بعد فرکتالی (Dm) توزیع ذرات خاک (<2mm) به عنوان ابزار مناسبی جهت تخمین خصوصیات مرتبط با بافت خاک معرفی شدهاست. هدف از این تحقیق بررسی ارتباط بین Dm با برخی خصوصیات فیزیکی نظیر اجزاء بافت (شن، سیلت و رس)، تخلخل و هدایت هیدرولیکی موثر (Ke) خاک میباشد. بدین منظور 36 سری خاک با خصوصیات متفاوت از منطقه شمالغرب ایران انتخاب و نمونهبرداری شد. توزیع اندازه ذرات در بخش سیلت و رس به روش هیدرومتری و در بخش شن به روش الک کردن تعیین و Dm با استفاده از مدل بیرد و همکاران محاسبه گردید. موادآلی به روش اکسایش تر و تخلخل کل خاک به روش توزین اندازهگیری گردید. هدایت هیدرولیکی موثر خاک با استفاده از باران سازی با فلوم شیبپذیر به ابعاد 0/1×5/0 متر در شیب 9% و در سه شدت بارندگی 20، 37 و 47 میلیمتر بر ساعت تعیین گردید. تجزیه آماری نتایج نشان داد که Dm همبستگی مثبت و معنیداری با مقادیر رس (**963/0)، سیلت (**371/0) و تخلخل کل (**642/0) و همبستگی منفی و معنیداری با درصد شن (**748/0) و میانگین هندسی قطر ذرات (**814/0) خاک داشته است. بنابراین Dm میتواند در شبیهسازی اجزاء بافت و کلاس بافت خاک کاربرد داشته باشد. همبستگی بالای Dm با تخلخل خاک نیز گویای آن است که مقادیر بزرگتر Dm با خود تشابهی بیشتر توزیع اندازه منافذ خاک، در ارتباط میباشد.
分享
引用
