
مقدمه: بارداری مرحلهای بحرانی در زندگی زنان است که سلامت معنوی و خودکارآمدی میتوانند بر سازگاری مادر با این دوران و پیامدهای سلامت وی تأثیر بگذارند. شناخت عوامل مؤثر بر خودکارآمدی میتواند به بهبود پیامدهای مادری کمک کند. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط سلامت معنوی و خودکارآمدی در زنان باردار ایرانی انجام شد. روش و مواد: این مطالعه توصیفی-تحلیلی در سال ۱۴۰۳ با مشارکت ۱۵۰ زن باردار مراجعهکننده به مراکز جامع سلامت منتخب تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی سمنان در شش شهر انجامشد. نمونهگیری به روش چندمرحلهای و بهصورت در دسترس انجام شد. دادهها با استفاده از پرسشنامه وضعیت اجتماعی-اقتصادی، مقیاس سلامت معنوی، مقیاس خودکارآمدی عمومی Sherer و یک چکلیست محققساخته جمعآوری و با استفاده از نرم افزارهای SPSS-21 و LISREL-8.8 و آزمون های همبستگی و تحلیل مسیر تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: تحلیل مسیر نشانداد که وضعیت اجتماعی-اقتصادی (228/0=β، 012/0=P)، سلامت معنوی وجودی(23/0=β، 022/0=P) و تحصیلات زنان(21/0=β، 010/0=P) اثرمستقیم و مثبت بر خودکارآمدی داشتند، بدین معنی که منجر به افزایش خودکارآمدی شدند، در حالی که سلامت معنوی مذهبی اثرمستقیم منفی و معناداری بر خودکارآمدی نشان دادو منجر به کاهش خودکارآمدی گردید(17/0-=β، 003/0=P). علاوه بر این، تحصیلات همسر اثر غیرمستقیم معناداری بر خودکارآمدی داشت(05/0=β، 019/0=P). این مدل 44% از واریانس خودکارآمدی را تبیین کرد (44/0=R2). نتیجهگیری: مطالعه نشان داد که سلامت معنوی، وضعیت اجتماعی-اقتصادی و تحصیلات زنان منجر به افزایش خودکارآمدی زنان باردار می شود و لزوم توجه همزمان به این عوامل را در مداخلات ارتقای سلامت مادران نشان میدهد.
زمینه و هدف: تعارض منافع در حوزههای وسیعی از مراقبتهای سلامت به چشم میخورد و به طور خاص، پزشکان را تحت تأثیر خود قرار دادهاست. از آنجا که دانشجویان پزشکی، به عنوان پزشکان آینده نیازمند شکلگیری رفتار حرفهای هستند، باید که از اثر نابجای ارتباط با شرکتهای دارویی مصون بمانند. هدف این مطالعه تعیین آگاهی، نگرش و مواجهه دانشجویان پزشکی کشور نسبت به تعارض منافع در نظام سلامت در سال 1404 میباشد. مواد و روشها: در این مطالعه مقطعی، 750 نفر از کارآموزان و کارورزان پزشکی 36 دانشگاه علوم پزشکی کشور دعوت به شرکت در مطالعه و تکمیل یک پرسشنامه خودایفا شدند. بخش آگاهی پرسشنامه شامل 15 موقعیت تعارض منافع جهت تشخیص توسط دانشجویان بود. بخش نگرش شامل 20 گزاره در مقیاس چهارتایی لیکرت بود. بخش مواجهه شامل هفت موقعیت مختلف و پرسشهایی درباره تعداد و محل مواجهه بود. یافته ها: در مجموع 628 دانشجوی پزشکی از مقاطع کارآموزی و کارورزی در مطالعه شرکت کردند که 1/52% آنها مرد بودند. میانگین (انحراف معیار) نمره آگاهی آنها نسبت به تعارض منافع در نظام سلامت (3) 4/7 از 15 بود. موقعیتهای سهامداری عضو هیئت مدیره سازمان بیمهای یا عضویت پزشک در شرکت دارویی و ارجاع بیمار به دوست پزشک به ترتیب، توسط 497، 467 و 430 دانشجو (حدود 70%) بهعنوان مصداق تعارض منافع شناخته شدند، در حالیکه اشتغال همزمان در بخش دولتی و خصوصی و تبلیغ دارو در درمانگاه دولتی به ترتیب، توسط 223 و 176 دانشجو (حدود 30%) مصداق تعارض منافع در نظر گرفته شدند. بیش از 80% دانشجویان با چند اصل محوری، از جمله ضرورت قانونگذاری، شفافیت و گسترش آموزش در این زمینه، موافق بودند. بیشترین میزان مواجهه با توزیع وعده غذایی یا میانوعده، مراجعه نماینده شرکت دارویی و ارائه بروشور، اعطای هدایای کوچک و توزیع نمونه دارویی رایگان بود (به ترتیب، 443، 384، 338 و 316 دانشجو) (بیش از 40%). نتیجهگیری: سطح آگاهی دانشجویان پزشکی نسبت به تعارض منافع پایین بود. هرچند نگرش آنها در بیشتر مفاهیم مرتبط مناسب و همسو با اصول اخلاق پزشکی ارزیابی شد. آنها با اشکال مختلف تبلیغات و تعاملات شرکتهای دارویی، از دریافت بروشور و هدایای کوچک گرفته تا پذیرش وعدههای غذایی مواجه بودند.
