منظر به مثابه معماری؛ رهیافتی نوین به سوی نجات‌بخشی معماری توسط منظر با رویکرد پدافند غیرعامل

عدم کارایی کامل جنگ‌افزارها در برابر حملات دشمنان موجب ایجاد رویکرد دفاع غیر عامل گردید. از طرفی، ارتباط تنگاتنگ محیط و کاربران موجب نقوذ سریع رویکرد پدافند غیر عامل به مباحث محیطی شد. این امر در حالی است که بسیاری از پژوهش‌های این حوزه به اصول طراحی معماری، ساختمان‌های با ضریب اهمیت بالا پرداخته‌اند. تا جایی که فقدان توجه به طراحی منظر در مقررات ملی ساختمان نیز وجود دارد، و با اغماض در بخش مختصری به طراحی محوطه پرداخته شده است. در صورتی که، معماری منظر می‌تواند پشتیبانی مؤثر در دفاع غیر عامل و کاهش صدمات و حمایت از کاربران در هنگام بروز سوانح باشد. پیش فرض این نوشتار این است که معماری منظر می‌تواند نجات‌بخش معماری و شهرسازی با رویکرد پدافند غیر عامل باشد. به بیانی، بهره‌گیری از اصول پدافند غیرعامل در طراحی منظر از جمله تمهیداتی است که بکارگیری آن در سطوح مختلف از برنامه‌ریزی تا طراحی می‌تواند موجب کاهش شدت و گستردگی خطرات ناشی از خطرات طبیعی و غیرطبیعی گردد. با این وجود، عمده مطالعات در این حیطه به معماری و شهرسازی اختصاص دارد و راهکارهای مؤثر در بکارگیری رویکرد پدافند غیرعامل در منظر مغفول مانده است. بر این اساس، پژوهش حاضر از نوع کاربردی، با رویکرد کیفی، و مبتنی بر مورد پژوهی و روش تحقیق استدلال منطقی در جهت پاسخ به این پرسش که: "چگونه منظر به مثابه معماری می‌تواند نجات‌بخش محیط ساخته شده باشد؟" نگاشته شده است. نتایج مطالعه حاضر، حاکی از آن است که اصول طراحی منظر تدافعی در دو بعد کلان (مقیاس فضایی، کاربری‌ها، تنوع کیفیات فضایی، جانمایی و موقعیت‌یابی) و خرد (عناصر مصنوع-مبلمان، متریال، عناصر طبیعی منظرین) قابل تبیین است.