Artykuł stanowi krytyczną analizę monografii Good Change: The Rise and Fall of Poland's Illiberal Revolution Stanleya Billa i Bena Stanleya (2025) poświęconej społecznym i kulturowym źródłom sukcesu projektu politycznego określanego jako „dobra zmiana". Esej rekonstruuje główne tezy książki, wskazując jej walory interpretacyjne, zwłaszcza umiejętne połączenie perspektywy historycznej, kulturowej i politologicznej oraz empatyczne podejście do polskiego kontekstu społecznego. Jednocześnie autor podejmuje krytyczną polemikę z wybranymi elementami analizy, zwracając uwagę na niedostateczne uwzględnienie kwestii legitymacji demokratycznej porządku III Rzeczypospolitej, strukturalnych uwarunkowań populizmu oraz zróżnicowania klas ludowych. W artykule argumentuje się, że pominięcie perspektywy klasowej prowadzi do częściowego „odcieleśnienia" analizy populizmu, redukowanego do sfery symbolicznej i kulturowej. Esej traktuje książkę Billa i Stanleya jako ważny punkt wyjścia do dalszej refleksji nad relacją między liberalną demokracją, wspólnotą moralną i doświadczeniem społecznym w Polsce po 1989 roku.
Wśród działań pomocowych wobec zwierząt niedostrzegane przez socjologię pozostają te na rzecz gołębi. Celem artykułu jest ukazanie działań pomocowych wolontariuszy na rzecz gołębi wynikających zarówno z interakcji społecznych, jak i międzygatunkowych. Ramę teoretyczną badań stanowią teoria symbolicznego interakcjonizmu oraz założenia socjologii relacji międzygatunkowych. Badania przeprowadzono, opierając się na metodologii badań jakościowych, w ramach której wykorzystano koncepcję subświatów. Indywidualne wywiady pogłębione przeprowadzono z 12 wolontariuszami. W działaniach wolontariuszy istotną rolę odgrywają gesty, podzielanie symboli znaczących oraz określanie przez uczestników definicji sytuacji. Podejmowane działania pomocowe i interakcje międzygatunkowe oscylują wokół współdzielenia określonych kontekstów przestrzennych przez jednostki i gołębie.
Drawing on online semi-structured interviews and mental mapping, this article examines the so-called LGBT-Free Z*nes in Poland. It offers two main contributions. First, it shows how LGBTQ+ participants interpret these zones and how their subjectivities enable them to negotiate the workings of state-sanctioned LGBTQ+phobia. Second, by mobilizing the Du Boisian notion of double consciousness, the article elucidates the dynamic of this negotiation and demonstrates how Du Bois' work on marginal subjectivities can inform future sociological research in Central and Eastern Europe by considering the region's historically subordinate position within Europe's racialised order. In addition, the article reflects on the methodological potential of mental mapping, highlighting its usefulness for capturing more vulnerable subjectivities of those living under conditions of institutionalised exclusion.
Tekst ten stanowi polemikę z artykułem Zbigniewa Sawińskiego Misja „Survey Data Harmonization in the Social Sciences" a potrzeba nowego paradygmatu w badaniach porównawczych („Studia Socjologiczne" 2024, nr 4) i prezentuje empiryczne dowody, że obecnie nie ma kryzysu w nauce opartej na międzynarodowych badaniach sondażowych. Autorzy odwołują się przy tym do udokumentowanej historii tych badań. Od początku sondażowych badań porównawczych stawiano problemy, które pozostają żywe i wymagają studiów empirycznych. Ponieważ badania sondażowe w kontakcie face-to-face stają się droższe, zrozumiałe jest przechodzenie na nowe techniki zbierania materiału od respondentów. Techniki te wymagają nowych studiów empirycznych, aby ustalić wartość uzyskiwanego materiału. W zakończeniu wskazano, że proponowane kierunki badań mieszczą się w ramach rozwoju „normalnej nauki" w sensie postkuhnowskim.
Od lat 90. XX wieku systematycznie rośnie liczba doktoratów, a wraz nią ich naukowe znaczenie, któremu towarzyszą strukturalne przemiany w sposobie kształcenia, określane mianem cichej rewolucji. Dynamika tych procesów skutkuje również badawczym zainteresowaniem problematyką doktorantów, zwłaszcza na gruncie socjologii szkolnictwa wyższego. Celem artykułu jest: oszacowanie zainteresowania problematyką doktorantów; wskazanie krajów, w których zainteresowanie doktorantami jest największe (i najmniejsze); określenie najważniejszych problemów badawczych podejmowanych w pracach naukowych. W artykule wykorzystano systematyczną analizę literatury najważniejszych międzynarodowych periodyków publikowanych w obszarze społecznych badań nad szkolnictwem wyższym. W podsumowaniu pojawia się próba odpowiedzi na pytanie, dlaczego w polskiej socjologii dotąd tak niewiele uwagi poświęca się doktorantom, oraz wskazanie potencjalnych interesujących kierunków badawczych.
