Celem artykułu jest ukazanie błękitno-zielonej infrastruktury (BZI) w Toruniu w opinii mieszkańców w kontekście założeń koncepcji miasta biofilnego zaproponowanej przez Beatleya (2011). Aby osiągnąć cel badania postawiono następujące pytania: jak mieszkańcy oceniają zasoby, dostępność i stan BZI? W jakim stopniu mieszkańcy przejawiają potrzebę kontaktu z BZI? Jak intensywny i regularny jest pobyt mieszkańców na terenach BZI? W jakim celu mieszkańcy odwiedzają BZI? Jakie aktywności wykazują mieszkańcy, przebywając na terenach BZI? Czy w odczuciu mieszkańców przebywanie na terenach BZI ma wpływ na ich dobrostan? Zamierzenia badawcze zrealizowano z wykorzystaniem wywiadu wspomaganego komputerowo (CAWI). We wstępie w sposób syntetyczny przedstawiono założenia koncepcji miasta biofilnego. Następnie na podstawie wyników badania ankietowego wskazano, które założenia zostały spełnione. Są to: sprawiedliwy podział natury, wysoki stopień zintegrowania przestrzeni naturalnych oraz zanurzenie w przyrodzie, co potwierdzają odpowiedzi dotyczące dostępności BZI. Udowodniono także założenia takie jak: aktywne korzystanie i miasto na „wolnym powietrzu”, potwierdziły to wyniki związane z potrzebą kontaktu z BZI, intensywnością i regularnością przebywania na tych terenach oraz różnorodnością celów tego przebywania. Spełniono także założenia koncepcji miasta biofilnego takie jak: mnogość doświadczeń, wzbudzanie ciekawości, szanowanie wody, cenienie wartości i prawa do istnienia innych gatunków czy multisensoryczność, które są pochodnymi zidentyfikowanych aktywności związanych z przebywaniem na terenach BZI. Nie potwierdzono założeń takich jak inwestowanie w naturę, wysoka bioróżnorodność oraz bogata przyroda, co wynika z zasobów oraz stanu BZI. W badaniu potwierdzono subiektywny wpływ przebywania na terenach BZI na dobrostan ankietowanych.
Celem opracowania jest rozpoznanie potrzeb i opinii właścicieli gospodarstw agroturystycznych w zakresie możliwości i kierunków rozwoju ich działalności oraz preferencji i oczekiwań turystów odwiedzających takie gospodarstwa. Zderzenie potrzeb usługodawców i oczekiwań turystów wydaje się być niezbędnym warunkiem w kształtowaniu właściwego profilu turystyki wiejskiej i identyfikacji istotnych rekomendacji w planowaniu rozwoju turystycznego. Badania realizowano w regionie świętokrzyskim, który dysponuje pokaźnym zasobem różnorodnych atrakcji turystycznych i dużą liczbą podmiotów świadczących usługi turystyczne na obszarach wiejskich. W studiach wykorzystano bogaty zasób unikalnych danych, które zostały uzyskane w wyniku badań ankietowych wśród właścicieli gospodarstw agroturystycznych i odwiedzających je turystów. Najpilniejszą potrzebą gospodarstw agroturystycznych jest modernizacja infrastruktury i podniesienie standardu bazy noclegowej. Jednakże problemem pozostaje niedostatek środków finansowych i rosnące koszty prowadzenia działalności. Poziom zadowolenia turystów z pobytu w gospodarstwach agroturystycznych jest relatywnie wysoki. Natomiast główną motywacją do odwiedzenia regionu jest chęć kontaktu z naturą i odpoczynku w środowisku o wysokich walorach przyrodniczych. Elementy dziedzictwa kulturowego i historycznego wzmacniają potencjał turystyczny regionu, ale pełnią funkcje drugorzędną.
