabled Quality Governance (AEQG) Model, conceptualizing AI integration as a layered governance architecture linking institutional capacity, AI-driven decision intelligence, quality assurance mechanisms, and ethical oversight.
The aim of this study is to analyze the desire of undergraduate students studying at the faculties of education, economics and administrative sciences, theology, and health sciences to work in public institutions and their expectations and views regarding working life within the context of the Public Service Motivation Theory. The Public Service Motivation Theory explains individuals' desire to work in the public sector through value-based motivations such as commitment to the public good, producing social benefits, compassion, and self-sacrifice. The survey, conducted with 389 students, revealed that participants strongly preferred the public sector and that this preference was a conscious choice rather than a necessity. It was observed that the desire to contribute to the public good was a strong motivator in career choice, but that financial factors and working conditions (salary, regular working hours, job security, etc.) were also influential. On the other hand, students' responses were also related to their fathers' levels of education and to whether they were satisfied with their department. In conclusion, it was observed that the preference for the public sector was influenced by both value-based motivations and economic and organizational conditions.
Bu araştırmanın amacı, Türkçe Öğretmenliği lisans programında öğrenim gören öğrencilerin derslere devamsızlık durumlarını etkileyen temel faktörleri, katılımcıların deneyim ve algıları doğrultusunda ortaya koymaktır. Araştırmada, bu faktörlerin bireysel, akademik, sosyal-çevresel ve kurumsal boyutlarda betimlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında bir devlet üniversitesinde öğrenim gören ve ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 146 gönüllü lisans öğrencisinden oluşmaktadır. Veriler, 17 açık uçlu sorudan oluşan bir görüşme formu aracılığıyla yüz yüze toplanmış, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun çeşitli nedenlerle derslere devamsızlık yaptığını göstermektedir. Devamsızlık nedenleri bireysel etmenler (sağlık sorunları, uyku problemleri, psikolojik durum), sosyal-çevresel etmenler (ailevi durumlar, memleket özlemi, arkadaş çevresi, ulaşım), akademik etmenler (ders içeriği, dersin işleniş biçimi, öğretim elemanıyla iletişim) ve kurumsal etmenler (ders saatleri, yoğun program) olmak üzere dört ana tema altında toplanmıştır. Sonuç olarak, Türkçe öğretmeni adaylarının devamsızlık durumlarının çok boyutlu bir etkileşim içinde şekillendiği anlaşılmaktadır. Bu bulgular, öğrencilerin akademik ve sosyal açıdan kuruma uyumlarını destekleyecek bütüncül stratejilerin geliştirilmesinin önemine işaret etmektedir.
University choice is rarely a standalone decision. It is embedded in how students imagine their futures, and yet research has largely treated institutional selection and career planning as parallel processes rather than integrated ones. This study addresses that gap by applying Social Cognitive Career Theory (SCCT) to reframe university preferences as expressions of outcome expectations, offering a theoretically grounded account of how prospective students translate career motivations into institutional choices.The study draws on cross-sectional survey data from 1,367 final-year secondary school students preparing for the national university entrance examination in Türkiye, collected through cluster sampling and analyzed using descriptive and inferential statistics. The sample captures students at a critical and time-pressured transition point, giving the findings both analytical depth and real-world relevance.What emerges is a coherent motivational structure underlying university choice. Career-related outcome expectations, particularly income potential, employment access, occupational security, and professional longevity, align systematically with preferred institutional attributes: technological infrastructure, academic quality, campus facilities, geographic location, and reputation. Social media has become the leading information source (22%), while over a third of students report making this decision jointly with their families (38%), a finding that complicates individualistic models of college choice.The finfdings demonstrate that institutional preferences are structurally shaped by how students anticipate their professional futures, not by institutional attributes evaluated in isolation. By mapping this pathway within an SCCT framework, the paper advances a more integrated model of higher education decision-making, with direct implications for university recruitment strategy, career guidance policy, and college choice research.
