دقت در طراحی و مدیریت صحیح سیستم­های آبیاری بارانی از عوامل مهم در توسعه و بهبود آن­هاست. بنابراین در این پژوهش، به بررسی نحوه­ی طراحی، اجرا و بهره­برداری از سیستم­های آبیاری بارانی کلاسیک ثابت با آب­پاش متحرک در شهرستان اقلید در فارس پرداخته شد. برای این منظور، هشت سیستم به­عنوان نمونه انتخاب شد. برای ارزیابی این سیستم­ها از معیار­های ضریب یکنواختی کریستیانسن(CU)، یکنواختی توزیع(DU)،بازده پتانسیلکاربرد در ربع پایین (PELQ)، بازده واقعی کاربرد در ربع پایین (AELQ)،بازده کاربرد (Ea)، بازده ترکیبی (Ec)، تلفات تبخیر و بادبردگی (WDEL) و تلفات نفوذ عمقی (DP) استفاده شد. مقادیر متوسط شاخص­های CU، DU، PELQ، AELQ، Ea، Ec،WDEL و DP به­ترتیب برابر 37/73، 82/61، 51/54، 31/52، 50، 1/82، 84/12 و 32/5 درصد به­دست آمد. نتایج این تحقیق بیانگر این بود که دلیل پایین بودن PELQ وAELQ مشکلات مربوط به طراحی و بهره­برداری است. بر­اساس نتایج، می­توان با کاهش فواصل آب­پاش­ها، تنظیم فشار و عدم استفاده از تعداد زیاد آب­پاش به­طور هم­زمان، یکنواختی توزیع را افزایش داد. هم­چنین با کاهش مدت زمان آبیاری، تلفات آبیاری کاهش و بازده ترکیبی و بازده کاربرد آب در سیستم افزایش می­­یابد.

شور شدن خاک یکی از اساسی‌ترین مشکلات بخش کشاورزی و یکی از اصلی‌ترین دلایل کاهش عملکرد محصولات کشاورزی محسوب می‌شود. در این مطالعه با استفاده از تصویر ماهواره لندست 8 و اطلاعات 121 نمونه خاک برداشت شده از سطح شبکه و همچنین به‌کارگیری شاخص‌های شوری و رگرسیون‌های خطی چندگانه (با تخمین‌گر OLS) و ریچ شوری خاک سطحی شبکه آبیاری و زهکشی گتوند-عقیلی مدل‌سازی و نقشه شوری خاک رسم شد. نتایج نشان داد بین باندهای سنسور OLI ماهواره لندست 8 و هدایت الکتریکی نمونه‌های خاک همبستگی معنی‌دار وجود دارد و بالاترین همبستگی مربوط به باند قرمز است. همچنین بین شاخص‌های شوری و هدایت الکتریکی نمونه‌ها نیز همبستگی معنی‌دار شناسایی شد. نتایج به‌دست آمده از مدل رگرسیونی OLS حاکی از توانایی این مدل در آشکارسازی % 48 از تغییرات شوری خاک شبکه است، اما با توجه به شاخص عامل تورم واریانس مشخص شد که متغیرهای مستقل مدل OLS دارای هم‌خطی هستند. در مقابل نتایج رگرسیون ریچ نشان داد که این روش توانایی بالایی در حذف هم‌خطی متغیرهای مستقل دارد. با رسم نقشه‌های دو مدل رگرسیونی ‌OLS و ریچ میانگین شوری خاک شبکه به‌ترتیب 8/5 و 5/4 دسی‌زیمنس بر متر برآورد گردید. همچنین براساس مدل رگرسیونی ریچ به‌ترتیب %33 و %15 از مساحت شبکه در کلاس‌های تقریبا شور و شور قرار گرفتند. علاوه بر این طبق نقشه شوری مدل رگرسیونی OLS، %6 از مساحت شبکه در کلاس کاملا شور قرار گرفت.

