İşletmelerde gün geçtikçe artan rekabet koşullarında küçük avantajlar bile önemli olabiliyorken lojistik de her geçen gün daha da büyük bir öneme sahip olmaktadır. İşletmelerin giderlerinin önemli bir kısmını lojistik oluşturmaktadır. Bu çalışma karayolunda yolcu taşıması yapan bir lojstik şirketinin araçlarının seferleri arasında beklemelerine ilişkin aylak zaman toplamını en küçük kılacak şekilde, optimal çözümü garanti eden bir (kesin, exact) yöntemle çözümü gerçekleştirilmiştir. Çözüme yönelik C# programlama dili ile bir yazılım geliştirilmiştir. Problemin çözümüne ilişkin yöntem olarak Dal ve Sınır tekniğinin Geri İzleme yaklaşımı kullanılmıştır. Kullanılan bu yöntem; tam sayıma göre sayımlamayı azaltma özelliğine sahiptir.
Kavramlar bazen çok iyi nedenlerle farklı kişilerce farklı anlamlarda kullanılabilmekte ya da anlamları zaman içinde değişebilmektedir. Dünya bilgi - bilişim çağı olarak da adlandırılan bir dönemden geçmektedir. Bilginin yaratılma, toplanma, saklanma, işlenme, iletilme yol ve yöntemlerinde analogdan sayısala bir dönüşüm olmuştur. Otomasyon, nesneler interneti, dijitizasyon, dijitalizasyon, dijital dönüşüm, bilgi sistemleri, bilgi işlem, bilişim günümüzde sık kullanılan, ekonomi ve toplum üzerindeki etkileri yüksek sözcüklerdir. Bunlardan dijitizasyon, dijitalizasyon ve dijital dönüşüm sıklıkla biri diğeri yerine kullanılabilen, ara sıra uygunsuz ya da yanlış anlamlarda kullanılan üç kavramdır. Bu üç kavram için literatür ve günlük konuşma dilinde bir kavram kargaşası vardır. Çalışmada insanlığın zaman içindeki teknolojik birikimine, yıkıcı toplumsal dönüşümdeki etkili bilgi keşiflerine göz atılmış, dijitizasyon, dijitalizasyon ve dijital dönüşüm sözcüklerinin anlam ve tanımlarına yönelik literatür taraması yapılıp bulgular sunulmuştur. Kavramlar arasındaki kargaşanın giderilmesine destek amaçlı; dijitizasyon, dijitalizayon ve dijital dönüşüm aralarındaki farklar tartışılıp, belirginleştirilmeye çalışılmıştır. Son olarak dijital dönüşümün ekonomi ve toplum üzerindeki etkileri ile dönüşümde stratejinin önemine değinilmiştir.
The purpose of this study is to develop an application for finding the shortest path in the transportation sector. The application was developed using the dynamic programming method in MS Excel Visual Basic application. These types of problems are also called stagecoach problems. The purpose of the problem is finding the shortest path between the starting point (node) and the destination point. Values are related to the roads in the network to specify the distance between two nodes. In case of a small number of nodes (activities), a solution can be reached by evaluating all options. But the number of possible options to be scanned for real problems is quite large. In such cases, a suitable method is needed for the solution. It can produce effective solutions with the dynamic programming approach.
The system dynamics model was developed in the Vensim software. The model was developed based on the Yamaguchi study. The construct and behavioral validity of the model were addressed. Construct validity means that the correlations that construct the model, that is, the “rationale” of the model, are consistent with the correlations in the real system. There were five sub-models in the model. These were manufacturers and consumers sub-model, banks sub-model, central bank sub-model, balance of payments sub-model, exchange rate market sub-model. Five sub models included in the model developed with the VENSIM software are included in the appendices.
The paper deals with the question, “What is the Vehicle Routing Problem, Which Is Minimized Idle Time, and How Its Linear Programming Model Is Written?” In this study, a linear programming (LP) model has been developed for the vehicle routing problem (VRP) in order to minimize the total idle time (MIT). This problem was realized while managing the route operations of a company transporting long-distance passengers by bus in Turkey. The differences between this problem and other VRPs first arise from its objective function. It suggests that vehicles should work more because they make profit if they work. So, its objective function should be defined so as to minimize the sum of the idle time of those vehicles. Contrary to the VR problems examined so far, vehicles should work more, sometimes preferring long-distance routes as well. The other two differences pertain to constraints: some locations should be visited more than once in different time periods, and subtours could be allowed in some situations. In order to present the problem, a total of 34 routes of the company which belongs to one of the five subgroups were chosen for the samples. To solve this kind of problems, it is very important that exact methods, such as linear programming or branch and bound, should be used.
