استفاده از سالیسیلیک اسید در تغذیه گیاهان دارویی تحت شرایط تنش رطوبتی، نقش قابل ملاحظهای را در کاهش اثرات سوء تنش آبی و بهبود عملکرد گیاه دارد. بدین منظور آزمایشی در سال زراعی 93-1392 بهصورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانـشگاه زابل انجام شد. تنش خشکی شامل سه سطح آبیاری (90 ،نرمال، 60 و 40 درصد ظرفیت زراعی) بهعنـوان عامل اصلی، سه سطح محـلولپاشی سالیسیلیک اسیـد (صفر، شـاهد، 5/2 و 5 میلیمولار) و رقمهای اصفهان، همدان و نهاوند بهعنوان عاملهای فرعی بودند. صفات مورد بررسی شامل ارتفاع بوته، تعداد چتر در بوته، تعداد چترک در چتر، دانه در چترک، تعداد ساقه فرعی، قطر ساقه، وزن تر گیاه، عملکرد اقتصادی و بیولوژیکی، وزن هزار دانه، کلروفیل a، b، کلروفیل کل، کاروتنوئیدها، آنتوسیانین، قندهای محلول و پرولین بودند. نتایج نشان داد که تنش خشکی موجب کاهش صفات مورد بررسی گردید. محلولپاشی سالیسیلیک اسید باعث افزایش برخی از پارامترها ازجمله ارتفاع نهایی بوته، تعداد چتر، تعداد دانه در چترک، وزن تر ساقه، عملکرد دانه و بوته، کلروفیل a، b، قندهای محلول و پرولین گردید. بیشترین عملکرد دانه از محلولپاشی 5 میلیمولار و رقم اصفهان در شرایط آبیاری 90 درصد ظرفیت مزرعه بهدست آمد. با توجه به این نتایج، بهترین رقم از نظر عملکرد دانه، رقم اصفهان و با محلولپاشی 5 میلیمولار در شرایط آبیاری کامل بود.
به منظور بررسی اثر نانو کلات آهن، سنتز شیمیایی و سنتز سبز نانو ذرات نقره بر فعالیت آنزیمی، پروتئین کل و درصد پارتنولید گیاه بابونه کبیر تحت تنش خشکی آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل اجرا شد. تیمارها شامل فاکتور اول یعنی تنش کمآبی در دو سطح (عدم تنش و تنش ملایم یعنی پنجاهدرصد ظرفیت زراعی) و فاکتور دوم شامل محلولپاشی نانو ذرات در سه سطح نانو کلات آهن با نسبت دو در هزار میلیلیتر، نانو ذرات نقره سنتز شیمیایی و سنتز سبز با غلظت 30 پی پی ام و یک سطح محلولپاشی با آب مقطر به عنوان شاهد بود. جهت بررسی فعالیت آنزیمهای کاتالاز، پلی فنول اکسیداز، پراکسیداز، گایاکول پراکسیداز و پروتئین کل بعد از اعمال آخرین محلولپاشی، نمونهبرداری از برگهای کاملا جوان و گسترده انجام و موردسنجش قرار گرفت. برای اندازه گیری درصد پارتنولید عصاره گیاه از دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC)استفاده شد. نتایج نشان داد که تغذیه برگی نانو ذرات و تنش کمآبی منجر به افزایش فعالیت آنزیمهای اکسیدانی، پروتئین کل و درصد پارتنولید در مقایسه با تیمار شاهد گردید.میتوان اظهار داشت محلول پاشی نانو نقره سنتز شیمیایی تحت تنش کمآبی باعث افزایش آنزیمهای اکسیدانی کاتالاز و پراکسیداز (به ترتیب 3.4266 و 0.28730 واحد در گرم وزن تر در دقیقه) و نانو کلات آهن در شرایط تنش کمآبی باعث افزایش آنزیم گایاکول پراکسیداز و آنزیم پلی فنل اکسیداز (به ترتیب 0.5452 و 1.2373 واحد در گرم وزن تر در دقیقه) شده است. همچنین میزان پروتئین کل با محلول پاشی نانو نقره سنتز شیمیایی و نانو کلات آهن بدون اعمال تنش کمآبی و عملکرد اقتصادی گیاه بابونه کبیر (مقدار پارتنولید) با محلولپاشی نانو نقره سبز تحت تنش کمآبی افزایش یافته است. بهطورکلی میتوان بیان کرد که گیاه دارویی بابونه کبیر با دارا بودن سیستم آنزیمی قدرتمند و تولید آنزیمهای اکسیداتیو در سطوح بالا، میتواند رادیکالهای آزاد را از بین برده و شرایط ادامه حیات را در شرایط تنش رطوبتی فراهم کند.
بهمنظور بررسی تأثیر اسپری نانو کلات آهن و نانوذرات نقره سنتز شیمیایی و سنتز سبز بر میزان بیان دو ژن جرماکرنA سنتاز (TpGAS) و پارتنولید سنتاز (TpPTS) دخیل در مسیر بیوسنتزی پارتنولید در گیاه بابونه کبیر (Tanacetum parthenium L.)، آزمایشی بهصورت فاکتوریل دو عاملی در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل اجرا شد. RNA کل از نمونههای برگی استخراج و بهدنبال آن cDNA سنتز و برای بررسی الگوی بیان ژن از واکنش Real Time PCR استفاده شد. میزان پارتنولید موجود در عصاره گیاهان بهوسیله دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) سنجش شد. دادهها به کمک نرمافزار آماری SAS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. افزایش معنیداری (P<0.01) در بیان ژنهای جرماکرنA سنتاز (TpGAS) و پارتنولید سنتاز (TpPTS) در گیاهان تیمار شده با نانو ذره نقره سنتز سبز نسبت به گیاهان شاهد، گیاهان تیمار شده با نانو ذره نقره سنتز شیمیایی و نانو کلات آهن مشاهده شد و بیشترین بیان ژنهای جرماکرنA سنتاز (TpGAS) و پارتنولید سنتاز (TpPTS) در گیاهانی که تحت تنش خشکی و تیمار با نانوذرات نقره سنتز سبز قرار گرفته بودند، ثبت شد. همبستگی مثبتی بین بیان ژنهای جرماکرنA سنتاز (TpGAS) و پارتنولید سنتاز (TpPTS) با میزان پارتنولید مشاهده شد. بنابراین به نظر میرسد نانوذرات نقره سنتز سبز و تنش کم آبی میتوانند بهعنوان القاءکننده سبب افزایش بیان ژنهای جرماکرنA سنتاز (TpGAS) و پارتنولید سنتاز (TpPTS) و بهدنبال آن افزایش تولید پارتنولید در گیاه بابونه کبیر شوند.