This article proposes a theory-informed conceptual governance framework grounded in comparative document analysis to examine the ethical implications of New Public Management reforms in higher education. Focusing on the tensions between efficiency, accountability, and academic freedom, the study compares Turkey, Estonia, and the United Kingdom as analytically distinct governance contexts. While NPM-inspired reforms have introduced performance-based evaluation, strategic planning, audit mechanisms, and competitive funding arrangements, they have also reshaped collegial governance and transformed the ethical conditions of academic work. Drawing on policy documents, legislative frameworks, institutional reports, international monitoring sources, and scholarly literature published between 2000 and 2024, the analysis is structured around three dimensions: efficiency orientation, ethical safeguards, and the protection of academic freedom. The findings suggest that the ethical consequences of managerial reform are context-dependent rather than uniform. In Turkey, centralised political authority and limited collegial participation appear to intensify ethical vulnerability and constrain institutional autonomy. Estonia illustrates how digital transparency, participatory administrative traditions, and rule-of-law safeguards may mediate performance-oriented reforms. The United Kingdom indicates that advanced performance regimes, particularly research assessment and competitive funding systems, can enhance transparency while also generating pressures on academic labour, collegial trust, and professional autonomy. The study contributes to higher education governance literature by proposing ethical managerialism as a conditional governance framework that embeds managerial instruments within legal, institutional, professional, and public-sector ethical safeguards. Rather than treating efficiency and academic freedom as inherently incompatible, the framework explains how managerial reforms may become ethically defensible when constrained by transparency, participation, collegiality, and academic integrity.
Yapay zekâ teknolojileri, iletişim alanındaki üretim, dağıtım ve analiz süreçlerini dönüştürmekte; bu durum iletişim fakültesi öğrencilerinin yeni dijital yetkinliklerle donatılmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda çalışma, iletişim fakültesi öğrencilerinin yapay zekâ okuryazarlığı düzeylerini iletişim eğitiminin gerektirdiği eleştirel değerlendirme, etik ve mahremiyet odaklı yetkinlikler açısından ortaya koymayı; bu düzeylerin cinsiyet, bölüm, günlük internet kullanım süresi ile yapay zekâ haber ve gelişmelerini takip etme düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Böylece iletişim fakültelerinde müfredat ve uygulama tasarımında geliştirilmesi gereken yetkinlik alanlarına ilişkin veri temelli bir durum resmi sunulmaktadır. Nicel araştırma deseninde yürütülen çalışmada veriler anket tekniğiyle toplanmıştır. Çalışma grubu, 2024–2025 Eğitim-Öğretim yılında Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesinde öğrenim gören 254 öğrenciden oluşmaktadır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmış; varsayımın sağlanmadığı durumlarda uygun istatistiksel düzeltmeler ve çoklu karşılaştırma yöntemi tercih edilmiştir. Bulgular, öğrencilerin yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin genel olarak yüksek aralığa yakın seyrettiğini göstermektedir. Cinsiyet ve bölüm değişkenleri açısından anlamlı farklılık bulunmazken, günlük internet kullanım süresine göre anlamlı farklılık saptanmıştır. Yapay zekâ haber ve gelişmelerini takip etme düzeyine göre ise anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir. Sonuçlar, iletişim fakültelerinde yapay zekâ okuryazarlığını geliştirmeye yönelik içeriklerin yalnızca araç kullanımına odaklanmak yerine eleştirel değerlendirme, etik ve mahremiyet boyutlarını kapsayacak biçimde uygulama temelli yapılandırılmasının önemine işaret etmektedir.