زمینه و هدف: خانوادهای مستحکم و صمیمی از پیامدهای ازدواج موفق است، اما امروزه عواملی مانند استفاده از شبکههای اجتماعی و کاهش رضایت از زندگی، این نهاد را با چالش جدی خیانت زناشویی مواجه ساخته است. هدف این مطالعه تعیین نقش واسطهای رضایت از زندگی در رابطه بین استفاده از شبکههای اجتماعی و خیانت زناشویی بود. روش و مواد: این مطالعه ﺗﻮﺻیفی - ﻫﻤﺒستگی، با مشارکت 170 نفر از کسانی هستند که تجربه خیانت زناشویی داشته اند با روش نمونه گیری در دسترس انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه های رضایت از زندگی، خیانت زناشویی و رسانه های اجتماعی جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با روشهای آماری شامل ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر و با استفاده از نرم افزار SPSS-26 صورت گرفت. یافته ها: استفاده از شبکههای اجتماعی دارای اثر مستقیم مثبت و معناداری بر خیانت زناشویی (38/0=β، 001/0>P) و اثر مستقیم منفی و معناداری بر رضایت از زندگی (57/0-=β، 05/0=P) بود. به عبارت دیگر، با افزایش استفاده از شبکههای اجتماعی، خیانت زناشویی به طور معناداری افزایش و رضایت از زندگی به طور معناداری کاهش یافت. همچنین، رضایت از زندگی نقش واسطهای معناداری در رابطه بین استفاده از شبکههای اجتماعی و خیانت زناشویی ایفا کرد (38/0=β، 001/0>P)، به این معنا که استفاده از شبکههای اجتماعی از طریق کاهش رضایت از زندگی، باعث افزایش خیانت زناشویی گردید. و این دو متغیر در مجموع ۵۲% از واریانس خیانت زناشویی را تبیین کردند. نتیجهگیری: مطالعه نشان داد که استفاده از شبکههای اجتماعی به طور مستقیم و غیرمستقیم، از طریق کاهش رضایت از زندگی، با افزایش خیانت زناشویی همراه است، بنابراین، تقویت رضایت از زندگی میتواند نقش محافظتکننده در برابر پیامدهای منفی شبکههای اجتماعی ایفا کند.