The aim of this study was to identify areas at risk of land cover (LC) changes using the case study of the Sokółka municipality, utilizing advanced spatial analysis tools available in the GIS environment. The MOLUSCE module (Modules for Land Use Change Evaluation), operating within QGIS software, enables integrated analysis of spatial data using Artificial Neural Networks (ANN) and Cellular Automata (CA). The analysis encompassed data from the years 2014‑2023, derived from the BDOT10k and Digital Terrain Model databases, which allowed for the identification of areas at risk of changes that could cause spatial conflicts. Model validation demonstrated high effectiveness (Kappa coefficient of 0.97), confirming its suitability for predictive analyses. A total of 223.42 ha of land was identified as particularly vulnerable to land cover changes, located mainly in the central part of the municipality – at the interface of industrial areas, water reservoirs, and raw material extraction sites. The obtained results confirm the effectiveness of the applied tools and methods and emphasize the need to implement an informed spatial policy that accounts for the potential occurrence of spatial conflicts and the necessity of protecting areas of high environmental value.
The organisation of mass events in urban centres is an indispensable aspect of contemporary society. Depending on the scale of the event, challenges may arise related to prior adaptation of the transport system, environmental pollution, or participant safety. The analysis of mass events in the city of Łódź, Poland, in 2024 enabled the assessment of their impact on both road traffic and public transport operations, as well as their spatial extent in relation to the analysed intersections and public transport stops. This study highlights the main issues that urban centres, and directly their residents, may face due to the organisation of mass events, regardless of whether they live relatively close to the event venue or in other parts of the city.
The organisation of mass events in urban centres is an indispensable aspect of contemporary society. Depending on the scale of the event, challenges may arise related to prior adaptation of the transport system, environmental pollution, or participant safety. The analysis of mass events in the city of Łódź, Poland, in 2024 enabled the assessment of their impact on both road traffic and public transport operations, as well as their spatial extent in relation to the analysed intersections and public transport stops. This study highlights the main issues that urban centres, and directly their residents, may face due to the organisation of mass events, regardless of whether they live relatively close to the event venue or in other parts of the city.
Celem artykułu jest ukazanie błękitno-zielonej infrastruktury (BZI) w Toruniu w opinii mieszkańców w kontekście założeń koncepcji miasta biofilnego zaproponowanej przez Beatleya (2011). Aby osiągnąć cel badania postawiono następujące pytania: jak mieszkańcy oceniają zasoby, dostępność i stan BZI? W jakim stopniu mieszkańcy przejawiają potrzebę kontaktu z BZI? Jak intensywny i regularny jest pobyt mieszkańców na terenach BZI? W jakim celu mieszkańcy odwiedzają BZI? Jakie aktywności wykazują mieszkańcy, przebywając na terenach BZI? Czy w odczuciu mieszkańców przebywanie na terenach BZI ma wpływ na ich dobrostan? Zamierzenia badawcze zrealizowano z wykorzystaniem wywiadu wspomaganego komputerowo (CAWI). We wstępie w sposób syntetyczny przedstawiono założenia koncepcji miasta biofilnego. Następnie na podstawie wyników badania ankietowego wskazano, które założenia zostały spełnione. Są to: sprawiedliwy podział natury, wysoki stopień zintegrowania przestrzeni naturalnych oraz zanurzenie w przyrodzie, co potwierdzają odpowiedzi dotyczące dostępności BZI. Udowodniono także założenia takie jak: aktywne korzystanie i miasto na „wolnym powietrzu”, potwierdziły to wyniki związane z potrzebą kontaktu z BZI, intensywnością i regularnością przebywania na tych terenach oraz różnorodnością celów tego przebywania. Spełniono także założenia koncepcji miasta biofilnego takie jak: mnogość doświadczeń, wzbudzanie ciekawości, szanowanie wody, cenienie wartości i prawa do istnienia innych gatunków czy multisensoryczność, które są pochodnymi zidentyfikowanych aktywności związanych z przebywaniem na terenach BZI. Nie potwierdzono założeń takich jak: inwestowanie w naturę, wysoka bioróżnorodność oraz bogata przyroda, co wynika z zasobów oraz stanu BZI. W badaniu potwierdzono subiektywny wpływ przebywania na terenach BZI na dobrostan ankietowanych.
