سابقه و هدف: علفهای هرز، خطر جدی در مزارع نخودفرنگی هستند و تولید این محصول را کاهش میدهند. گیاه نخودفرنگی به سبب رشد آهسته اولیه و اندازه کوچک، قدرت رقابت کمی دارد و علفهای هرز سبب کاهش زیاد عملکرد آن میشوند. به دلیل هزینه های زیاد کارگری حاصل از وجین دستی، کشاورزان بهسوی استفاده از گزینههای جایگزین ارزانتر و آسانتر مانند کنترل شیمیایی سوق پیدا میکنند. هدف از اجرای این آزمایش بررسی میزان تحمل رقمهای نخودفرنگی شامل شمشیری، پفکی و دو منظوره به علفکشهای بکار برده شده و همینطور ارزیابی مقدار عملکرد آنها تحت تأثیر تیمارهای مدیریتی متفاوت بود. مواد و روشها: آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل اول روش مدیریت علفهای هرز شامل مقدار توصیه شده علفکشهای تریفلورالین (EC 45%) بهمیزان دو لیتر در هکتار بهصورت پیشکاشت، ایمازتاپیر (SL 10%) بهمقدار 7/0 لیتر در هکتار به روش پسرویشی، مخلوط دو علفکش بنتازون (SL 48%( با دز دو لیتر در هکتار و هالوکسی فوپ آر متیل (EC 8/10%) با دز یک لیتر در هکتار و کاربرد دو علفکش هالوکسی فوپ آر متیل و بنتازون بهصورت مجزا به فاصلهی یک هفته از یکدیگر با دزهای ذکر شده در بالا، وجین دستی و عدم وجین و عامل دوم ارقام نخودفرنگی شامل پفکی، دومنظوره و شمشیری بود. در انتهای فصل رشد، 10 بوته نخودفرنگی از هر کرت انتخاب و تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، تعداد دانه در بوته، وزن غلاف سبز در بوته، وزن 100 دانه و عملکرد غلاف تر اندازهگیری شد. برای تعیین عملکرد دانه، مابقی کرت برداشت و به هکتار تعمیم داده شد. قبل از تجزیه آماری، دادههای غیر نرمال در نرمافزار Minitab به روش Box-Cox نرمال شدند و سپس توسط نرمافزار SAS مورد تجزیه آماری قرار گرفتند. مقایسه میانگین دادهها توسط آزمون LSD انجام و شکلها در نرمافزار اکسل رسم شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که در رقم دومنظوره، بیشترین تعداد غلاف در بوته از تیمارهای وجین و تریفلورالین بدست آمد و کمترین آنها از تیمارهای مصرف جداگانه بنتازون و هالوکسیفوپ آر متیل گزارش شد در همین رقم، بیشترین مقادیر صفتهای مورد بررسی شامل تعداد دانه در غلاف، تعداد دانه در بوته، وزن غلاف سبز و وزن 100 دانه نیز از تیمار های وجین و تریفلورالین و کمترین مقادیر این صفات از تیمارهای مصرف جداگانه بنتازون و هالوکسیفوپ آر متیل حاصل شد. بیشترین مقادیر مربوط به صفات تعداد غلاف در بوته و تعداد دانه در بوته در رقم پفکی از تیمار وجین حاصل شد. و بیشترین مقدار وزن سبز غلاف در رقم پفکی، از تیمارهای وجین و مصرف جداگانه بنتازون و هالوکسیفوپ آر متیل حاصل شد. در حالیکه وزن 100 دانه در این رقم، تحت تاثیر هیچکدام از روشهای مدیریتی قرار نگرفت. در رقم شمشیری بیشترین مقدار تعداد غلاف در بوته، وزن سبز غلاف و وزن 100 دانه از تیمار پرسوئیت حاصل شد و تعداد دانه در بوته در تیمار وجین بیشترین میزان را نشان داد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش بهنظر میرسد که تیمار مدیریتی تریفلورالین در رقم دو منظوره بهتر از بقیه رقمها در کنترل علفهای هرز اثر داشته و اثر نامطلوب کمتری هم روی این رقم نسبت به بقیه بجا گذاشته است. در رقم پفکی، کاربرد علفکش تریفلورالین، باعث بد سبزی شد و دوباره زمین در کرتهای مربوط به این تیمار واکاری شد. در مجموع رقم پفکی، نسبت به دو رقم دیگر حساسیت بیشتری به علفکشها نشان داد و در بیشتر موارد، تیمار وجین نسبت به تیمارهای شیمیایی مورد استفاده نتیجه بهتری نشان داد. در رقم شمشیری، کارایی علفکش پرسوئیت از تریفلورالین بیشتر بود به نحوی که همواره در این تیمار، صفتهای مورد اندازهگیری بیشتر از بقیه تیمارهای شیمیایی بودند.
原文链接
分享
引用