Bu araştırmada, Erasmus programı kapsamında yurt dışında eğitim alma fırsatı bulan öğrencilerin gruplar arası önyargıları ve 21. yüzyıl becerilerindeki değişim düzeyleri incelenmiştir. Bu amaçla özbildirim ölçekleri, bireysel görüşmeler ve elektroensefalografi ölçümleri bir arada kullanılmış; bu yönüyle çalışma, literatürdeki ilk bütüncül yaklaşım olma özelliği taşımaktadır. Araştırma, İstanbul’daki bir vakıf üniversitesinde öğrenim gören benzer demografik özelliklere sahip toplam 11 öğrenciden oluşan bir örneklem üzerinde yürütülmüş; bu öğrencilerden altısı deney, beşi kontrol grubuna atanmıştır. İki aşamalı olarak tasarlanan çalışmada, öntest ve sontest uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Gruplar arası önyargı düzeyleri Örtük Çağrışım Testi eşliğinde kaydedilen elektroensefalografi verileriyle, 21. yüzyıl becerileri ise dört farklı özbildirim ölçeği ile değerlendirilmiştir. Erasmus deneyimine ilişkin nitel veriler ise bireysel görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Nicel bulgular, deney grubunda Erasmus deneyimi sonrasında uyumlu bloklardaki tepki sürelerinde hızlanma ve D skorlarında artış eğilimi olduğunu ortaya koymuştur. Elektrofizyolojik verilerde, N400 bileşeninin son test genliklerinin ön teste göre azaldığı ve özellikle uyumsuz blok koşullarında marjinal anlamlılık düzeyinde bir düşüş eğilimi sergilediği gözlenmiştir. Bu bulgu, katılımcıların kültürel olarak uyumsuz uyaranlara karşı bilişsel çaba gereksinimlerinin azaldığını ve sosyal bilişsel uyum düzeylerinde artış olabileceğini düşündürmektedir. Nitel veriler, Erasmus deneyiminin katılımcılar tarafından genellikle olumlu bir şekilde değerlendirildiğini göstermiştir. Katılımcı sayısının düşük olması, elde edilen bulguların genellenebilirliğini sınırlamaktadır.
Bu çalışma, araştırma üniversitelerinde yenilikçi kültür, destekleyici kültür, örgütsel çeviklik ve yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkileri incelemektedir. Veriler, Kasım 2025 içerisinde araştırma üniversitelerinde görev yapan akademik personelden toplanmış ve 410 geçerli anket analize dâhil edilmiştir. Önerilen araştırma modeli, Mplus 9 programı kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ile test edilmiştir. Bulgular doğrultusunda, yenilikçi örgüt kültürünün yenilikçi iş davranışı üzerindeki doğrudan etkisinin anlamlı olmadığı gözlemlenmiştir (β = 0,146; p > 0,05). Buna karşılık, yenilikçi örgüt kültürünün yenilikçi iş davranışı üzerinde örgütsel çeviklik aracılığıyla anlamlı dolaylı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiş ve tam aracılık etkisi tespit edilmiştir (β = 0,230; p < 0,001). Destekleyici örgüt kültürünün ise yenilikçi iş davranışı üzerinde hem doğrudan (β = 0,274; p = 0,05) hem de örgütsel çeviklik aracılığıyla dolaylı (β = 0,195, p < 0,001) etkisi tespit edilmiştir (kısmi aracılık). Sonuçlar, yenilikçi iş davranışının yalnızca kültürel unsurlarla değil, aynı zamanda hızlı uyum sağlayabilen ve yapısal açıdan bunu destekleyen örgütsel bağlamla mümkün olduğunu göstermektedir.
Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında eğitim, bireylerin bilgi, beceri ve değerler yoluyla toplumsal, ekonomik ve çevresel sorunlara çözüm üretme kapasitesini geliştiren temel bir araçtır. Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında yer alan “Nitelikli Eğitim” kapsayıcı, adil ve yaşam boyu öğrenmeyi destekleyen eğitim sistemlerinin oluşturulmasını hedeflemektedir. Bu araştırmanın amacı, “Nitelikli Eğitim” kapsamında, Türkiye’de lisans düzeyinde eğitim veren sağlık yönetimi bölümlerinin program çıktılarının söz konusu hedeflere ne düzeyde katkı sağladığını incelemektir. Araştırmada, Yükseköğretim Kurulu Lisans Atlası verileri doğrultusunda belirlenen 61 devlet ve 20 vakıf üniversitesi olmak üzere toplam 81 üniversitenin sağlık yönetimi bölümleri kapsama alınmıştır. Bölümlerin internet sitelerinde beyan edilen program çıktıları, nitel araştırma desenlerinden tümdengelimsel yansıtıcı tematik analiz (deductive reflexive thematic analysis) yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sürecinde, “Nitelikli Eğitim” başlığı altında vurgulanan “yaşam boyu öğrenme”, “insan hakları”, “toplumsal cinsiyet eşitliği”, “sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir yaşam tarzları”, “barış ve şiddetsizlik kültürü”, “küresel vatandaşlık” ile “kültürel çeşitlilik ve kültürün sürdürülebilir kalkınmaya katkısı” olmak üzere yedi tema temel alınmıştır. Bulgular, sağlık yönetimi bölümlerinin program çıktılarında evrensel değerler ve etik, hukukun üstünlüğü ve teknoloji okuryazarlığı gibi konuların yeterli düzeyde yer aldığını göstermektedir. Buna karşılık, toplumsal cinsiyet eşitliği, insan haklarının temel boyutları, kültürel çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir çözümler üretebilme gibi sürdürülebilir kalkınma amaçları açısından önemli görülen alanların program çıktılarında sınırlı düzeyde yer aldığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, sağlık yönetimi eğitiminin “Nitelikli Eğitim” amacı ve alt hedefleri ile daha bütüncül bir biçimde uyumlaştırılabilmesi için program çıktılarının yeniden gözden geçirilmesi ve özellikle sürdürülebilirlik boyutunun güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
The aim of this study is to examine engineering students’ perceptions of the concept of engineering and their attitudes toward the profession at a public university, in terms of various variables. The study adopted a descriptive survey design within the quantitative approach and employed a phenomenological design as part of the qualitative methodology. The study was conducted with a total of 674 students enrolled in engineering programs at a public university in Türkiye. To measure students’ attitudes toward the profession, a scale developed by Özyurt and Özyurt (2016) was used. To determine students’ perceptions of the concept of engineering, an open-ended question was posed. For the analysis of quantitative data, the Mann–Whitney U test and Kruskal–Wallis tests were performed using the SPSS 24 statistical software package. The results indicated that students’ attitudes toward the profession differed based on program and emotional variables, but not based on gender, grade level, or family socioeconomic status. Also, in this study according to the Higher Education Entrance Exam (HEEE) results, the comparison revealed that there is no linear relationship between departmental University Entrance Rankings (UERs) and students’ professional attitude scores. In analyzing the qualitative data, content analysis was applied and word clouds were generated for the codes. It was observed that the majority of students in engineering programs produced positive metaphors about the concept of “engineering”, likening it to concepts such as life, a bridge, or a tree.
Günümüzde üretici yapay zekâ araçlarının yazılım mühendisliği eğitimine entegrasyonu, bu araçların öğrencileri “bilişsel tembelliğe” ittiği endişesi ile “verimliliği artıran bir asistan” olduğu görüşü arasındaki ikilem nedeniyle hızla genişleyen bir araştırma alanı haline gelmiştir. Özellikle Büyük Dil Modellerinin ve benzeri üretici araçların kod üretimindeki başarısı, eğitimcileri, bu araçların salt çözüm üreticisi olarak değil, öğrencilerin eleştirel düşünme ve hata ayıklama becerilerini geliştirecek pedagojik bir araç olarak nasıl konumlandırılacağı sorusuna yöneltmiştir. Bu araştırma, Kırklareli Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölümü’nde öğrenim gören (1. Sınıf n = 47, 2. Sınıf n = 56, 3. Sınıf n = 11 ve 4. Sınıf n = 4), lisans öğrencileri ile gerçekleştirilmiş olup, veriler ilişkisel tarama modeli esas alınarak toplanmış ve Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Bulgular, yapay zekâ desteğinin mesleki öz-yeterliliği doğrudan etkilemediğini; bunun yerine öğrencilerin derinlemesine öğrenme süreçlerini tetikleyerek ve iş birliğine dayalı hata ayıklama becerilerini güçlendirerek dolaylı ve istatistiksel olarak anlamlı bir etki yarattığını ortaya koymuştur. Özellikle Önem-Performans Haritası Analizi (IPMA) ve Gerekli Koşul Analizi (NCA) sonuçları, iş birliğine dayalı hata ayıklama deneyiminin mesleki yetkinlik inancı için en stratejik öneme sahip değişken olduğunu, ancak öğrencilerin bu süreçte en düşük performansı sergilediğini göstermiştir. Çalışma sonucunda, yapay zekânın eğitim müfredatlarına entegrasyonunda odak noktasının kod üretiminden ziyade; koddaki hataların analizi, kasıtlı hata enjeksiyonu ve hata ayıklama süreçlerine kaydırılması gerektiği vurgulanmıştır.
