W artykule dokonano przeglądu literatury dotyczącej zarówno koncepcji teoretycznych, jak i badań empirycznych poświęconych zmianom klimatycznym w powiązaniu z procesami ludnościowymi. Z dostępnej literatury wynika jednoznacznie, że istnieją związki pomiędzy postępującymi zmianami klimatycznymi a przebiegiem procesów ludnościowych. Liczba ludności świata, struktura wieku populacji, liczba i rozmiar gospodarstw domowych oraz postępujący proces urbanizacji przyczyniają się do wzrostu emisji gazów cieplarnianych, a co za tym idzie, do tempa szeroko rozumianych zmian klimatycznych. Te zmiany z kolei wpływają na płodność, stan zdrowia ludności, umieralność oraz migracje. Należy jednak pamiętać, że te powiązania różnią się znacząco zależnie od położenia geograficznego, poziomu rozwoju gospodarczego oraz kontekstu społecznego i kulturowego.
The book entitled Why Demography Matters (written by Danny Dorling and Stuart Gietel-Basten) describes the role of demography in shaping humans’ perception of the world. It tries to highlight the excesses of competence, too hasty conclusions, and mistakes in the assessment of the world around us and in visions of what the future of mankind will look like from the demographic point of view.
Zmiana systemowa oraz instytucjonalna, która dokonała się w Polsce po 1989 roku, wywarła znaczący wpływ na wiele aspektów życia społecznego. Jednym z jej przejawów był gwałtowny spadek liczby rodzących się dzieci wynikający, między innymi, z opóźniania decyzji o założeniu rodziny a także co raz częstszego wyboru modelu rodziny 2+1. Niniejszy artykuł stawia sobie za cel wyjaśnienie niektórych aspektów tej zmiany demograficznej z wykorzystaniem teorii klas społecznych w ujęciu zaproponowanym przez francuskiego socjologa Pierre’a Bourdieu. Istotną cechą zaproponowanego ujęcia jest potraktowanie klasy społecznej jako czynnika różnicującego nastawienie Polaków do posiadania dzieci, ich wychowania, wykształcenia a także wartości przekazywanych młodszemu pokoleniu. Wykorzystanie teorii klas społecznych w demografii nabiera na znaczeniu ze względu na zjawisko tzw. ekspansji edukacyjnej, czyli, między innymi, wzrostem udziału osób z wykształceniem wyższym. Zacieranie się różnic w poziomie wykształcenia niekoniecznie musi prowadzić do ujednolicania się wzorców reprodukcji stąd wykorzystywanie klas społecznych jako dodatkowego miernika różnicującego jednostki ze względu na wartości, postawy i zachowania może nabierać na znaczeniu.Analizy zaprezentowane w artykule wykorzystują dane z badania GGS zarówno do analiz opisowych jak i do konstrukcji modeli statystycznych w których zmiennymi wynikowymi są liczba posiadanych dzieci, intencje prokreacyjne oraz normy i wartości. Wyniki sugerują, iż główne osie podziałów między klasowych przebiegają w sferze manifestowanych wartości mniej zaś w obszarze dzietności planowanej czy zrealizowanej.
Imigranci po 60. roku życia – przypadek Polski Streszczenie: Niniejszy artykuł, ma na celu przedstawienie skali zjawiska, jakim jest imigracja osób starszych do Polski, struktury demograficznej przyjeżdzających i kierunków imigracji w ostatniej dekadzie. Można przypuszczać, że Polska wzorem krajów, które wstąpiły do Unii Europejskiej kilkanaście lat wcześniej, tj. Irlandia, Grecja czy Hiszpania, po fali emigracji zarobkowej swoich obywateli, stanie się krajem o wzmożonej imigracji. W XXI wieku obserwujemy rosnącą mobilność przestrzenną seniorów, często z Północy Europy na Południe. Część tych przemieszczeń stanowią migracje powrotne. W przypadku Polski, imigranci-seniorzy to najczęściej osoby przed siedemdziesiątym rokiem życia mające polskie obywatelstwo. Świadczy to, iż mamy do czynienia w dużej części przypadków z imigracją powrotną. Rozkład przestrzenny napływu z zagranicy i kraje, z których pochodzą starsi imigranci, sugerują, iż mamy do czynienia z reemigracją Polaków wyjeżdzających jeszcze w XX w. Immigrants over 60 - the case of Poland Abstract: This article aims to present the scale of the phenomenon of immigration of elderly people to Poland, the demographic structure of people arriving and the directions of immigration in the last decade. It can be assumed that Poland, following a wave of economic emigration of its citizens, will become a country with increased immigration, following the example of countries that joined the European Union several years earlier, e.g. Ireland, Greece or Spain. In the 21st century, we observe the growing spatial mobility of seniors, often from the North of Europe to the South. Part of these movements are return migrations. In the case of Poland, senior immigrants are usually people under the age of seventy who have Polish citizenship. This proves that we are dealing, in a large part, with return immigration. The spatial distribution of the inflow from abroad and the countries of origin of older immigrants suggest that we are dealing with the re-emigration of Poles leaving as early as the 20th century.
Różnice przestrzenne w zaawansowaniu procesów starzenia demograficznego ludności Polski, sugerują występowanie silnego regionalnego zróżnicowania popytu na usługi opieki długoterminowej, w tym na świadczenia rzeczowe (usługi pielęgnacyjno-opiekuńcze). Obserwowane obecnie zróżnicowanie demograficzne województw jak również konwergencja bądź dywergencja określonych czynników demograficznych istotnych z punktu widzenia potrzeb opiekuńczych powinny więc wpływać na oszacowania poziomu wydatków publicznych na opiekę długoterminową, w tym również na zmniejszanie bądź zwiększanie dyspersji regionalnej w tym zakresie. Celem artykułu jest identyfikacja kluczowych zmiennych kształtujących poziom wydatków publicznych na świadczenia rzeczowe opieki długoterminowej sektora ochrony zdrowia i pomocy społecznej oraz zbadanie występowania konwergencji bądź dywergencji tychże wydatków w ujęciu regionalnym. W badaniu wykorzystano trzy miary konwergencji: sigma, beta – absolutną i beta warunkową. Do weryfikacji statystycznej istotności wybranych zmiennych wykorzystano metodę regresji panelowej na danych rocznych dla województw.