در استان خوزستان کشت ذرت یکی از کشت‌های اصلی به‌حساب می‌آید. اغلب در برنامه­ریزی­ها، نیاز آبی به­صورت نقطه­ای محاسبه می­شود، حال آن­که اجرا آبیاری به­صورت منطقه­ای صورت می­گیرد. لذا، این اطلاعات باید از حالت نقطه‌ای به منطقه‌ای تبدیل شود. به­منظور برنامه­ریزی آبیاری در استان خوزستان گیاه ذرت بهاره به صورت لایسیمتری در دانشکده مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز کشت شد. هدف از این کشت مقایسه روش­های مختلف برآورد نیاز آبی گیاه یاد شده با روش لایسیمتری و تعیین معادله مناسب بود. نتایج نشان دادند که معادله بلینی- کریدل روشی مناسب برای برآورد تبخیر و تعرق در شرایط مورد مطالعه است. پس از تعیین معادله­ی مناسب برآورد نیاز آبی، از داده­های ایستگاه­های هواشناسی استان خوزستان به منظور پهنه­بندی نیاز آبی ذرت (به روش بلینی- کریدل) از روش­های زمین آمار استفاده شد. پهنه­بندی با استفاده از نرم­افزار ARC GIS 10.3 انجام شد. ابتدا روی داده­ها نرمال سازی صورت گرفت. سپس با توجه به کمترین مقدار RMSE مدل نیم­تغییرنما و پهنه­بندی مناسب انتخاب شد. نتایج نشان داد روش کریجینگ ساده با مدل نیم­تغییر نمای دایره­ای در تمامی ماه‌ها مدلی مطلوب به­حساب می­آید. مقدار RMSE این مدل برای اسفند ماه 08/0 برای فروردین 17/0، برای اردیبهشت ماه 46/0 و برای خرداد 48/0 به­دست آمد. نتایج پهنه­بندی نیاز آبی نشان داد نیاز آبی نواحی جنوبی استان نسبت به نواحی شمالی هم­چنین ماه‌های انتهایی نسبت به ابتدایی بیشتر است. در طول دوره مطالعه (اسفند تا خرداد) به­صورت ماهانه به­ترتیب نیاز آبی 98/1، 52/5، 78/11 و 97/11 میلیمتر در روز بوده است. مقادیر پایین RMSE روش­های پهنه­بندی بیان­گر مطلبوبیت پهنه‌بندی نیاز آبی بوده ‌است.

تخمین دقیق تبخیر و تعرق نقش مهمی در بیلان آب در مقیاس منطقه ای برای برنامه ریزی و مدیریت بهترمنابع آب ایفا می کند. تبخیر وتعرق از طریق برآورد تبخیروتعرق پتانسیل در ایستگاههای هواشناسی و یامستقیما از اندازه گیری های مزرعه ای بدست می آید ولی تبخیر و تعرق معمولابه تغییرات در زمان و مکانبارش، خصوصیات هیدرولیکی خاک و نوع و تراکم پوشش گیاهی واکنش سریع نشان می دهد. بنابراین تقریباتعیین و توزیع زمانی ومکانی تبخیر و تعرق در مناطق وسیع تنها با لایسیمتر و وسایل اندازه گیری دقیق ممکننیست. به همین دلیل محققان از دادهها و الگوریتمهای مبتنی بر سنجش از دور برای تعیین تبخیر و تعرق واقعیاستفاده می کنند. در این تحقیق روند تغییرات تبخیر و تعرق واقعی دشت نیشابور با الگوریتم بیلان انرژی برایزمین در طی دوره 1379 تا 1392 به کمک تصاویر سنجنده مودیس و داده های هواشناسی مورد بررسی قرارگرفت. همچنین تبخیر و تعرق تعیین شده با مدل های پنمن مانتیث و هارگریوز سامانی مقایسه و ارزیابیشد.وجود ضرایب خطا پایین بین مدل پنمن مانتیث و سبال، دقت زیاد الگوریتم سبال را در تخمین تبخیر و تعرقنیز مشخص NDVI و پارامترهای آن نشان داد. نتایج حاصل از مقایسه تبخیر وتعرق و شاخص پوشش گیاهیهمبستگی خوبی با هم دارند. همچنین (R2= 0/ کرد پوشش گیاهی و تبخیر و تعرق با داشتن ضریب تببین( 908 دمای سطحی زمین و تبخیر و تعرق در مزارع مورد تحقیق نشان داد که تبخیر و ،NDVI فرآیند تغییرات شاخص تعرق با پایین رفتن دمای سطحی زمین و افزایش تراکم پوشش گیاهی، زیاد می شود.