В статье рассматриваются особенности христианизации народов ханты и манси на примере двухчастного романа Алексея Иванова Тобол. Переход от традиционных верований к православию показан с разных сторон: с точки зрения представителей коренного населения Сибири и пришлых миссионеров. Принятие христианства проходило в несколько этапов; имело как добровольный, так и насильственный характер, что нашло свое отражение в дилогии. В статье анализируются четыре православных миссии митрополита Филофея (Лещинского), а также дается характеристика избранных героев, вовлеченных в конфессиональный конфликт. Затрагивается проблема реконструкции образов исторических персонажей. Кроме того, особое внимание уделяется мотиву инаковости автохтонов и способам его воплощения в тексте.
Przedmiotem rozważań jest szczególne doświadczenie skazanego na karę śmierci bohatera antyutopii Dmitrija Daniłowa. W oczekiwaniu na realizację wyroku zarówno on jak i jego bliscy znajdują się w stanie niepewności i zawieszenia tożsamości, zajmują więc pozycję liminalną, związaną z alienacją dotychczasowego statusu społecznego. Zaprezentowane w powieści wyobcowanie, którego bohater nie jest w stanie przezwyciężyć nadaje mu cech tożsamości liminalnej i świadczy o destrukcję powieściowej rzeczywistości, którą traktować można jako przestrogę przed utratą kontroli nad kształtowaniem społeczeństwa.
W tekście analizie poddano środki, za pomocą których wyrażana jest druzgocąca krytyka Władimira Putina i jego najbliższego otoczenia, która dokonuje się w wybranym segmencie dyskursu współczesnych rosyjskich ultraprawosławnych nacjonalistów. Wyprowadzenie tej krytyki poza pole pragmatyczne (w sensie pragmatyki politycznej) i wprowadzenie jej na terytorium manichejsko pojmowanej ideologii determinuje jej bezkompromisowość, która w wielu aspektach przypomina bezkompromisowość ataków prowadzonych w dyskursach totalitarnych. Przytłaczająca większość przeanalizowanych środków językowych służących budowaniu obrazu Putina i jego otoczenia oparta jest na wartościujących opozycjach, które nie są opozycjami ideologicznymi. Uniwersalna aksjologia widoczna jest w takich uogólnionych kategoriach pojęciowych, jak przestępczy charakter władzy, jej szkodliwość, kłamliwość, nieczystość intencji i podstępność, nielegalność itd. Totalitarność tego dyskursu polega na tym, że negatywna waloryzacja w oparciu o uniwersalne opozycje możliwa jest tylko i wyłącznie wtedy, gdy pokrywa się z negatywną waloryzacją dokonywaną na podstawie skali wartości ideologicznych oraz na jego manicheizmie i skrajności wyrażanych ocen, które znajdują wyraz w dość uderzających w swojej wymowie środkach językowych.
Celem artykułu jest ukazanie potencjału dezinformacyjnego tekstów encyklopedycznych. Asumptem do podjęcia tematu było uruchomienie na początku 2024 roku rosyjskiej encyklopedii internetowej Ruwiki powstałej w wyniku skopiowania rosyjskojęzycznej edycji Wikipedii oraz krytykowanie tej ostatniej za publikowanie nieprawdziwych treści. W związku z powyższym w artykule znalazły się rozważania poświęcone zjawisku dezinformacji oraz powiązaniu informacji z prawdą. Materiał badawczy stanowiły bliźniacze artykuły hasłowe z Wikipedii oraz Ruwiki poświęcone prezydentowi Ukrainy oraz wojnie rosyjsko-ukraińskiej. Analizowane ekscerpty pochodzą z pierwszej połowy 2024 r. Porównanie zawartych w nich treści pozwoliło na pokazanie uwarunkowanych pragmatycznie różnic w językowym ukształtowaniu komunikatów oraz na omówienie kilku technik dezinformacji (np. selekcja i proporcje treści, manipulowanie informacjami, eksplicytne i implicytne sposoby wartościowania, argumenty erystyczne). Okazuje się, że współczesna encyklopedia cyfrowa jest nie tylko źródłem wiedzy, ale również prawdy stanowiącej społeczny konstrukt, który może służyć dezinformacji.
Niniejszy artykuł podejmuje temat patronimikum w języku rosyjskim. Rozważania dotyczą trendów, które wpływają na coraz uboższe jego użycie w komunikacji codziennej, w massmediach i komunikacji biznesowej. Ruchy oddolne, próbują zastąpić go w niektórych przypadkach matronimem. W obronie patronimikum stoi rząd rosyjski, realizujący swoją politykę językową i Cerkiew prawosławna. Odwołując się do wyjątkowości narodu rosyjskiego i jego specjalnej misji, wskazują, że patronimikum jest odzwierciedleniem rosyjskiej narodowej i religijnej świadomości społecznej.
