Odłogowanie i modyfikacje w użytkowaniu gruntów rolnych przyczyniają się do zmian bioróżnorodności. Skutkiem tego zjawiska jest powolny proces sukcesji wtórnej roślinności, prowadzący do zwiększenia ich zmienności genetycznej. Celem pracy było określenie poziomu zróżnicowania genetycznego przytulii czepnej występującej na dwóch różnych siedliskach gruntów odłogowanych. Oceny zróżnicowania genetycznego dokonano, wykorzystując system markerowy ISSR. Na podstawie wyników badań polimorfizmu markerów ISSR utworzono macierz dystansu genetycznego Dice’a. Wartość indeksów podobieństwa wahała się od 0,755 do 1,00. Wykazano niewielką zmienność genetyczną analizowanych genotypów przytulii czepnej. Wspólna klasteryzacja genotypów z poszczególnych siedlisk naturalnych może świadczyć o tym, że typ siedliska, gleba oraz długotrwałe odłogowanie mogą powodować różnicowanie przytulii czepnej.

W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczące wpływu różnych sposobów ugorowania pola ornego na zachwaszczenie żyta na glebie lekkiej. Badania przeprowadzono w latach 2003–2005 w Gospodarstwie Doświadczalnym Bezek (wschodnia Lubelszczyzna) na glebie bielicowej niecałkowitej, na podłożu marglistym, o składzie granulometrycznym piasku gliniastego mocnego. Żyto wysiewano po rocznym ugorowaniu pola, podczas którego stosowano 5 różnych sposobów jego pielęgnacji: ugór czarny (uprawki mechaniczne), ugór uprawowo-herbicydowy, ugór herbicydowy, ugór zielony na paszę i ugór zielony na nawóz. Do chemicznej pielęgnacji stosowano preparat Roundup 360 SL (3 l · ha-1). Zakres badań obejmował ocenę następczego wpływu ugorowania pola na zachwaszczenie łanu żyta. Zachwaszczenie określano metodą ilościowo-wagową przed zbiorem żyta. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że największy wpływ na zachwaszczenie żyta miały warunki pogodowe w okresie jego wegetacji. Najlepszym sposobem pielęgnacji jednorocznego ugoru okazał się ugór uprawowo-herbicydowy, który ograniczał liczbę chwastów oraz w sposób znaczący zmniejszał powietrznie suchą masę chwastów w łanie żyta, zwłaszcza w porównaniu z ugorem zielonym. Stosowanie preparatu Roundup 360 SL do pielęgnacji ugoru eliminowało Elymus repens ze zbiorowiska chwastów zasiedlających łan żyta sianego w stanowisku po ugorze herbicydowym oraz uprawowo-herbicydowym. Dominującymi gatunkami w łanie żyta okazały się gatunki dwuliścienne, a zwłaszcza Viola arvensis oraz z klasy jednoliściennych Apera spica-venti. Z kolei mieszanka zbożowo-strączkowa najsilniej zachwaszczona była przez Echinochloa crus-galli.

Badania prowadzono w latach 2004–2006 w Gospodarstwie Doświadczalnym Bezek, należącym do Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Ich celem była ocena wpływu jednorocznego ugorowania gruntu ornego na retencjonowanie wody w glebie. Porównywano 5 sposobów ugorowania pola: A – ugór czarny, B – ugór uprawowo-herbicydowy, C – ugór herbicydowy, D – ugór zielony na paszę, E – ugór zielony na nawóz. W czasie prowadzenia badań oznaczano wilgotność i gęstość objętościową gleby w warstwach 0–20, 20–40 i 40–60 cm. Pomiaru dokonywano trzykrotnie: na początku wegetacji, w połowie wegetacji i po zakończeniu ugorowania. Uzyskane wyniki przeliczano na zapas wody w glebie. Badania wykazały, że niezależnie od sposobu ugorowania najmniej wody retencjonowała gleba w warstwie powierzchniowej, najwięcej zaś na głębokości 40–60 cm. Przeciętnie najwięcej wody zatrzymywała gleba pod ugorem uprawowoherbicydowym i herbicydowym. Najgorsze warunki wodne panowały w glebie pod ugorem zielonym, zwłaszcza przeznaczonym na zieloną paszę.

W latach 2004–2007 przeprowadzono badania, których celem była ocena następczego wpływu różnych sposobów ugorowania pola na zachwaszczenie pszenicy ozimej. W doświadczeniu, założonym na rędzinie, uwzględniono 5 form ugorowania: A – ugór czarny, B – ugór uprawowo-herbicydowy, C – ugór herbicydowy, D – ugór zielony na paszę, E – ugór zielony na nawóz. Na ugorze B i C stosowano dwukrotnie Roundup w dawce 3 l  ha-1. Analizę zachwaszczenia wykonywano bezpośrednio przed zbiorem pszenicy metodą ilościowo-wagową, określając obsadę i powietrznie suchą masę chwastów na 1 m2 oraz skład gatunkowy. Stwierdzono, że najmniejsze zachwaszczenie pszenicy występowało po ugorze czarnym, największe zaś w stanowisku po ugorze zielonym na nawóz. W zachwaszczeniu pszenicy, niezależnie od sposobu ugorowania, przeważały chwasty krótkotrwałe, wśród których dominowała Apera spica-venti. Uprawa mieszanki zbożowo-strączkowej na przyoranie, w porównaniu z innymi sposobami ugorowania, przyczyniała się do silniejszego zachwaszczenia Apera spica-venti i Elymus repens.

