Colophon This report is published under the acronym MARAN-2008 by VANTURES, the Veterinary Antibiotic Usage and Resistance Surveillance Working Group. The information presented in MARAN-2008 is based on a collation of data from ongoing surveillance systems on the use of antimicrobial agents in animal husbandry and the development of antimicrobial resistance in bacteria of animal origin and of relevance to public health. The authors thank the members of the Taskforce Masterplan Rational Use of Antibiotics in the Veal Calf Sector for their contribution to the antibiotic usage surveillance in veal calves.

Recently the isolation of methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) strains from several food-producing animals has been reported. During slaughtering of MRSA-positive animals, contamination of carcasses with MRSA may occur and consequently the meat of these animals may get contaminated. The aim of this study was to estimate the prevalence of MRSA in raw meat samples from the retail trade. Samples of raw beef, pork, veal, lamb/mutton, chicken, turkey, fowl and game were collected from the retail trade. A detection method including a two-step enrichment in Mueller-Hinton broth+6.5% NaCl and phenol red mannitol broth containing ceftizoxime and aztreonam, followed by isolation on MRSA ID agar (bioMérieux) was evaluated and subsequently applied for the detection of MRSA in samples of raw meats. MRSA strains were isolated from 264 (11.9%) of 2217 samples analyzed. Isolation percentages for the meat species were: beef (10.6%), veal (15.2%), lamb and mutton (6.2%), pork (10.7%), chicken (16.0%), turkey (35.3%), fowl (3.4%) and game (2.2%). The majority (85%) of the isolated strains belonged to spa-types of pulsed-field gel electrophoresis (PFGE) non-typeable (NT)-MRSA, corresponding to the multilocus sequence type ST398, a type also recently isolated in the Netherlands from pigs. However, a smaller part of these strains were found to be of other ST's, possibly of human origin. Further studies are needed to elucidate transmission routes of MRSA in relation to meat and other foods and to provide the tools for preventing the spread of MRSA. At present the high prevalence of MRSA in meat has not been shown to contribute significantly to the dissemination of MRSA to humans and the possible health hazard for consumers of the presence of MRSA in foods should be further elucidated.

The chilling process of pig carcasses in slaughter houses reduced the rate of culturable campylobacters on the carcass surface significantly.Genotyping of C. coli revealed heterogeneous patterns among the human and porcine C. coli pool.It shows that different sources of infection in humans are most probable.In minced meat we did not detect C. coli bacteriologically, but by the use of paramagnetic beads combined with PCR-technique we detected C. coli positive samples.This shows, that the meat was contaminated with C. coli.It is not clear what importance the presence of C. coli DNA in minced meat has for human infection, even though the presence of viable and culturable C. coli cells could be ruled out by bacteriological investigation.We could not distinguish between dead cells and VBNC forms of C. coli cells.The role of VBNC form of C. coli, a specific phenomen of campylobacters (Lazaro et al., 1999) and certain other bacteria, has to be investigated further. Conclusion:Porcine strains as sources of human C. coli infection can not be ruled out.Further research is needed to evaluate the C. coli findings in minced meat and the role of VBNC for human infection.

In 2014 waren er minder uitbraken van voedselinfecties en -vergiftigingen dan in voorgaande jaren. Wel was het aantal zieken per gemelde uitbraak groter, waardoor het totaal aantal zieken hoger uitkwam dan in 2013 (een verschil van 13 procent). In 2014 zijn in totaal 207 uitbraken gemeld met 1655 zieken, ten opzichte van 290 gemelde uitbraken met 1460 zieken in het jaar ervoor. Daarnaast zijn in 2014 bij de NVWA nog 242 individuele gevallen van voedselinfectie of -vergiftiging gemeld. Dit blijkt uit een analyse van de registratiecijfers in 2014 van voedselinfecties en -vergiftigingen. Daaruit blijkt ook dat er relatief veel uitbraken door het norovirus waren en weinig Campylobacter-uitbraken ten opzichte van voorgaande jaren. Het aantal Salmonella-uitbraken was in 2014 hoger dan in 2013, maar lager dan de jaren ervoor. De cijfers zijn afkomstig van de NVWA en de GGD'en. Sinds vorig jaar worden de meldingen samengevoegd en als een geheel geanalyseerd door het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM. Deze nieuwe, geintegreerde aanpak geeft een duidelijker beeld van de mate waarin uitbraken van voedselinfecties en -vergiftigingen in Nederland voorkomen en de trend daarin door de jaren heen. De genoemde getallen zijn evenwel een onderschatting van het werkelijke aantal voedselinfecties en -vergiftigingen. Dit komt, doordat niet iedere zieke naar de huisarts gaat of de NVWA informeert. Naar schatting zijn jaarlijks 680.000 mensen in Nederland ziek door het eten van besmet voedsel. De NVWA en GGD'en registreren en onderzoeken voedselinfecties en -vergiftigingen om meer zieken en uitbraken te voorkomen. Daartoe proberen ze vanuit hun eigen werkveld inzicht te krijgen in de besmette bronnen en de aard van de ziekteverwekkers. De NVWA onderzoekt het voedsel en de plaats waar het wordt bereid. De GGD richt zich op de personen die hebben blootgestaan aan besmet voedsel en probeert via hen de mogelijke bronnen te herleiden.