Kültürel mirasımız olan müzeler, sosyo-kültürel bir olgu olmakla birlikte, ekonomi bakımından etkin rol oynamaktadır. Giriş ücretlerinin fiyatlandırılma konusu müze yönetimlerindeki başlıca sorunudur. Fiyatlandırma sorunun çözümü için farklı farklı bilet türleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada sadece tam bilet satışları için geçerli olan farklı ücretten müzeye erişim değerlerini belirleyerek, müzenin gelir yönetim politikasını geliştirmek amaçlanmıştır. Bu erişim değerleri hava şartlarına bağlı olarak üç grupta sınıflandırılabilir; Sıradan müşteri giriş, Seçkin müşteri girişi ve Önemli müşteri girişi. Havanın kötü olduğu günlerde daha çok müşteri çekebilmek için ziyaretçilere hediyelik eşya verilmesi karı nasıl etkileyeceğinin araştırılması değerlendirilmiştir. Daha önce belirlenen en uygun müze işletim fiyatı kullanılarak, ortalama fazladan yıllık gelir hesaplanmış ve diğer giriş politikaları ile karşılaştırma yapılmıştır. Yapılan çalışmada, Topkapı Palas Müzesinden Ocak 2010’dan Aralık 2012’ye kadar toplanan veriler kullanılmıştır. Sonuç olarak, müze işletiminden kâr elde etmek için Sıradan müşteri yüzdeliği en fazla toplam ziyaretçi sayısının %60 kadar olası gerekmekte ve en düşük VİP, Seçkin giriş ücretleri sırasıyla 400TL ve 200TL olarak belirlenmiştir.
System dynamics is an interdisciplinary problem-solving methodology that utilizes several significant thinking skills such as dynamic thinking and cause-and-effect thinking. System dynamics is a disciplined collaborative approach that could accelerate learning by combining a multifaceted perspective that provides insight into complex and interactive issues. This chapter aims to develop a system dynamic model. The amount of CO2 oscillations were investigated from the production of electrical energy depending on the rate of population growth up 2030. Model results, which are developed using Vensim package program, have been observed related to the variables of the adaptations.
Benzetim çalışmalarının bir parçası olarak rasgele sayılar genellikle bilgisayarlar tarafından üretilir. Bu çalışmanın amacını, benzetim çalışmalarında kullanılabilmesi için sözde rasgele üretecinin rasgeleliğinin sınanması ve doğrulanması oluşturmaktadır. İlave olarak bu çalışmada rasgelelik testlerini yapmadan önce ? sayısının elde edilişine değinilmiştir. Bunun için hangi hesaplama yöntemi kullanıldığı, hesaplanmanın matematiksel olarak daha basit bileşenlere ayrılması, bilgisayar programı ile nasıl programlanabileceği ve istenilen basamağa kadar basit bir şekilde nasıl hesaplanabileceğine yer verilmiştir. Bu çalışmada ? sayısının ilk 10000 basamağı elde edilmiş ve beş farklı rasgelelik testi ile rasgeleliğinin sınanması yapılmıştır. Dizi ? sayısının virgülden sonraki basamaklarından oluşturulmuştur. Bu dizinin rasgeleliğinin araştırılması için C# programlama dilinde bir program geliştirilmiştir. Rasgeleliğin sınanması için Ki-kare testi, Kolmogorov- Smirnov testi, Poker testi, Gap (Aralık) testi, Run (koşu) testi uygulanmıştır.