Eğitime erişim hakkı, başta Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi ve İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi olmak üzere mevzuatta temel bir hak olarak tanımlanmakta; eşitlik ilkesiyle birlikte ele alındığında, bireylerin ihtiyaçları arasındaki farkı gözeten yapısal düzenlemeleri zorunlu kılmaktadır. Türkiye’de anayasa, yükseköğretim mevzuatı ve yasal düzenlemeler ile bu hak tanınmakta; engelli bireylerin eğitim hayatına tam ve etkin katılımı hedeflenmektedir. Ancak görme engelli öğrenciler özelinde bakıldığında, normatif düzeyde tanınan hakların yükseköğretim kurumlarında uygulamasında farklılıklarla karşılaşılabilmektedir. Bu çalışma, görme engelli üniversite öğrencilerine yönelik yükseköğretim politikalarını kamu yönetimi perspektifinden incelemekte; mevzuat ile uygulama arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada ulusal mevzuat ve uluslararası belgeler doküman analizi yöntemiyle ele alınmış, ayrıca literatür nitel çözümleme sürecine dahil edilmiştir. Bu kapsamda, yükseköğretimde engelli bireylere ilişkin düzenlemeler tematik olarak sınıflandırılmış, görme engelli öğrencilerin deneyimlerine odaklanan akademik çalışmalar karşılaştırmalı biçimde incelenerek politika ve uygulama arasındaki uyumsuzluklar belirlenmiştir. Bulgular, yasal düzenlemelere rağmen üniversiteler arasında hizmet sunumu, materyal üretimi, sınav uyarlamaları ve dijital erişim gibi alanlarda uygulama farklılıkları olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak kapsayıcı bir yükseköğretim için mevzuatın yanı sıra uygulama boşluklarını azaltacak yönetişim temelli mekanizmaların geliştirilmesi ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi gerekmektedir.
This study examines the impact of a high-stake exam, namely Higher Education Institutions Examination (YKS), on high-achieving students’ educational experiences in Türkiye. A qualitative approach was employed through semi-structured interviews with a purposively selected sample of first-year medical students who ranked among the top 10,000 candidates (top 0.5%) in the 2023 YKS and enrolled in top public medical schools in Istanbul and Ankara. Content analysis and coding of 23 student and 10 family interviews reveal that these high-achieving students are characterized by (i) academic seriousness and dedication and (ii) predominantly excessive, though sometimes balanced, time allocation for YKS preparation. Beyond these academic distinctions, these high-achieving students also bear the burden of (iii) emotional distress during YKS preparation and (iv) persistent ambition. Class and gender analysis reveals distinct patterns: students from different class backgrounds defined free time activities differently, and while female students from all classes shared the emotional burden of YKS preparation, only working-class male students explicitly narrated their stress. Given the persistent emphasis on high-stakes exam rankings in Türkiye and the absence of research on the impact of the exam on students’ study practices, this study offers critical insights into the specific form of studenthood such success demands by focusing on those who reached the top tier of academic performance in YKS.
