بررسی تأثیر انعطاف‌پذیری مالی و توانایی مدیریتی بر نوسان‌پذیری بازده سهام با مداخله ریسک نکول شرکت (با رویکرد رفتار دینامیکی)

هدف: هدف این پژوهش، بررسی تأثیر انعطاف‌پذیری مالی و توانایی مدیریتی بر نوسان‌پذیری بازده سهام با مداخلۀ ریسک نکول شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از روش خطی و غیرخطی (رویکرد رفتارهای دینامیکی) است. روش: برای دستیابی به هدف پژوهش، برای اندازه‌گیری انعطاف‌پذیری مالی از میانگین ۵ شاخص (نسبت وجه نقد به کل دارایی‌ها، نسبت دارایی‌های جاری به کل دارایی‌ها، نسبت دارایی‌های مشهود به کل دارایی‌ها، نسبت دارایی‌های نامشهود به کل دارایی‌ها و نسبت سرمایه به کل دارایی‌ها)، برای اندازه‌گیری توانایی مدیریتی از تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها و برای اندازه‌گیری ریسک نکول شرکت از شاخص فالمر استفاده شد. جامعۀ آماری پژوهش، شامل تمامی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ است. ۸۲ شرکت، به‌عنوان نمونه انتخاب شد. فرضیه‌ها با استفاده از رگرسیون خطی آزمون شدند. یافته‌ها: نتایج حاکی از این است که تأثیر انعطاف‌پذیری مالی و توانایی مدیریتی بر نوسان‎پذیری بازده سهام شرکت‌ها معنادار است و ریسک نکول شرکت، تأثیر انعطاف‌پذیری مالی و توانایی مدیریتی بر نوسان‌پذیری بازده سهام را تعدیل می‌کند، همچنین، بر اساس بررسی مدل به‌روش غیرخطی مشخص شد که نمای لیاپانوف (LyE) برای تمامی متغیرها مثبت است و این نشان می‌دهد که متغیرهای سیستم در مسیرهای بی‌نهایت نزدیک، به‌طور سریع از یکدیگر جدا می‌شوند و در سیستم آشوب رخ می‌دهد. این موضوع را می‌توان چنین تحلیل کرد که انعطاف‌پذیری مالی، توانایی مدیریتی و ریسک نکول، بر نوسان‌پذیری بازده سهام تأثیر دارند؛ اما در آینده ممکن است این متغیرهای مستقل و تعدیلگر تأثیری بر متغیر وابسته نداشته باشند. از طرفی دیگر، ضرایب آنتروپی نمونه نیز نشان می‌دهد که انعطاف‎پذیری مالی در ریسک نکول، میزان تغییرات نوسان‌پذیری بازده سهام را پیش‌بینی نمی‎‌کند؛ ولی توانایی مدیریتی در ریسک نکول، میزان تغییرات نوسان‌پذیری بازده سهام را پیش‌بینی می‌کند. ضریب آلفا DFA نیز نشان می‌دهد که انعطاف‌پذیری مالی و توانایی مدیریتی و همچنین، انعطاف‌پذیری مالی در ریسک نکول و توانایی مدیریتی در ریسک نکول با نوسان‌پذیری بازده سهام، هم‌بستگی قوی دارند. ضریب بُعد هم‌بستگی نشان می‌دهد که انعطاف‌پذیری مالی، کمترین و توانایی مدیریتی، بیشترین میزان هم‌بستگی را با نوسان‌پذیری بازده سهام دارد. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش، می‌توان گفت که با افزایش انعطاف‌پذیری مالی سال قبل شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، بر میزان نوسان‌پذیری بازده سهام سال جاری این دسته از شرکت‌ها افزوده می‌شود. همچنین، با افزایش ریسک نکول شرکت‌ها، تأثیر توانایی مدیریتی بر میزان نوسا‌ن‌پذیری بازده سهام سال جاری آن‌ها، کاهش می‌یابد.