Yöneylem araştırması, gerçek problemlerin çözümünde çoğu durumda ideale ulaşmayı değil, değer yargıları ve çıkarımlara uygun daha iyi kararlara ulaşmayı hedefler ve sorunların çözümünde sistem yaklaşımını kullanır. Bu çalışmada, problemleri bütünsel bakış açısıyla ele alan sistem düşüncesini açıklamaya yöneliktir. Sistem yaklaşımı, basit bir anlatımla probleme bütünsel bakarak, tüm yönlerini düşünerek ve sistemin tüm bileşenleri arası ilişkileri göz önünde bulunduran bir problem çözme yaklaşımıdır. Bu yaklaşım bir problemi çözmek için neler yapılması gerektiğini, problemin ortaya çıkışı ile birlikte hangi iç ve dış etmenlerin dikkate alınması gerektiği, bileşenler arasındaki ilişkilerin probleme etkileri gibi unsurları dikkate alarak her türlü probleme nasıl yaklaşılması gerektiğini kendi bakış açısı ile ortaya koyar. Sistem yaklaşımı modelleme aşamaları, modelleme uygulama alanları ve sistem yaklaşımı çeşitleri çalışmada ele alınmıştır. Sistem yaklaşımının daha etkin sistemlerin tasarlanması ve geliştirilmesinde gelecekte de karar vericilere ışık tutacağını söyleyebiliriz.
This study aims to analyze resource effectiveness through developed model. Changing different number of resources and testing their response, appropriate number of resources can be identified as a basis of resource balancing through what-if analysis. The simulation model for emergency department is developed by Arena package program. The patient waiting times are reduced by the tested scenarios. Health care system is very expensive sector and related costs are very high. To raise service quality, number of doctor and nurse are increased but system target is provided by increased number of register clerk. Testing different scenarios, effective policy can be designed using developed simulation model. This chapter provides the readers to evaluate healthcare system using discrete event simulation. The developed model could be evaluated as a base for new implementations in other hospitals and clinics.
Akademik arastirmalar son zamanlarda fiyat stratejisinin bilimsel ve analitik kalitesini arttirmistir. Fiyatlama; maliyet, musteri ve rekabet verilerinin analizini gerektiren yonetim icin onemli bir karar surecidir. Fiyat farklilastirma: Tuketicilerin alt kume ya da bolumlere ayrilmasidir. Bu calisma muze giris bilet fiyati belirlenmesi icin kullanilabilecek tuketici tanimi, satin alma yeri, miktari… bazi fiyat farklilastirma taktiklerini ele almaktadir.
Some statistics indicate that femicide in Turkey has increased by fourteen times in recent years. This reveals that the femicide is a social problem that has the highest rate of increase in Turkey. The murder of women has increased 1400 percent in the last decade, in 2014; the processing of a total of 314 murders of women and their relatives injured is 136 respectively. In the first 10 months of 2015, 345 women were murdered. Besides, 73 women were injured and some of them seriously wounded. These indicators reveal that the rate of violence against women in Turkey has dramatically risen in recent years. Starting from this point, in this study, Bursa and Turkey official statistical data of last 10-years history of violence against women are obtained from the Bursa Family and Social Policies Provincial Directorate and Bursa Provincial Gendarmerie Command, and have estimated the number of violence against women. By using these data, this study has tried to estimate the number of violence against woman in the future. By using Artificial Neural Networks modelling, the study forecasts that until the end of 2016, 6355 incidences will occur in Turkey.
Bazi istatistikler Turkiye’de kadina yonelik cinayetlerin son yillarda on dort kat artigini gostermektedir. Bu da toplumda en yuksek artis oranina sahip toplumsal sorunun kadin cinayetleri oldugunu ortaya koymaktadir. Kadin cinayetlerinin son on yillik donemde yuzde 1400 arttigi, 2014 yilinda toplam 314 kadin cinayetinin islendigi, 136 kadin ve yakininin da yaralandigi, 2015 yilinda ise ilk 10 ayda toplam 345 kadin cinayetinin daha yasandigi, bir kismi agir olmak uzere 73 kadinin da yaralandigi belirtilmektedir. Butun bu sonuclar, o zellikle son yillarda ulkemizde yaralanmalara ve olumlere yol acan kadina yonelik siddette artis oldugunu ortaya koymaktadir. Bu noktadan yola cikilarak bu calismada, Bursa Aile ve Sosyal Politikalar Il Mudurlugu ve Bursa Il Jandarma Komutanligindan elde edilen Bursa iline ve Turkiye geneline ait Kadina Yonelik Şiddete dair son 10 yillik gecmis resmi istatistiki verilerden yararlanilarak kadin cinayetleri ve kadina yonelik siddet sayilari kestirilmis, Yapay Sinir Aglari modeli ile 2016 yili sonuna kadar Bursa ilinde 6355 kadina yonelik siddet vakasinin gerceklesecegi ongorulmustur.
