بازشناسی ساختار و تحلیل سازمان فضایی باغ تاریخی عمادیۀ کرمانشاه در ساحل رودخانۀ قره‌سو

باغ ایرانی به‌عنوان یکی از انواع باغ‌های تاریخی جهان شناخته شده است. باغ‌های تاریخی ایرانی از گونه‌های متنوعی برخوردارند و در شرایط و موقعیت‌های مختلفی بنا شده‌اند. برخی از این باغ‌ها در کنار سواحل رودخانه‌ها و بسترهای آبی بنا شده‌اند تا از منظر آن‌ها نیز بهره‌مند شوند. این باغ‌های تاریخی از گذشتة دور در نقاط مختلف جغرافیای ایران و پیرامون آن ساخته شده‌اند. یکی از این باغ‌ها که در اواخر دوران قاجار در حاشیة شمالی ساحل رودخانة قره‌سو کرمانشاه بنا شده، باغ عمادیه است که درحال حاضر از بین رفته و اثری از آن برجا نمانده، ولی در این پژوهش قرار است برای نخستین‌بار بازشناسی و تحلیل شود. بازشناسی این باغ با تکیه بر قدیمی‌ترین عکس‌های هوایی، انطباق آیکونوگرافیک تصاویر تاریخی باقیمانده از گذشته، مرور روایت‌های تاریخی موجود از باغ، انطباق نقشه های جغرافیایی و بازدیدهای میدانی از محل باغ انجام شده و نقشة باغ بر مبنای این اطلاعات در اندازه و موقعیت واقعی آن ترسیم شده است. بازشناسی ساختار و تهیة نقشة باغ عمادیه با تحلیل مستندات موجود نشان داد که این باغ با موقعیت بی‌نظیر در کنار ساحل رودخانه و طرح بدیع آن، در عین کاربری خاص و متفاوتش در بستر اجتماعی و فرهنگی دوران قاجار کرمانشاه، نمونه‌ای کم‌نظیر و بسیار قابل توجه در باغ‌سازی ایرانی است. الگویی منحصربه‌فرد از همجواری باغ در کنار رودخانه، مصداق و شاهدی که تاکنون ازنظرها پنهان بوده است و می‌تواند به‌عنوان یکی از الگوهای متنوع باغ‌سازی ایرانی معرفی شود. وسعت مثال‌زدنی و سازماندهی خاص کاربری‌ها در عرصه‌های اندرون و خلوت این باغ خانی از ویژگی‌های بارز آن به شمار می‌رود. به‌علاوه، موقعیت و طراحی قابل توجه عمارت شاه‌نشین باغ در ساحل رودخانة قره‌سو، ازنظر منظرسازی و طراحی معماری، الگویی بی‌نظیر در نوع خود به حساب می‌آید.