The paper presents some elements of Melampyrum arvense biology in plant community in the region of the Chełm Hills. The research was conducted on the roadsides, where rich stations of Melampyrum arvense were found, as well as in the neighbouring fields, of cereals (winter wheat and rye). Phytosociological records by Braun-Blanquet method were done in 2006 and 2007 on the rendzina soil in three localities: Anusin, Bezek and Mogielnica. At the same time from each station 30 plants were chosen to determine the height of plants and the number of offshoots. The result of the research carried out in the roadsides and corn-field shows that Melampyrum arvense occurs in the rich floral phytocenosis. Melampyrum arvense finds better conditions for growth and development in the habitats of roadsides than in agrocenosis. Melampyrum arvense plants from roadsides were higher and had more shoots than plants from segetal phytocenosis. Presumably agricultural chemicalization does not favour Melampyrum arvense appearing in segetal phytocenosis, which results in the lack of its presence in cereal plants far from the roadsides. But some features such as purple and yellow, thick inflorescence, long period of flowering and growing in large concentration let us include Melampyrum arvense into the species group which besides increasing biodiversity of native flora, influence the colour of agricultural landscape.

In 2002–2003 the experiments were carried out to study the influence of various ways of arable land cultivation, excluded from production for one year, on the soil water relations. For this purpose the experiment was situated on podsolic soil, in which 5 ways of fallow cultivation were compared: bare fallow (agrotechnical), agrotechnical and herbicide fallow, herbicide fallow, green fodder fallow and green-manured fallow. To estimate water conditions on the fallow, moisture of three soil layers was determined, that is 0–20, 20–40 and 40–60 cm on all objects in the following terms: at the beginning of vegetation period, in full vegetation and after finishing fallowing (in autumn). On the basis of these measurements the water storage of the soil was estimated. It was stated that from the point of view of water relations of soil, the worst way of conservation of one-year fallow is sowing it with cereal-legume mixture, regardless of its future purpose, considering much water loss in the whole soil profile. The best solution, however, is bare or agrotechnical and herbicide fallow.

This paper presents analyses of the changes in the numbers and species composition of flora in the 9th year of arable land lying with on rendzina. The research object is located in Bezek, in eastern Lublin region. Annually, beginning from 1995, the state of phytocenosis on the idle land is estimated by phytosociological records method. The quantities of each plant species in records is stated by 5-degree Braun-Blanquet scale. The conducted research showed that phytocenosis composition on a nine-year fallow is considerably richer than on arable land before the resting time. The perennial species play a decisive role in the plant communities on the fallow land. They successively supplant the therophytes. The predominat species on the idle land is Elymus repens. The plant succession on the fallow land caused the increase in the number of species typical of brushwood habitat, which lets us think that this habitat will be replaced by brushwood in the future.

The field experiment was carried out in 1996–1998 on rendzina soil. Its aim was to study the effect of nitrogen doses and their division on the content of mineral forms of nitrogen in soil during sugar beet vegetation. The experiment took into account two factors, that is nitrogen fertilization (90 and 120 kg N ha-1) and the system of nitrogen dose partition comprising two variants: a – 2/3 nitrogen dose before sowing, 1/3 nitrogen dose after thinning; b – 1/3 nitrogen dose before sowing, 1/3 in one – leaf phase of sugar beet, 1/3 after thinning. In each vegetation season soil samples were taken from arable layer for analyses of the content of mineral nitrogen forms, in the following terms: before starting the experiment, before each topdressing, in full sugar beet vegetation and before their harvest. In fresh soil samples the content of N-NO3 and N-NH4 was identified. It was stated that in sugar beet vegetation period the nitrate form of nitrogen (N-NO3) showed greater dynamics compared with ammonium (N-NH4), and its big decrease in full vegetation proves an intensive uptake of this form of nitrogen by plants. Fertilizing sugar beet with 120 kg N ha-1 caused an increase in the nitrate content (N-NO3) in the soil in the phase of one and five leaves, but using nitrogen in two portions made a significant increase in the nitrate form (N-NO3) in soil only in one-leaf phase. In other development phases the application of nitrogen in two or three portions did not significantly affect the nitrogen mineral forms in soil.

W latach 1999–2001 przeprowadzono badania, których celem było określenie wpływu różnych sposobów uprawy pożniwno-przedzimowej na plonowanie buraka cukrowego na rędzinie. Porównywano następujące warianty uprawowe: a) podorywka + bronowanie, orka przedzimowa (28 cm), b) kultywatorowanie + bronowanie, orka przedzimowa (28 cm), c) podorywka + bronowanie, głęboszowanie (ok. 35–40 cm), orka przedzimowa (ok. 20 cm), d) kultywatorowanie + bronowanie, głęboszowanie (ok. 35–40 cm), orka przedzimowa (ok. 20 cm). Stwierdzono, że żaden ze sposobów uprawy nie modyfikował istotnie zarówno plonów jak też cech biometrycznych korzeni buraka. Niemniej, wyraźnie korzystniej na plony buraka, w porównaniu z pozostałymi wariantami, oddziaływała uprawa polegająca na wykonaniu podorywki, następnie głęboszowania i spłyconej orki przedzimowej.