Bu calismanin konusu damacana su satis miktarlarinin tahmin edilmesidir. Bu calismanin amaci Bursada damacana su satisi yapan bir sirketin bayisinin aylik satis miktarlarinin Yapay Sinir Agi (YSA) Yontemi kullanilarak tahmin edilmesidir. Bu amacla, Korusu Su Sirketinin Ozluce semtinde bulunan bayiden Aralik 2010 ve Subat 2015 arasinda aylik veriler elde edilmistir ve YSA tahminleri yapilmistir. Sonuclar egitilmis agdan tahmin edilen degerlerin gercek satis degerlerinin mevsimselliginin yakalandigini gostermektedir. Tahmin edilen degerler ile gercek degerler tutarli bulunmustur. Egitilmis ag ile tutarli ongorulerin elde edilebilecegi anlamina gelen agin genelleme yetenegine sahip oldugu bulunmustur. Son olarak, kayan pencere yontemi kullanilarak on bes ay icin satis degerlerinin ongoruleri elde edilmistir.
Bazi istatistikler Turkiye’de kadina yonelik cinayetlerin son yillarda on dort kat artigini gostermektedir. Bu da toplumda en yuksek artis oranina sahip toplumsal sorunun kadin cinayetleri oldugunu ortaya koymaktadir. Kadin cinayetlerinin son on yillik donemde yuzde 1400 arttigi, 2014 yilinda toplam 314 kadin cinayetinin islendigi, 136 kadin ve yakininin da yaralandigi, 2015 yilinda ise ilk 10 ayda toplam 345 kadin cinayetinin daha yasandigi, bir kismi agir olmak uzere 73 kadinin da yaralandigi belirtilmektedir. Butun bu sonuclar, o zellikle son yillarda ulkemizde yaralanmalara ve olumlere yol acan kadina yonelik siddette artis oldugunu ortaya koymaktadir. Bu noktadan yola cikilarak bu calismada, Bursa Aile ve Sosyal Politikalar Il Mudurlugu ve Bursa Il Jandarma Komutanligindan elde edilen Bursa iline ve Turkiye geneline ait Kadina Yonelik Siddete dair son 10 yillik gecmis resmi istatistiki verilerden yararlanilarak kadin cinayetleri ve kadina yonelik siddet sayilari kestirilmis, Yapay Sinir Aglari modeli ile 2016 yili sonuna kadar Bursa ilinde 6355 kadina yonelik siddet vakasinin gerceklesecegi ongorulmustur.
Numerous forecasting methods such as qualitative me thods, naïve approach, time series methods, judgmen tal methods, artificial intelligence methods, regressio n analysis, simulation methods and etc. are availab le for practitioners in the forecasting literature. The ma in goal of this paper is to present how Monte Carlo Simulation Method is used for forecasting the demand practical ly and for forecasting the future demands that woul d help managerial decisions. For this purpose, the data th t is comprised of the demand of the dispenser size (19 liters) water bottles of a water company in Bursa was gathe red and Monte Carlo Simulation monthly and seasonal forecasts were obtained. Results show that the mont hly and seasonal actual values and estimated values were close to each other. By decreasing uncertainty abou t fut re through Monte Carlo forecasting method, co mpany managers had the advantage of making healthy future decisions about controlling their inventory, purch asing new equipment, hiring a new worker and other source s.
Kestirim literaturunde kalitatif yontemler, naive yaklasim, zaman serileri yontemleri, muhakeme yontemleri, yapay zeka yontemleri, regresyon analizi, simulasyon yontemleri ve benzeri yontemler uygulamacilarin kullanimina sunulmustur. Bu makalede, asil amac Monte Carlo Benzetim Yonteminin talep kestiriminde uygulamali olarak nasil kullanildiginin gosterilmesi ve yonetici kararlarina yardimci olacak gelecekteki taleplerin kestirilmesidir. Bu amacla, damacana su (19 litre) talebini iceren veriler Bursadaki bir su sirketinden elde edilmistir ve aylik ve mevsimlik Monte Carlo kestirimleri elde edilmistir. Sonuclar aylik ve mevsimsel gercek degerler ile tahminlerin birbirine yakin oldugunu gostermektedir. Gelecekteki belirsizligin bilinmesi ile firma yoneticileri envanterlerini kontrol etme, yeni techizat satin alma, yeni bir elemani ise alma ve diger kaynaklar hakkinda gelecekte saglikli kararlar alma avantajina sahip olmustur.