Celem opracowania jest rozpoznanie potrzeb i opinii właścicieli gospodarstw agroturystycznych w zakresie możliwości i kierunków rozwoju ich działalności oraz preferencji i oczekiwań turystów odwiedzających takie gospodarstwa. Zderzenie potrzeb usługodawców i oczekiwań turystów wydaje się być niezbędnym warunkiem w kształtowaniu właściwego profilu turystyki wiejskiej i identyfikacji istotnych rekomendacji w planowaniu rozwoju turystycznego. Badania realizowano w regionie świętokrzyskim, który dysponuje pokaźnym zasobem różnorodnych atrakcji turystycznych i dużą liczbą podmiotów świadczących usługi turystyczne na obszarach wiejskich. W studiach wykorzystano bogaty zasób unikalnych danych, które zostały uzyskane w wyniku badań ankietowych wśród właścicieli gospodarstw agroturystycznych i odwiedzających je turystów. Najpilniejszą potrzebą gospodarstw agroturystycznych jest modernizacja infrastruktury i podniesienie standardu bazy noclegowej. Jednakże problemem pozostaje niedostatek środków finansowych i rosnące koszty prowadzenia działalności. Poziom zadowolenia turystów z pobytu w gospodarstwach agroturystycznych jest relatywnie wysoki. Natomiast główną motywacją do odwiedzenia regionu jest chęć kontaktu z naturą i odpoczynku w środowisku o wysokich walorach przyrodniczych. Elementy dziedzictwa kulturowego i historycznego wzmacniają potencjał turystyczny regionu, ale pełnią funkcje drugorzędną.
The aim of this study was to identify areas at risk of land cover (LC) changes using the case study of the Sokółka municipality, utilizing advanced spatial analysis tools available in the GIS environment. The MOLUSCE module (Modules for Land Use Change Evaluation), operating within QGIS software, enables integrated analysis of spatial data using Artificial Neural Networks (ANN) and Cellular Automata (CA). The analysis encompassed data from the years 2014‑2023, derived from the BDOT10k and Digital Terrain Model databases, which allowed for the identification of areas at risk of changes that could cause spatial conflicts. Model validation demonstrated high effectiveness (Kappa coefficient of 0.97), confirming its suitability for predictive analyses. A total of 223.42 ha of land was identified as particularly vulnerable to land cover changes, located mainly in the central part of the municipality – at the interface of industrial areas, water reservoirs, and raw material extraction sites. The obtained results confirm the effectiveness of the applied tools and methods and emphasize the need to implement an informed spatial policy that accounts for the potential occurrence of spatial conflicts and the necessity of protecting areas of high environmental value.
W artykule przedstawiono delimitację i klasyfikację obszarów, w których w latach 2004‑2023 notowano rejestrowane spadki ludności i nadmierny wewnętrzny odpływ ludności. Zastosowano dwa wskaźniki związane z systematycznością i wysokością spadku liczby ludności: trwałym ubytkiem w rocznikach oraz ujemnym bilansem migracji wewnętrznych. Analizy przeprowadzono dla dwóch rodzajów jednostek terytorialnych: 2477 gmin i 314 funkcjonalnych obszarów miejskich (MOF). Głównym wynikiem są delimitacje i klasyfikacje (w tym typologie) 1297 gmin i 239 MOF depopulacyjno‑emigracyjnych, obejmujących ok. 80% powierzchni kraju. Mogą one być podstawą do monitoringu procesów demograficznych i społeczno‑gospodarczych. W przyszłości delimitacja obszarów depopulacyjnych wymaga poszerzenia o bardziej adekwatną statystykę zachodzących zmian, w tym rozpoznania rzeczywistej skali migracji zagranicznych i wewnętrznych.
