بهینه‌سازی مبادلات تجاری دوجانبه در شرایط تحریم

هدف از نگارش نوشتار حاضر، ارائه‌ی یک مدل ریاضی برای بهینه‌سازی تجارت ایران با شرکاء مهم تجاری تحت شرایط تحریم است. بدین منظور، مسئله با دو تابع هدف به‌صورت برنامه‌ریزی غیرخطی عدد صحیح مختلط مدل شده است. نوسان‌های نرخ ارز، یکی از چالش‌های اصلی کارگزاران صادرات و واردات است. به‌منظور دستیابی به جواب استوار، انحراف معیار لگاریتم تفاضل نرخ ارز هر سال از سال قبل از نوع کمینه‌سازی به‌عنوان تابع هدف دوم منظور شده است. برای ارزیابی عملکرد مدل، جواب حاصل از مدل با داده‌های تجاری سال‌های 1395 الی 1398 مقایسه شده و نتایج حاکی از بهبود تراز تجاری کشور در مدل پیشنهادی بوده است. تغییر کشور مبدأ واردات یا مقصد صادرات و همچنین استفاده از صنایع تبدیلی، راهکار حاصل از مدل برای خنثی‌سازی آثار تحریم بوده است. نتایج مدل حاکی از کاهش اثر تحریم در صورت به‌کارگیری برنامه‌ی مناسب با توجه به نوسان نرخ ارز است.