Bu makalede Osmanlı modernleşme sürecinde eğitimin geçirdiği dönüşüm, Tanzimat döneminin önde gelen devlet adamlarından Ahmet Cevdet Paşa’nın düşünce dünyası ekseninde ele alınmıştır. Makalenin araştırma sorusu Ahmet Cevdet Paşa’nın modernleşmeyi değerlerle çatışan bir kopuş olarak mı yoksa bu değerlerin yeniden yorumlanabileceği bir imkan sahası olarak mı gördüğünün analiz edilmesidir. Ahmet Cevdet Paşa’nın eğitim anlayışı, ahlak, ilim ve iman arasında kurulması gereken hassas dengeye dayanmakta, geleneksel yapının muhafazası ile modern eğitim kurumlarının gereklilikleri arasında uzlaştırıcı bir yaklaşım sunmaktadır. Araştırmada dokümantasyon analizine dayalı nitel çalışma yöntemi benimsenmiştir. Makalenin kapsamı Târih-i Cevdet, Tezâkir, Kısâs-ı Enbiyâ ve Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye gibi temel eserler çerçevesinde sınırlandırılmıştır. Bulgular, Ahmet Cevdet Paşa’nın eğitime ahlaki temellilik, toplumsal işlevsellik ve ilmî muvâzene çerçevesinde yaklaştığını göstermektedir. Ahmet Cevdet Paşa’ya göre din, ferdin terbiyesinde ve toplumsal nizamın tesisinde merkezi bir rol üstlenmeli, ilim ise dini düşünceden ayrı değerlendirilmemelidir. Batı merkezli sekülerleşme eğilimlerine karşı İslam ilim geleneğinin korunması zarureti üzerinde durulmuş, ayrıca geleneksel yaklaşımların modern tecrübelerle bir araya getirilmesi esas alınmıştır. Çalışma, Ahmet Cevdet Paşa’nın ortaya koyduğu din eğitimi modelinin günümüz eğitim tartışmaları açısından sunduğu imkânları ve sınırlılıkları değerlendirerek, geçmiş ile gelecek arasında köprü kurmaya çalışmaktadır.
This study examines the revitalization of railway heritage as a tool for sustainable regional development, focusing on user satisfaction with the Lakes Express and its implications for university students. Using a quantitative research design, data were collected through a structured questionnaire administered to passengers using the Lakes Express. The sample predominantly consisted of university students, reflecting the railway’s role in supporting higher education mobility. The data were analyzed using descriptive statistics, independent samples t-tests, and one-way ANOVA to examine differences in satisfaction across demographic variables. The findings indicate that overall user satisfaction is above the average level, highlighting the railway’s effectiveness in providing accessible and affordable transportation. Significant differences in satisfaction were found according to gender, education level, and income, while no significant differences were observed across age and occupational groups. University students and lower-income participants reported higher satisfaction levels, suggesting that the Lakes Express plays a critical role in supporting educational accessibility and social inclusion. The results suggest that regional railway services contribute not only to sustainable mobility but also to higher education participation by facilitating reliable and cost-effective student travel. In this context, the Lakes Express emerges as a functional public service with the potential to strengthen the relationship between transportation infrastructure and higher education systems.
The present study aimed to examine the use of structural elements (active/passive voice and tenses) while translating from the source language to the target language in the self-translation of English and Turkish abstracts in doctoral dissertations. To this end, the doctoral dissertations written by students at the department of Translation and Interpreting were obtained from the collections of dissertations published online by the National Thesis Centre of the Council of Higher Education (CoHE) in Türkiye. A total of 144 abstracts of doctoral dissertations were examined within the scope of the present study. The corpus included 72 English abstracts with their Turkish translations, and 72 Turkish abstracts with their English translations. The abstracts and their translations were aligned sentence by sentence through The Phrase platform. The Phrase platform is a comprehensive translation management system and it also provides an alignment of the parallel texts. Data analysis was performed tagging on the document obtained in Excel format. This study particularly focused on providing a general picture of how active/passive voice and various tenses were self-translated into the target language. The analysis provides a pattern of how different structures including active/passive voice, and tenses, in the English-Turkish language are transformed and translated depending on the direction of translation. The findings reveal consistent shifts in the use of active/passive voice and tense structures across translation directions, highlighting translators’ alignment with the rhetorical conventions and stylistic norms of the target academic culture.