Wraz z wdrażaniem kolejnych innowacji w transporcie i telekomunikacji, następowało zjawisko zmniejszania się czasu potrzebnego do pokonania odległości fizycznych przez ludzi, towary i informację, zwane kompresją czasu i przestrzeni. W ciągu ostatnich 200 lat poszczególne miejsca na Ziemi przybliżyły się do siebie pod względem odległości czasowych. Skala i tempo zjawiska były jednak zróżnicowane w zależności od obszaru. Artykuł stanowi próbę scharakteryzowania przebiegu kompresji czasu i przestrzeni w wymiarze transportowym na ziemiach polskich w okresie 1825–2025. Fala innowacji związana z uruchomieniem pierwszej publicznej kolei parowej w Wielkiej Brytanii (1825) dotarła do Warszawy w latach 40. XIX w. Natomiast większość dzisiejszych miast wojewódzkich uzyskała dostęp do nowego środka transportu dopiero w następnych dekadach. Przed jego uruchomieniem, połączenia dalekobieżne obsługiwały dużo wolniejsze konne wozy pocztowe. Rozwój kolei, choć przerywany w XX w. przez zniszczenia wojenne oraz regres sieci, przyczyniał się do stopniowego skracania odległości czasowych. Proces ten postępuje nadal, w ślad za inwestycjami wykonanymi po akcesji Polski do UE. Badania objęły analizę czasów podróży wozem konnym i pociągiem do Warszawy z pięciu wybranych miast (Krakowa, Torunia, Białegostoku, Łodzi i Lublina). Długookresowe ujęcie oraz identyfikacja kluczowych czynników były możliwe dzięki sięgnięciu do dawnych map i archiwalnych rozkładów jazdy.
Artykuł podejmuje problematykę wielolokalności mieszkaniowej, skupiając się na relacji między zamieszkiwaniem w kilku miejscach a przywiązaniem do miejsca i zaangażowaniem w sprawy lokalne. W artykule przedstawiono teoretyczne ramy ujmowania wielolokalności jako dynamicznego procesu zamieszkiwania w kilku miejscach oraz alternatywy wobec migracji i codziennej mobilności. Poszukiwano odpowiedzi na pytanie, jak „poligamia miejsca” oraz czasowa obecność lub nieobecność osób mieszkających wielolokalnie wpływają na przywiązanie do miejsca zamieszkania i poziom zaangażowania społecznego. Analiza opiera się na wynikach badań ankietowych przeprowadzonych w 2023 r. na grupie 996 osób prowadzących wielolokalny tryb życia w województwie mazowieckim. Wnioski wskazują, że praktyka wielolokalności nie wyklucza silnego przywiązania do jednego lub kilku miejsc zamieszkania, ale budowane są zróżnicowane więzi z poszczególnymi miejscami, często powiązane z funkcją, jaką pełnią. Wysoka mobilność i ograniczone zasoby czasowe negatywnie oddziaływują na zaangażowanie w sprawy lokalne. Artykuł kończy refleksja nad potrzebą rozszerzenia badań o perspektywę wielolokalnych rezydentów, gdyż brak danych statystycznych dotyczących osób wielolokalnych oraz niskie zaangażowanie w sprawy lokalne sprawia, że są oni podwójnie niewidoczni dla władz lokalnych.
