The article establishes who must disclose AI-generated content in a museum, when exceptions apply and whether labelling suffices for lawful use of a deceased person’s image and voice. Methods: Interpretation of the AI Act and Polish law, review of deployments. Results: A museum using an avatar or an AI-generated description is a deployer of an AI system and from 2 August 2026 must label content under Article 50(4). For artistic content, only the form of disclosure changes. A description generated by a language model needs no label if a human genuinely reviewed it and editorial responsibility was assumed. Discussion and conclusions: Other provisions govern the lawful use of the image and voice. As a rule, disseminating an image requires permission for 20 years after death. Later, relatives’ consent is a precaution, not a statutory requirement, regarding the right to the memory of the deceased (kult pamięci).
Celem artykułu jest analiza rewitalizacji dawnej cechowni kopalni „Saturn” w Czeladzi i jej adaptacji na nową siedzibę Muzeum Saturn. Badanie opiera się na metodzie case study i bazuje na dokumentacji projektowej muzeum. Omówiono kontekst historyczny, znaczenie kopalni oraz nowoczesne metody ekspozycji. Wystawa stała, łącząc tradycyjne eksponaty z multimediami, ukazuje przemiany górnictwa w Zagłębiu Dąbrowskim. Dyskusja wskazuje, że projekt wpisuje się w europejski trend rewitalizacji postindustrialnej i może stać się modelem adaptacji dziedzictwa przemysłowego. Zwrócono uwagę na wpływ projektu na rozwój miasta i turystykę kulturową. Otwarcie ekspozycji zaplanowano na Barbórkę, 4 grudnia 2025 r.
Celem artykułu jest analiza aktywności wybranych muzeów z Warszawy i Krakowa, poświęconych tematyce migracyjnej oraz publiczności z doświadczeniem migracji i uchodźstwa w latach 2022–2024. Problem badawczy dotyczy integracyjnych projektów muzealniczych w kontekście współczesnych zmian społecznych, w tym zintensyfikowanych procesów migracyjnych. Poszukiwano odpowiedzi na pytania: jak definiowane są cele realizowanych działań integracyjnych oraz kim jest ich odbiorca? Przeprowadzono analizę tematyczną tekstów publikowanych na internetowych stronach poszczególnych muzeów oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zastosowano metody netnografii, analizy danych zastanych oraz studiów przypadków. Wyłoniono cele edukacyjne, artystyczne i relacyjne realizowanych projektów kierowanych do osób z doświadczeniem migracji i uchodźstwa (głównie obywateli Ukrainy) albo publiczności wielokulturowej (gości i gospodarzy). Artykuł stanowi przyczynek do rozważań o społecznej roli muzeum w odniesieniu do migracji międzynarodowych.
Artykuł omawia nieprzebadaną jeszcze w sposób kompleksowy historię kolekcji, która powstała z obiektów przechowywanych w okresie transformacji ustrojowej w magazynach Zachęty. Zbiory te mają ścisłe powiązanie z historią Centralnego Biura Wystaw Artystycznych (CBWA), a na ich charakter wpłynęła działalność dwóch silnych osobowości pracujących kilkadziesiąt lat w tej instytucji: Marii Domurat (ob. Krawczyk) – naczelniczki Wydziału Terenowego i Bożeny Kowalskiej – naczelniczki Wydziału Oświatowego. W artykule posłużono się analizą materiałów znajdujących się w archiwum Zachęty oraz wywiadów z pracownikami CBWA. Wynika z niej, że zbiory Wydziału Oświatowego mają znaczenie w szczególności dla polskiej historii sztuki, zbiory Wydziału Terenowego wpisują się zaś w globalną wymianę artystyczną. Problematyka ta wymaga badań zakrojonych na szeroką skalę, które mogłyby pomóc w udzieleniu odpowiedzi na pytanie, czy polska sztuka miała wpływ na pozaeuropejskie działania artystyczne.
Wykorzystując analizę przekazu i odwołując się do kategorii odbiorczości, autor analizuje strategie ekspozycyjne zastosowane przez twórców wystaw stałych w Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie (USHMM). Sprawdza, czy i w jaki sposób uwzględniają wrażliwość i możliwości percepcyjne najmłodszych odbiorców, którzy mają dostęp do głównej ekspozycji stałej oraz przygotowanej z myślą o dzieciach wystawy Remember the Children: Daniel’s Story. W toku przeprowadzonych analiz autor odnotowuje, że o ile ekspozycja adresowana do najmłodszych odbiorców (od 8 lat) unika drastycznych obrazów dokumentujących zagładę, o tyle główna wystawa (dostępna dla zwiedzających od 11. roku życia) wykorzystuje wiele wizualnych świadectw zbrodni pełnych brutalności i okrucieństwa. Musi to rodzić pytania o konsekwencje dla odbiorców ekspozycji – szczególnie tych w początkowym okresie adolescencji.
