
Artykuł poświęcony jest analizie błędów językowych występujących w tekstach języka prawnego i prawniczego polegających na naruszeniu obowiązujących norm językowych w zakresie nazewnictwa państw. Podjęcie tej tematyki badawczej wynika z zauważalnej w tej kategorii źródeł liczby błędów toponimicznych, które – z uwagi na szczególną funkcję języka prawnego i prawniczego – mogą powodować pozajęzykowe konsekwencje, takie jak powstawanie pustych norm prawnych oraz problemów w stosowaniu prawa. Badania przeprowadzono przede wszystkim z wykorzystaniem metody ilościowej analizy korpusowej uzupełnionej metodą jakościową opartą o analizę konkordancji. Przeprowadzony rekonesans pozwolił na zidentyfikowanie 14 tekstów języka prawnego oraz co najmniej 1841 tekstów języka prawniczego, w których wystąpił toponim niezgodny ze standardem językowym. Ponadto autor omawia potencjalne konsekwencje występowania błędów leksykalnych w tekstach realizujących funkcję performatywną języka oraz przedstawia możliwe rozwiązania interpretacyjne.
Artykuł podejmuje problem przemian w kształtowaniu normy języka polskiego w kontekście upowszechnienia technologii opartych na sztucznej inteligencji: autokorekty, przewidywania tekstu oraz dużych modeli językowych. Wprowadza do polskiej refleksji lingwistycznej pojęcie normatywności algorytmicznej, rozumianej jako zdolność systemów komputerowych do narzucania użytkownikom określonych wzorców językowych poprzez mechanizmy sugestii, korekty i generowania tekstu. Artykuł osadza to pojęcie w tradycji polskiej lingwistyki normatywnej, proponując rozszerzenie klasycznego modelu normy o wymiar algorytmiczny. Część empiryczna prezentuje wyniki pilotażowego badania dwutorowego: analizy zachowań autokorekty i dużych modeli językowych wobec form będących przedmiotem wahań normatywnych w polszczyźnie oraz badania ankietowego postaw użytkowników wobec poprawek algorytmicznych. Wyniki wskazują na systemowe tendencje liberalizujące w traktowaniu wariantywności przez algorytmy oraz ambiwalentne postawy użytkowników, którzy jednocześnie deklarują zaufanie do korekty AI i przywiązanie do tradycyjnej normy instytucjonalnej.
Artykuł przedstawia Bazę nagrań gwar mazowieckich jako cyfrowy zasób dokumentujący zróżnicowanie dialektalne polszczyzny. Omawia jej podstawy metodologiczne, związane z badaniami terenowymi oraz rozwojem dokumentacji językowej prowadzącym do tworzenia uporządkowanych zbiorów danych mówionych. Analizie poddano strukturę bazy obejmującej nagrania archiwalne i współczesne, ich zróżnicowanie chronologiczne, geograficzne i społeczne oraz sposób opracowania danych i metadanych. Szczególną uwagę poświęcono problemowi integracji danych o zróżnicowanym statusie dokumentacyjnym. W artykule wskazano również możliwości wykorzystania bazy w badaniach językoznawczych, dydaktyce i działaniach popularyzatorskich. Przedstawiony zasób stanowi przykład przekształcania materiału archiwalnego w narzędzie analityczne i wpisuje się w rozwój cyfrowej dokumentacji języka mówionego.