
“Dil işlevi” terimi, genel olarak dilin insan yaşamındaki rolünü ve sunduğu olanakları ifade etmek için kullanılmaktadır. Bu bağlamda dil, insanın toplumsallaşmasının temel bir önkoşulu olarak kabul edilir; iletişimin kurulmasını sağlamanın yanı sıra düşünme sürecini destekleme, gerçekliği yansıtma, kültürel dünyayı inşa etme ve bilginin düzenlenmesi, aktarılması ve korunması gibi işlevleri de kapsamaktadır. Claude Lévi-Strauss ve Roland Barthes gibi birçok dilbilimci üzerindeki belirleyici etkisiyle Jakobson, yapısal çözümlemenin dilbilimin ötesindeki alanlara—başta antropoloji, psikoloji ve felsefe olmak üzere—uyarlanmasına da katkı sağlamıştır. Aynı zamanda dili, insanın çeşitli boyutları ve etkinlikleri bağlamında açıklama çabasıyla Jakobson, edebiyat, psikoloji, göstergebilim, enformasyon kuramı ve iletişim kuramı gibi kültürel araştırmaların pek çok alanında disiplinlerarası çalışmaların önünü açmıştır. Bu çalışma, dilin insanın evreni kavrayışındaki rolünü ve şiir dilinin bu kavrayışa katkısını Roman Jakobson’un iletişim kuramı bağlamında incelemektedir. Jakobson’un altı işlevli dil modeli temel alınarak, Pervin İtisami’nin “Mest ve Huşyar” şiiri yapısal, anlamsal ve işlevsel düzeyde analiz edilmiştir. Çalışma, şiirdeki dilsel karşıtlıkların, metaforik derinliğin ve eleştirel bilincin nasıl ortaya çıktığını ve şiirsel dilin iletişimsel boyutlarla nasıl birleştiğini göstermeyi amaçlamaktadır. Bulgular, İtisami’nin dil kullanımında hem estetik hem de toplumsal bir eleştiri ürettiğini ortaya koymaktadır.
Hızlı tüketim sektörü, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerde makroekonomik istikrarın önemli bir göstergesi ve tüketim eğilimlerinin kritik bir yansıması olarak küresel ekonomik dinamiklerin anlaşılmasında önemli bir role sahiptir. Bu çalışmada, 2005-2024 döneminde Türkiye ve seçilmiş Avrupa ülkelerini kapsayan panel veri seti kullanılarak, hızlı tüketim harcamalarının makroekonomik belirleyicileri ampirik olarak analiz edilmektedir. Modelde hızlı tüketim harcamaları, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler ve tütün ile giyim ve ayakkabı harcamalarının toplamının GSYH’ye oranı olarak tanımlanmıştır. Bağımsız değişkenler olarak kişi başına düşen reel gelir, enflasyon ve istihdam oranı kullanılmıştır. Panel veri analizinde öncelikle yatay kesit bağımlılığı test edilmiş, ardından model seçim testleri (Chow F, Breusch-Pagan LM, Hausman) Sabit Etkiler modelini işaret etmiş, değişen varyans ve otokorelasyon sorunları ise White cross-section dirençli standart hataları ile giderilmiştir. Bulgular, teorik beklentilerle uyumlu olarak gelirin negatif, enflasyon ve istihdamın ise pozitif etkisini ortaya koymuştur. Çalışma, hızlı tüketim harcamalarının ekonomik dalgalanmalara karşı görece dayanıklı bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
This study aims to investigate the compliment response strategies employed by Turkish people. The analysis also examines the relations of gender and the level of formality in the compliment response strategies employed by Turkish-speaking individuals. For this purpose, data were collected from 100 Turkish participants, comprising 50 women and 50 males. A written discourse completion task consisting of 10 scenarios (five formal and five informal) was used to obtain data on participants' compliment response strategies. The collected data were first subjected to discourse analysis, strategies were assessed based on Herbert’s taxonomy of compliment responses, and subsequently, the relationship of gender and formality on the utilization of compliment response strategies was examined. Second, a qualitative analysis was conducted, and the replies were thematically categorized to identify trends within each analogous group of reactions to each scenario. The results of the study show that the Turkish individuals predominantly exhibit a propensity to accept compliments and respond courteously with minimal differences between female and male participants regarding the utilization of CR strategies. The results also demonstrate that the predominant approach employed by Turkish individuals in response to compliments is to acknowledge the praise by explicitly expressing gratitude in both formal and informal situations.
Bu çalışma, Adıyaman’daki mahalle fırını kültürünün geleneksel yemeklerin unutulmasına etkisini Sosyal Pratikler Kuramı ve Somut Olmayan Kültürel Miras yaklaşımı çerçevesinde incelemektedir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda tasarlanmış, olgubilim deseni benimsenmiş ve Adıyaman merkezde yaşayan 13 fırın kullanıcısı ile 7 fırıncıdan oluşan toplam 20 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Bulgular, mahalle fırınlarının özellikle lahmacun, Adıyaman tavası, hıtap ve dövmeç gibi yemeklerde yoğun biçimde kullanıldığını; kullanım gerekçelerinin başlıca lezzet, pratiklik ve zaman tasarrufu olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte mahalle fırını kültürü geleneksel yemekleri doğrudan ortadan kaldırmamakta; ev içi pişirme süreçlerini ev ve fırın arasında paylaştırarak teknik bilgi, beceri ve ustalık aktarımını zayıflatmaktadır. Ayrıca hijyen ve gıda güvenliği boyutunun bu kültürün sürdürülebilirliği açısından önemli olduğu belirlenmiştir.
Bu araştırma, Merle vd., (2023) tarafından geliştirilen Kanıta Dayalı Uygulamalara Yönelik Öğretmen Tutumları Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanmasını ve psikometrik özelliklerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Kanıta dayalı uygulamalar (KDU), özel eğitimde öğretimsel kararların bilimsel kanıtlar, uygulayıcı deneyimi ve öğrenci özelliklerinin bütünleşik değerlendirilmesi ile alınmasını sağlayan, etkili öğretim için temel bir yaklaşımdır. Bu araştırma, betimsel araştırma deseniyle yürütülmüş olup ölçek uyarlama sürecinde çeviri–geri çeviri, uzman görüşü, dil eşdeğerliği ve pilot uygulama adımları izlenmiştir. Kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen 210 özel eğitim öğretmeni katılımcı grubu olarak yer almıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, ölçeğin iki faktörlü (Çekicilik ve Uygunluk) yapısının Türk kültüründe geçerli olduğunu göstermiştir. AFA’da iki faktörlü model varyansın %55,5’ini açıklamış, DFA’da model uyum indeksleri (CFI = .946, TLI = .921, SRMR = .048) yüksek düzeyde bulunmuştur. Madde 7’nin çıkarılması model uyumunu artırmıştır. Ölçeğin Cronbach’s Alpha katsayısı α = .916 olarak hesaplanmış, madde-toplam korelasyonları kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Bulgular, ölçeğin öğretmenlerin KDU’ya yönelik tutumlarını güvenilir biçimde ölçebileceğini ortaya koymaktadır. Araştırmada, Türkiye’de özel eğitim alanında KDU kullanımının yaygınlaştırılması, öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitim programlarının geliştirilmesi ve uygulama sınırlılıklarını azaltacak yasal düzenlemelerin yapılması gerektiği vurgulammıştır. Ölçek, hem akademik araştırmalar hem de eğitimde yasal düzenlemelerin şekillendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak önerilmiştir