چگونگی شکل‌گیری برخی صورت‌های هندسی (شکل‌ها و حجم‌ها) به‌عنوان نشانه‌های آیینی مهم یا نماد و بازتاب آنها در فضاهای معماری و شهری موضوع مورد بررسی این پژوهش است. هدف از انجام این پژوهش نخست توجه به علل شکل‌گیری شکل‌های مربع، دایره، مثلث، مکعب، کره و هرم به‌عنوان صورت‌های مهم هندسی و نمادین و سپس بررسی بعضی از بازتاب‌های آنها در فضاهای معماری و شهری است. پرسش‌های تحقیق این است که چرا این ترکیب‌های هندسی اهمیت یافته‌اند؟ و چگونه در فضاهای معماری و شهری بازتاب پیدا کرده‌اند؟ مبانی نظری پژوهش بر این نظریه استوار است که جهان‌بینی و فرهنگ در جوامع کهن نقش مهمی در شکل‌گیری معنا و مفهوم‌های پدید آمده برای صورت‌های هندسی داشته است. از روش تحقیق تاریخی-تفسیری برای بررسی داده‌های این پژوهش استفاده شده است، زیرا داده‌های مورد مطالعه به‌طور عمده جنبه‌ای تاریخی دارند. جهان‌بینی، فرهنگ و برخی پدیده‌های محیطی، متغیرهای مستقل و صورت‌های هندسی نمادین، متغیرهای وابسته در این تحقیق به‌شمار می‌آیند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که جهان‌بینی، فرهنگ، طبیعت و برخی از پدیده‌های محیطی در شکل‌گیری نمادهای هندسی نقش داشته‌اند و این نمادها در برخی از فضاهای معماری و شهری بازتاب یافته‌اند.