Artykuł podejmuje problematykę wielolokalności mieszkaniowej, skupiając się na relacji między zamieszkiwaniem w kilku miejscach a przywiązaniem do miejsca i zaangażowaniem w sprawy lokalne. W artykule przedstawiono teoretyczne ramy ujmowania wielolokalności jako dynamicznego procesu zamieszkiwania w kilku miejscach oraz alternatywy wobec migracji i codziennej mobilności. Poszukiwano odpowiedzi na pytanie, jak „poligamia miejsca” oraz czasowa obecność lub nieobecność osób mieszkających wielolokalnie wpływają na przywiązanie do miejsca zamieszkania i poziom zaangażowania społecznego. Analiza opiera się na wynikach badań ankietowych przeprowadzonych w 2023 r. na grupie 996 osób prowadzących wielolokalny tryb życia w województwie mazowieckim. Wnioski wskazują, że praktyka wielolokalności nie wyklucza silnego przywiązania do jednego lub kilku miejsc zamieszkania, ale budowane są zróżnicowane więzi z poszczególnymi miejscami, często powiązane z funkcją, jaką pełnią. Wysoka mobilność i ograniczone zasoby czasowe negatywnie oddziaływują na zaangażowanie w sprawy lokalne. Artykuł kończy refleksja nad potrzebą rozszerzenia badań o perspektywę wielolokalnych rezydentów, gdyż brak danych statystycznych dotyczących osób wielolokalnych oraz niskie zaangażowanie w sprawy lokalne sprawia, że są oni podwójnie niewidoczni dla władz lokalnych.
W artykule zaproponowaliśmy zestaw wskaźników służących do oceny zdolności roślinności do łagodzenia uciążliwości pochodzenia antropogenicznego w skali lokalnej, odpowiadającej poziomowi planowania miejscowego. Opracowana nowatorska metodyka łączy wskaźnik ogólny – średni indeks liściowy (LAI) w buforze 60 m wokół obiektu – z trzema wskaźnikami szczegółowymi, obliczonymi na podstawie danych z lotniczego skanowania laserowego (ALS): (1) średnią objętością roślinności na jednostkę powierzchni bufora, (2) średnią maksymalną wysokością roślinności w poszczególnych segmentach bufora, uśrednioną dla całego bufora oraz (3) udziałem długości bufora przekraczającym określone progi wysokości (1, 2, 5, 10 m). Wskaźniki przetestowaliśmy na dwóch obiektach infrastruktury technicznej Warszawy – oczyszczalni ścieków Czajka i elektrociepłowni Żerań. Wyniki wskazują na wyższy potencjał buforowy roślinności wokół „Czajki” (średni LAI w buforze: 1,79 latem i 0,30 zimą; średnia objętość roślinności: 4,06 m³·m⁻²; średnia wysokość: 17,62 m) niż wokół „Żerania”(odpowiednio: 1,28; 0,23; 1,70 m³·m⁻²; 11,55 m). Proponowane wskaźniki umożliwiają porównawczą ocenę efektywności zielonych buforów, identyfikację odcinków o niedostatecznym przesłanianiu oraz określenie minimalnych wymogów dla zieleni o funkcji przesłaniania w planach ogólnych. Wskazaliśmy ograniczenia metody oraz możliwości kalibracji wskaźników w odniesieniu do pomiarów hałasu, odorów i widoczności. Zaproponowany zestaw wskaźników BUFOR1-BUFOR2 stanowi operacyjne narzędzie wykorzystujące powszechnie dostępne dane, przeznaczone do wspierania planowania zielonej infrastruktury w miastach.
Changes in the contemporary world determine the need for changes in the ways young people are educated. Geography as a school subject is particularly relevant in this case. The change may be determined by the scope of civic education, as it fosters the provision of knowledge, the development of skills and attitudes in terms of engagement with the place of life – at different spatial scales. The study analyses the Polish geography national curriculum, verifying the possibilities for developing civic competences proposed by the Council of Europe (2016). Our study used a qualitative analysis of the national geography curriculum at all educational stages, in particular content analysis, as well as some quantitative procedures. We focused on the relationship between citizenship and geography education, the frequency of civic competences, and the sense of belonging included in geography national curricula. The study reveals that the curriculum is strongly national-oriented in the context of developing civic competences. It also shows the challenge to develop civic competences on a global scale.
