بررسی ویژگیهای هیدرولیکی خاک همچون نقطه پژمردگی و ظرفیت زراعی برای مطالعه و مدلسازی حرکت آب و املاح در خاک لازم است. به دلیل تغییرات زمانی و مکانی این ویژگیها، روشهای غیرمستقیم در تخمین آنها توسعه دادهشده است. در این پژوهش از 10 مدل مختلف بهمنظور انتخاب بهترین مدل برای تخمین منحنی مشخصه رطوبتی (SWCC) در خاکهای رسی، لوم رسی و لوم شنی استفاده شد. بدین منظور ابتدا SWCC خاکهای موردمطالعه با استفاده از دستگاه صفحات فشاری به دست آمد. سپس مدلهای مختلف بر دادههای تجربی برازش داده شدند. هدایت هیدرولیکی اشباع نیز در آزمایشگاه اندازهگیری شد. نتایج نشان دادند که تمام مدلها بهجز مدلهای کمپل و روسو عملکرد مناسبی در تخمین SWCC داشتند و از بین مدلهای SWCC، مدل نمایی دوگانه در خاکهای رسی، لوم رسی، لوم شنی با مقادیر SSR به ترتیب 4-10×5، 4-10×2 و 4-10؛ RMSE به ترتیب 013/0، 015/0 و 015/cm3/cm3 0؛ R2 به ترتیب 997/0، 995/0 و 998/0 بهترین عملکرد را نسبت به مدلهای دیگر ارائه دادند. روشSSCBDTH331500 مدل Rosetta نیز دقت بالایی در تخمین هدایت هیدرولیکی اشباع داشت. نتایج این تحقیق به ارائه روش بهینه در برآورد SWCC کمک خواهد کرد.
با توجه به تأثیر دما در شرایط اقلیمی هر منطقه و اهمیت پیشبینی آن در برنامهریزیهای محیطی، استفاده از روشهای آماری بهمنظور مطالعه تغییرات و پیشبینی دما، کاربرد وسیعی پیدا کرده است. روشهای آماری ابزارهایی کارآ و مفید برای درک و ارزیابی رفتار اقلیم بهشمارمیروند. از الگوهای آماری پرکاربرد در این زمینه، میتوان به الگوهای خانواده آریما اشاره نمود. در این الگوی آماری مقادیر براساس رفتارهای گذشته مدلسازی شده و سپس پیشبینی میشوند. در پژوهش حاضر، با استفاده از مدلهای خانواده آریما، ابتدا با بررسی وجود یا عدم وجود روند و ارزیابی توابع خودهمبستگی(ACF)و خودهمبستگی جزئی(PACF)در دوره آماری (2005-1977)، مدلهای سری زمانی مختلف به دادههای میانگین دمای ماهانه در ایستگاههای سینوپتیک ایران برازش داده شد. سپس با استفاده از معیار آکائیک و بیزی شوارز بهترین مدل از میان مدلهای بهکار گرفته شده برای هر ایستگاه انتخاب گردید .نتایج این مطالعه بیانگر قابلیت مدلهای غیر فصلی آریما برای تعیین روند پارامتر دما در گستره ایران میباشد. به کمک الگوهای آماری بدست آمده برای هر ایستگاه میتوان پارامتر دما را در مقیاس ماهانه در دورههای آتی پیشبینی نمود.
امروزه برنامهریزی صحیح برای استفاده بهینه از منابع آبی با هدف رسیدن به توسعه پایدار از اهمیت خاصی برخوردار است. آگاهی از مقدار دقیق تبخیر سطحی روزانه یکی از پارامترهای مهم برای برنامهریزیهای منابع آب، مدیریت آبیاری و تولیدات زراعی است. عدم کفایت تعداد ایستگاههای تبخیرسنجی، ابهام در کیفیت دادهها و خلاءهای آماری موجود در مقاطع مختلف زمانی، پژوهشگران را بهسمت مدلهای برآورد، سوق داده است. در این پژوهش، با بهکارگیری مدلهای مبتنی بر سری زمانی به برآورد مقدار تبخیر روزانه تشت تبخیر در سه ایستگاه منتخب استان همدان اقدام شد. در این رابطه، صحت و دقت هر یک از مدلها با استفاده از معیارهای آکائیک AIC و SBC و شاخص میانگین انحراف نسبی (MPE) ارزیابی شد. بررسی نمودارهای دادههای کلیه ایستگاهها نشان داد که سری زمانی دادههای تشت تبخیر در کلیه ایستگاهها دارای یک روند فصلی نیست و بههمین دلیل تغییرات زمانی تبخیر از تشت، از مدل ARIMA پیروی میکند. با توجه به معیارهای خطاسنجی برای ایستگاه تبخیرسنجی آقکهریز مدل (ARIMA(1,1,1) ARIMA(2,0,1 و برای ایستگاههای سد اکباتان و کوشکآباد، مدل ARIMA(2,0,1)l بهعنوان ساختار بهینه قابل پیشنهاد است. آمارههای R2 و RMSE برای ایستگاه آقکهریز بهترتیب برابر 0.93 و 2.44 میلیمتر در روز، در ایستگاه سد اکباتان 0.93 و 1.23 میلیمتر در روز و برای ایستگاه کوشکآباد برابر 0.92 و 1.03 میلیمتر در روز بهدست آمد. طبق نتایج مدل منتخب، MPE ایستگاههای مورد پژوهش برای مدل منتخب بین 5.85 الی 6.29 درصد متغیر است که نشاندهنده بیش برآورد مدلهای منتخب نسبت به مقادیر اندازهگیری است. مقدار انحراف استاندارد برای ایستگاه آقکهریز برابر 0.15 میلیمتر، برای ایستگاه سد اکباتان 0.14 میلیمتر و برای ایستگاه کوشکآباد برابر 0.13 میلیمتر بهدست آمد.