Tri prepjeva iznimno uspješna poljskoga projekta Yugoton iz 2001. godine, Malcziki, Rzadko widuję cię z dziewczętami i O nic nie pytaj (bo nie pytam ja), i njihovi izvornici, pjesme Maljčiki i Retko te viđam sa devojkama beogradskoga benda Idoli i Uhvati ritam zagrebačkoga benda Parni valjak, podvrgnuti su komparativnoj sociosemiotičkoj, multimodalnoj, lingvističkoj i stilističkoj analizi, s ciljem da se utvrdi što se zadržalo, ispustilo i dodalo u prepjevima. Istraživanje će ilustrirati i korisnost multimodalno i sociokulturno utemeljene komparativne analize izvornih pjesama i prepjeva, analize koja uključuje i razmatranje nejezičnih, ali semiotiziranih, aspekata popularnih pjesama, uključujući i glazbeno-produkcijske aspekte, pa i vizualne (kada je za analizu relevantan i prateći videospot), kao i konteksta u kojima se one produciraju i recipiraju, te komparativnih istraživanja popularnokulturnih tekstova uopće, pogotovo u slučajevima koji su zaokupili iznimnu recipijentsku pozornost, pa nam tako govore više i o izvornoj i o ciljnoj kulturi te o njihovim dijalozima.
U Gradskom dramskom kazalištu „Gavella“ u Zagrebu u Hrvatskoj poslije 2000. godine premijerno su izvedena dva suvremena dramska teksta dvojice poljskih dramatičara: Četvrta sestra Janusza Głowackog u režiji Same M. Streleca 2007. godine i Naš razred Tadeusza Słobodzianeka u režiji Jasmina Novljakovića 2022. godine. Osim kazališne kuće u kojoj su uprizorene, dvije drame povezuje i hrvatski prevoditelj s poljskog jezika Mladen Martić. Uz pregled Martićeva prevoditeljskog udjela u hrvatskom kazalištu, rad se usredotočuje na kazališna uprizorenja dvaju dramskih tekstova u kojima obojica potpisuju i režiju i scenografiju, njihov odnos prema spektaklu – Strelec ga ironizira, a Novljaković od njega odustaje – te na odjek u hrvatskoj kazališnoj javnosti.
Niniejszy artykuł przybliża temat mitopoetyckiego podejścia do postaci z mitologii słowiańskiej w tłumaczeniu wiersza Siergieja Gorodeckiego na język polski autorstwa Jerzego Litwiniuka . Przyjrzymy się bliżej utworowi: Рожество Ярилы (1905) – Jariła (1971). Naszym zadaniem jest analiza tłumaczenia i prześledzenie, w jakim stopniu tłumacz odzwierciedlił specyfikę postaci z mitologii (ros. Ярила) przedstawionej w oryginale, a w jakim stopniu zmienił jej wizerunek w tłumaczeniu. Pokażemy również, w jaki sposób konkretne działania translatorskie wpływają na percepcję sytuacji lirycznej przedstawionej w wierszu. Na koniec zbadamy, w jakim stopniu ekwilinearność i ekwirytmiczność (Kwiatkowski) zostały zachowane w analizowanym tekście.
Artykuł proponuje podejście do znaczenia metaforycznego z punktu widzenia teorii profilowania, powstałej w ramach polskiej szkoły kognitywistycznej. Tekst zawiera przykłady kontekstowej realizacji leksemu worek, które eksplikują profilowanie, zachodzące zarówno podczas dosłownego, jak i metaforycznego użycia wyrazu. Focus artykułu jednak leży na różnego rodzaju stosunkach, które powstają między komponentami metafory na płaszczyźnie międzyjęzykowej w zależności od profilu. W ramach tych stosunków zarysowują się różne translatologiczne problemy, w tym obecność metaforycznych aproksymatów. Powstają one w przypadku odmiennych tematów i identycznych nośników metaforycznych u których wyprofilowano różne cechy, np. fox w języku angielskim i lis w językach słowiańskich. Artykuł także przedstawia możliwości, które daje uwzględnienie profili przy doborze translatu, a również zwraca uwagę na fakt, że metafory, wyodrębnione na podstawie różnych rodzajów znaczenia, czyli metafora identyfikująca i metafora predykacyjna potrzebują odmiennych podejść do rozwiązań zadań translatorskich.
Artykuł jest próbą zastosowania teorii przekładu intersemiotycznego i interkulturowego w odniesieniu do adaptacji filmowej. Autorka analizuje film Vinka Brešana Svjedoci (2003) powstały w oparciu o powieść Juricy Pavičicia Ovce od gipsa (1997), wskazując i opisując trzy operacje formalno-semantyczne (inwersja, amplifikacja, transakcentacja), które w zasadniczy sposób zaważyły na kształcie filmu. Badanie prowadzi ją do wniosku, że adaptacja, choć zachowuje sensy pierwowzoru, to dokonuje korekty ich hierarchii. Film Brešana wprowadza mocniej aniżeli książka – mocniej poprzez charakter swojego medium i typowe dla niego środki, ale też dokumentalną formułę, inwersję porządku wydarzeń i szereg zabiegów amplifikacyjnych – jako widzialne i słyszalne to, co nie było wcześniej pokazywane na ekranie, a mianowicie chorwackie zbrodnie wojenne.