وقتی مقاله "Global burden of cancer in children and adolescents aged 0–19 years, 1990–2023: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2023 " را به منظور نوشتن یک کامنتری مطالعه می کردیم با سند Cure All Framework: WHO Global Initiative for Childhood Cancer"" مواجه شدیم. از آنجائیکه این سند مبنای آماری آن مقاله بود، تصمیم گرفتیم، آن را نیز در چهارچوب یک مقاله کامنتری خلاصه نماییم. آنچه واضح است با خلاصه کردن یک سند 126 صفحه ای ناگزیر بخش زیادی از جزئیات حذَف می شود. همکارانی که مایل هستند اطلاعات کامل تری بدست آورند شایسته است که متن اصلی سند پیوست را مطالعه نمایند. پیش از اواسط قرن بیستم، سرطان کودکان یک بیماری همگانی کشنده بود. تاریخچه جهانی سرطان کودکان از آن زمان تاکنون، دو مسیر داشته است. در یک مسیر، سرمایهگذاریهای قابلتوجهی برای پیشبرد نوآوری و بهبود نظام سلامت در زمینه سرطان کودکان صورت گرفت. در نتیجه در کشورهای توسعه یافته میلیونها کودک و خانوادههایشان بهرهمند شدند. در مسیر دیگر، اکثریت قریببهاتفاق کودکان در کشورهای با درآمد پایین و متوسط پیشرفت ناچیزی در دسترسی به مراقبت ها داشتهاند. نابرابریها در درون کشورها و بین آنها تشدید شده است. کودکان مبتلا به سرطان رنج کشیدهاند. انسجام اجتماعی دچار گسست شده است. این دو مسیر اکنون در حال تغییر و همگرایی به سوی چشماندازی نو هستند: اینکه هر کودکی که به سرطان مبتلا میشود، به بهترین مراقبت موجود دسترسی داشته باشد که با نوآوری هدایت میشود، و اینکه هیچ کودکی نباید بهطور غیرضروری رنج بکشد. ابتکار جهانی سازمان بهداشت جهانی برای سرطان کودکان، بستری فراهم میآورد تا پتانسیل برنامههای بهبودیافته سرطان کودکان در سراسر جهان به بار نشیند، این سند برای اجرا، ستونهای اقدام و عوامل تسهیلگر را بهعنوان یک نقشه راه ارائه میدهد. نقاط قوت و ضعف سند در ادامه بحث شده است ولی آنچه که امروزه در ایران یک چالش جدی محسوب می شود، هزینه ها و پرداخت از جیب است. عدم پوشش کافی بیمه برای همه مردم، وجود تورم افزاینده، مشکلات مربوط به تحریم ها، موجب گرانی بیش از حد داروهای وارادتی شده است که در بیشتر موارد خارج از توان مالی خانواده هاست. حتی در مواردی دیده می شود که داروها قابل دسترس نیست. در این میان وجود بازار سیاه و تقلبی بودن داروها و شرایط نامناسب نگهداری آنها مشکلات بیشتری را به وجود می آورد.
زمینه و هدف: آسيبديدگی جنسی از مهمترين مخاطرات اجتماعی در ميان گروههای دارای ناتوانی ذهنی محسوب میشود. محدوديت در توانمندیهای شناختی و ارتباطی میتواند خطر قرارگيری اين افراد در موقعيتهای آسيبزا را افزايش دهد. این مطالعه با هدف تعیین الگوهای آسيبديدگی جنسی و میزان شیوع آن در ميان زنان بزرگسال دارای ناتوانی ذهنی انجام شد. روش و مواد: این مطالعه به روش توصيفی و با رويکرد پيمايشی با مشارکت 88 زن بزرگسال دارای ناتوانی ذهنی 30 تا 65 ساله مقيم دریکی از مراکز مراقبتی شبانهروزی و با روش نمونه گیری سرشماری انجام شد. دادهها از طریق پرسشنامهای جمعآوری شد که شامل اطلاعات جمعيتشناختی و تجربيات آسيبديدگی جنسی بود و با رعايت ملاحظات اخلاقی توسط مراقبان آموزشديده تکميل گرديد و با استفاده از نرم افزار SPSS-24 و آزمون های توصیفی تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: از بین 88 نفر مشارکت کننده، تعداد 58 (66%) نفر تجربه نوعی از آسيبديدگی جنسی را گزارش کردند. تعداد 33 (5/37%) نفر تجربه بارداری داشته اند. الگوهای متفاوتی از عاملان آسيب، شامل افراد خارج از خانواده و خويشاوندان، گزارش گرديد. نتیجهگیری: مطالعه نشان داد زنان ناتوان ذهنی به شدت در معرض خطر آزار جنسی توسط افراد آشنا و خویشاوندان و افراد غریبه قرار دارند. طراحی و اجرای برنامه های آموزشی مراقبت جنسی برای آنها و خانواده هایشان توصیه می شود.