Artykuł przedstawia diagnozę stanu geografii w Polsce w latach 2014‑2019, opartą na wynikach ankiety przeprowadzonej w 10 głównych ośrodkach geograficznych. W analizie uwzględniono strukturę organizacyjną, kierunki badań, zatrudnienie kadry, aktywność wydawniczą oraz udział w projektach badawczych i organizacjach naukowych. Wyniki wskazują na rosnącą indywidualność przedmiotową geografii w systemie nauki oraz postępującą dezintegrację dyscypliny. Zwrócono uwagę na dynamiczny rozwój metod badawczych (szczególnie GIS), wzrost liczby publikacji w czasopismach zagranicznych oraz wzrost znaczenia geograficznych opracowań aplikacyjnych. Podkreślono również rosnące zaangażowanie polskich geografów w międzynarodowe struktury naukowe i konieczność reintegracji dyscypliny wokół badań syntetyzujących.
The research paper investigates the state of preservation of industrial heritage in Łódź, with a focus on its adaptive reuse and its significance in urban renewal processes. The study primarily explores projects carried out in pre-war factory areas during the post-transformation period, marked by the city’s rapid deindustrialisation. This economic shift, accompanied by social turbulence, contributed to serious spatial problems within the urban structure. Abandoned factory buildings have shaped degraded urban areas, often becoming sources of spatial exclusion and, in some cases, forming physical barriers that disconnected entire inner-city blocks from the active urban fabric. The research was conducted between April 2024 and April 2025 using qualitative methods, including fieldwork and on-site analysis of 287 post-industrial sites. The analysis of adaptive reuse directions of post-industrial heritage enables drawing more general conclusions regarding the revitalisation of such sites. Selected examples illustrate a range of new functions introduced into former factory spaces and evaluate which solutions are most effective in restoring spatial coherence and reintegrating fragmented areas within the city.
Wraz z wdrażaniem kolejnych innowacji w transporcie i telekomunikacji, następowało zjawisko zmniejszania się czasu potrzebnego do pokonania odległości fizycznych przez ludzi, towary i informację, zwane kompresją czasu i przestrzeni. W ciągu ostatnich 200 lat poszczególne miejsca na Ziemi przybliżyły się do siebie pod względem odległości czasowych. Skala i tempo zjawiska były jednak zróżnicowane w zależności od obszaru. Artykuł stanowi próbę scharakteryzowania przebiegu kompresji czasu i przestrzeni w wymiarze transportowym na ziemiach polskich w okresie 1825‑2025. Fala innowacji związana z uruchomieniem pierwszej publicznej kolei parowej w Wielkiej Brytanii (1825) dotarła do Warszawy w latach 40. XIX w. Natomiast większość dzisiejszych miast wojewódzkich uzyskała dostęp do nowego środka transportu dopiero w następnych dekadach. Przed jego uruchomieniem, połączenia dalekobieżne obsługiwały dużo wolniejsze konne wozy pocztowe. Rozwój kolei, choć przerywany w XX w. przez zniszczenia wojenne oraz regres sieci, przyczyniał się do stopniowego skracania odległości czasowych. Proces kompresji postępuje nadal, w ślad za inwestycjami wykonanymi po akcesji Polski do UE. Badania objęły analizę czasów podróży wozem konnym i pociągiem do Warszawy z pięciu wybranych miast (Krakowa, Torunia, Białegostoku, Łodzi i Lublina). Długookresowe ujęcie oraz identyfikacja kluczowych czynników były możliwe dzięki sięgnięciu do dawnych map i archiwalnych rozkładów jazdy.
