
Zagadnienia przedstawione w tekście dotyczą lokalnych rynków produkcji piwowarskiej w północnej części województwa krakowskiego w XVI w. W analizie opartej o źródła z epoki skupiono się na czterech płaszczyznach: organizacji produkcji miejskiej, opartej o powszechną wolność warzenia piwa przez mieszczan; wielkości produkcji; zróżnicowaniu gatunkowym oraz zasięgu rynków lokalnych. We wnioskach wykazano odrębność szeroko rozumianej profesji piwowarskiej od innych rzemiosł. Biorąc pod uwagę ilość wytwarzanego piwa i wielkość płaconych podatków wyróżniono duże, średnie i małe ośrodki produkcyjne. Analizie poddano też zasięgi rynków lokalnych poszczególnych miast, wskazując na funkcjonowanie stref wyłącznej dominacji, w których produkty konkurencji należały do rzadkości lub nie pojawiały się wcale. W przypadku Krakowa strefa liczyła do 16 do 35 km, dla pozostałych miast zamykała się w promieniu 6 - 9 km. Tak zdefiniowane relacje, wypracowane jeszcze w średniowieczu, w XVI w. uległy jedynie niewielkiej dekompozycji.
Krakowska kapituła katedralna od XVI do XIX w. oddawała w dzierżawę dużą liczbę należących do niej majątków ziemskich, stosując przy tym zasady podobne do tych, które w średniowieczu definiowały jej podejście do dóbr pabianickich oraz dochodów dziesięcinnych — z jedną różnicą: wśród arendarzy pojawiały się osoby niebędące kanonikami, w tym często ludzie świeccy. W zbiorach Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej zachowało się kilkaset takich kontraktów. W niniejszym artykule na ich podstawie podjęto próbę wyjaśnienia przyczyn, z powodu których kapituła zdecydowała się na taką formę zarządu, a także opisanie kryteriów doboru dzierżawców. Ponadto, artykuł przedstawia najważniejsze wnioski dotyczące zmiany statusu dóbr oddawanych w dzierżawę na przestrzeni wieków.
Artykuł jest aneksem do wydanego w 2021 r. ósmego tomu Atlasu historycznego Polski: Województwo podlaskie w drugiej połowie XVI w. pod redakcją Michała Gochny i Bogumiła Szadego. Uzupełnienia stanowią miejscowości na literę B, których we wspomnianej publikacji nie ma, zaś występują we wzmiankach z drugiej połowy XVI w. w tzw. Kapicjanach, czyli w wypisach sporządzonych przez Ignacego Kapicę i jego współpracowników. Kapicjana obecnie znajdują się w wielu instytucjach naukowych na terenie Europy Środkowo-Wschodniej. Tekst ma nie tylko wypełnić lukę badawczą, ale również poddać pod dyskusję metody i dobór źródeł przy przyszłych badaniach atlasowych.
The article presents the conflict that started in 2007 in Cracow. The Cracow city authorities and activists representing the "Stop Fencing off Krzemionki" (PL: “Stop Ogradzaniu Krzemionek”) group has been fought over the project to establish the Museum – Memorial Site KL Plaszow. The conflict concerns the development of 37 hectares on which the former concentration camp was located. Representatives of the Krakow Museum and the City of Krakow are building a narrative that focuses on memory, commemoration of the victims and the taboo of the cemetery. On the other hand, the narrative of local activists emphasises the affirmation of life, the role of nature as a silent guardian of memory, and focuses on the residents' sense of exclusion from the debate. The article attempts to present the values that appear in the narratives of the conflicted parties.
Przedmiotem artykułu jest krytyczna analiza monografii Power and Possession in the Russian Revolution autorstwa Anne O’Donnell, poświęconej problematyce przemian stosunków własnościowych podczas rewolucji rosyjskiej i w pierwszych latach funkcjonowania państwa radzieckiego. Celem recenzji jest ocena wartości poznawczej i metodologicznej publikacji, a także ukazanie jej znaczenia dla badań nad historią prawa, historią społeczną oraz teorią transformacji ustrojowych. Zastosowana metoda badawcza ma charakter interdyscyplinarny i łączy perspektywę historii społecznej, historii instytucji oraz historii prawa w działaniu (law in action). Analiza obejmuje zarówno formalne regulacje prawne, jak i praktyki codziennego funkcjonowania systemu rewolucyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem polityki mieszkaniowej, konfiskaty i redystrybucji dóbr, problemów ewidencji majątku oraz prób normatywnego uporządkowania skutków rewolucji w okresie Nowej Polityki Ekonomicznej. Recenzowana monografia ukazuje ograniczoną skuteczność prawa jako instrumentu stabilizacji w warunkach radykalnego przełomu ustrojowego.