This article offers an ex-ante evaluation of Türkiye's 2026 parental leave reform (Law No. 7578) against structural fertility constraints and comparative evidence. The reform extended paid maternity leave from 16 to 24 weeks and paternity leave from 5 to 10 days; of the 61 added days, 56 accrue to mothers, leaving mother-to-father ratio to 17:1. Drawing on McDonald's (2000, 2006, 2013) institutional incoherence framework and Voydanoff's (2004, 2005) demands-resources model, the article argues the reform may deepen rather than alleviate these constraints through three mechanisms: accumulating care demand without matching resources, an employability paradox by which family policy renders women less employable, and normative codification of incoherence through the leave ratio. It develops the concept of second-order incoherence, where a state answers incoherence with instruments from the same order that produced it, so institutional lag is no longer transitional. Comparative evidence suggests this condition is neither necessary nor permanent: Hungary shows fiscal scale cannot escape it, while Spain and Germany show a different policy repertoire can. Türkiye's pronatalist goals require women's continued employment, yet the reform leaves the incompatibility between employment and motherhood intact. A policy designed to encourage fertility may, through its institutional architecture, work to suppress it.
Bu metin, Thomas Faist’ın Bielefeld Üniversitesi Sosyoloji Fakültesi'nden emekliliği vesilesiyle 17 Nisan 2026'da Bielefeld Üniversitesi Disiplinlerarası Çalışmalar Merkezi'nde (ZiF) düzenlenen “The Transnational Social Question: A Colloquium in Honour of Thomas Faist” başlıklı veda kolokyumuna dair bir giriş yazısı ve Faist’ın bu etkinlikte sunduğu “Gardens of Knowledge and Non-Knowledge: Reflections on Four Decades of Social Research” başlıklı konuşmasının Türkçe çevirisinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, göç çalışmaları alanının kurumsallaşmasında öncü bir isim olan Faist’ın akademik biyografisi, ZiF’in tarihsel arka planı ve kolokyuma katılan isimler tanıtılmakta; ayrıca konuşmanın başlığındaki “knowledge/non-knowledge” ikiliğinin Türkçeye çevrilmesine dair kavramsal bir tartışma yer almaktadır. Faist’ın konuşması, 1980’lerde Memphis’te tanıklık ettiği sivil haklar mücadelesinden başlayarak, kırk yıllık akademik yolculuğunu bir “bahçe” metaforu üzerinden; bu uzun yolculuğun “klasik toplumsal sorun” (refah devleti), “ulusötesi toplumsal sorun” (göç ve sınır ötesi aidiyet) ve “toplumsal-ekolojik sorun” (Antroposen ve iklim kaynaklı hareketlilik) olmak üzere üç temel dönemine uğrayarak anlatmaktadır. Metin, bilgi üretiminin sınırlarına, kolektif ve müşterek bir emek olarak akademik çalışmaya dair düşüncelerle son bulmaktadır.
Türk sineması kent olgusu ile tanıştığı dönemden itibaren kent, uzunca bir süre hem umut verici hem de cezalandırıcı bir mekân olarak temsil edilmiştir. Sinemaya yansıyan kırdan kente göç anlatıları, çokluk köylünün kentle yüzleşmesi ve bu yüzleşmenin yıkıcı sonuçları ile karşı karşıya kalması üzerine kurulmuştur. Bu yerleşik anlatıyı tersine çeviren Hazal (1979) filmi ise göçün kent çeperinde başarısızlıkla sonuçlanmasından ziyade göç fikrinin kırdaki ideolojik odaklar tarafından daha başlangıçta bastırılmasını seyircisine göstermektedir. Film düzleminde kent, doğrudan görünmeyen ancak köye yaklaşmakta olan yol aracılığıyla sızmakta olan bir ufuk olarak belirmektedir. Bu ufuk çeşitli kırdan kente göç anlatılarında olduğu gibi bireyin kendini ekonomik olarak ispat etme fırsatı ile birlikte devletin kurumsal ve ideolojik aygıtlarının köye sızma ihtimalini de taşımaktadır. Althusser’in devletin baskı aygıtı ve ideolojik aygıtları ayrımı çerçevesinde okunduğunda film, merkezî devlet kurumlarının yokluğunda dahi aile, din ve töre aracılığıyla güçlü bir rıza rejiminin işlediğini göstermektedir. Göçün cezalandırılması, ahlaki bir sapmadan ziyade yerel iktidarın ideolojik tekelini kaybetme korkusunun sonucudur. Böylece Hazal, göçü hem mekânsal hem de ideolojik ve siyasal bir mücadele olarak yeniden düşünmeye imkân vermektedir.
Demografik dönüşüm sürecinde nüfusun yaş bileşiminde meydana gelen değişimler, iş gücü arzı ve toplumsal cinsiyet temelli emek dağılımı üzerinde belirleyici etkiler ortaya çıkarmaktadır. Demografik değişim kuramının öngördüğü üzere doğurganlık ve ölümlülük oranlarındaki gerileme, çocuk ve yaşlı nüfusun göreli ağırlığını dönüştürmekte; bu dönüşüm bakım gereksiniminin düzeyini ve niteliğini yeniden şekillendirmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de çocuk bağımlılık oranı, yaşlı bağımlılık oranı ve toplam bağımlılık oranı bakım yükünün demografik vekilleri olarak ele alınmakta ve kadın iş gücüne katılım üzerindeki etkileri yıllık veriler kullanılarak Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL) yaklaşımı çerçevesinde analiz edilmektedir. Bulgular, kadın iş gücüne katılım ile demografik bağımlılık oranları arasında uzun dönemli bir eş bütünleşme ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Çocuk bağımlılık oranı uzun dönemde katılımı azaltıcı yönde anlamlı bir etki üretirken yaşlı bağımlılığın etkisi daha çok kısa dönem dinamikler üzerinden ortaya çıkmaktadır. Sonuçlar, demografik dönüşüm sürecinde kadın istihdamının sürdürülebilir biçimde artırılabilmesi için bakım hizmetlerinin kurumsal kapasitesinin belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır.
This research provides a critical analysis of the historically gendered relationship between the state and the individual, revealing how state structures have long been dominated by patriarchal norms that systematically exclude women from political and institutional domains. While the state has functioned as a central mechanism for organising social order, its evolution has predominantly reflected male experiences and authority. Through a historical and theoretical lens, this research explores the ideological foundations of gender inequality embedded in state institutions from antiquity to the modern era. The study assesses the effectiveness of international frameworks, particularly those of the United Nations (UN) and the European Union (EU), in fostering women’s empowerment. It further evaluates Türkiye’s progress toward aligning with these standards. Drawing on legal, historical, and statistical evidence, the findings expose enduring structural and cultural barriers to gender parity. The study concludes with concrete policy recommendations aimed at promoting gender-sensitive governance and inclusive development.