Artykuł podejmuje problematykę wielolokalności mieszkaniowej, skupiając się na relacji między zamieszkiwaniem w kilku miejscach a przywiązaniem do miejsca i zaangażowaniem w sprawy lokalne. W artykule przedstawiono teoretyczne ramy ujmowania wielolokalności jako dynamicznego procesu zamieszkiwania w kilku miejscach oraz alternatywy wobec migracji i codziennej mobilności. Poszukiwano odpowiedzi na pytanie, jak „poligamia miejsca” oraz czasowa obecność lub nieobecność osób mieszkających wielolokalnie wpływają na przywiązanie do miejsca zamieszkania i poziom zaangażowania społecznego. Analiza opiera się na wynikach badań ankietowych przeprowadzonych w 2023 r. na grupie 996 osób prowadzących wielolokalny tryb życia w województwie mazowieckim. Wnioski wskazują, że praktyka wielolokalności nie wyklucza silnego przywiązania do jednego lub kilku miejsc zamieszkania, ale budowane są zróżnicowane więzi z poszczególnymi miejscami, często powiązane z funkcją, jaką pełnią. Wysoka mobilność i ograniczone zasoby czasowe negatywnie oddziaływują na zaangażowanie w sprawy lokalne. Artykuł kończy refleksja nad potrzebą rozszerzenia badań o perspektywę wielolokalnych rezydentów, gdyż brak danych statystycznych dotyczących osób wielolokalnych oraz niskie zaangażowanie w sprawy lokalne sprawia, że są oni podwójnie niewidoczni dla władz lokalnych.
This paper compares Poland’s emerging offshore wind market, with the United Kingdom, the European leader in the sector, to explore how economic benefits from offshore wind are distributed spatially. The Spatial Economic Benefit Analysis (SEBA) method was applied and refined by integrating an economic dimension, enabling the estimation of contract values and their geographical allocation. The study covers 18 projects, linking supply chain actors with contract packages to assess spatial concentration. Results show that supply chains tend to cluster: in the UK, a mature industrial belt has developed around the southern North Sea, spanning the British, Belgian, Dutch, and Danish coasts, serving both British and international markets. In Poland, Tier 1 contracts are largely secured by foreign firms, though domestic actors are visible in coastal and metropolitan clusters. With further Baltic development, Poland could become a regional supply hub if policy support improves.
Zlewnia Różanego Strumienia położona w północnej części Poznania stanowi poligon badawczy Stacji Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko, pierwszej Stacji Bazowej w programie ZMŚP zlokalizowanej na terenie dużej aglomeracji miejskiej. Rok hydrologiczny 2023 był ósmym rokiem pomiarowym w ramach monitoringu zintegrowanego. Badania przeprowadzono w oparciu o 12 programów pomiarowych ZMŚP. W opracowaniu przedstawiono wybrane wyniki dotyczące warunków termiczno-opadowych, składu chemicznego opadów, stanów oraz składu chemicznego wód powierzchniowych i podziemnych. Rok 2023 zaliczono do kategorii lat ciepłych i wilgotnych; suma opadów przewyższyła normę o 17%, przy dużej zmienności miesięcznej. Opady atmosferyczne cechowały się niską mineralizacją i normalnym odczynem, a w opadzie podkoronowym odnotowano prawie czterokrotny wzrost ładunku jonów w porównaniu z otwartą przestrzenią. Wody Różanego Strumienia charakteryzowały się lekko zasadowym odczynem (pH 7,83) i wysoką mineralizacją (SEC 91,5 mS ∙ m⁻¹) oraz typem hydrogeochemicznym wapniowo-wodorowęglanowo-chlorkowym. Na podstawie obowiązujących kryteriów jakość wód powierzchniowych określono jako poniżej stanu dobrego. Z kolei wody podziemne, mimo wysokiej mineralizacji, zachowały dobry stan chemiczny. Bilans wodny wskazał na znaczną przewagę dopływu atmosferycznego nad odpływem rzecznym (610,8 mm), a bilans materii rozpuszczonej – na przewagę procesów wymywania nad akumulacją. Uzyskane wyniki potwierdziły, że funkcjonowanie geoekosystemu małej zlewni miejskiej zależy od warunków hydrometeorologicznych i narastającej presji antropogenicznej.
