تحلیل اقتصادی مصرف انرژی در تولید پیاز روستاهای دشت تبریز

در دنیای کنونی انرژی دیگر صرفاً یک نهاده تولیدی نیست، بلکه عاملی راهبردی در بهره‌وری و پایداری فعالیت‌های روستایی و کشاورزی به‌شمار می‌رود که مدیریت بهینه آن می‌تواند ساختار تولید را متحول سازد. ارتباط انرژی نهاده‌ها و ستاده‌های کشاورزی نه‌تنها بر کمیت و کیفیت تولید تأثیر می‌گذارد، بلکه نقش مهمی در پایداری منابع و سازگاری سامانه‌های زراعی با چالش‌های محیطی و تغییرات اقلیمی ایفا می‌کند. بدین‌ترتیب، هدف اصلی مطالعه حاضر تحلیل اقتصادی مصرف انرژی در تولید پیاز روستاهای دشت تبریز است. داده ­ها و اطلاعات مورد­نیاز از طریق مصاحبه حضوری و تکمیل پرسش­نامه از 140 کشاورز پیازکار مناطق روستایی دشت تبریز در سال زراعی 02- 1401 جمع ­آوری شد. تبدیل داده ­ها به میزان انرژی با استفاده از هم ­ارزهای استاندارد صورت گرفت. برای دست­یابی به هدف تحقیق، انواع توابع تولید انعطاف‌پذیر برآورد شد و در نهایت تابع درجه دوم تعمیم‌یافته به‌عنوان مدل مطلوب انتخاب شد. نتایج نشان داد که انرژی تولیدی پیاز به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر انرژی نهاده‌های بذر، نیروی‌کار، کود حیوانی و کود شیمیایی قرار دارد. بر اساس نتایج، مقادیر کشش‌های تولید نهاده ‏های بذر و کود حیوانی به‌ترتیب0.81 و 0.2 به‌دست آمد که نشانگر استفاده اقتصادی از آنها است، در حالی­ که کشش نهاده‌های نیروی‌کار (1.02) و کود شیمیایی (1.16) بیانگر استفاده کمتر از حد مجاز (ناحیه اول) است. از آنجا که از نهاده‌های نیروی‌کار و کود شیمیایی کمتر از حد اقتصادی استفاده می‌شود، بهتر است کشاورزان ضمن رعایت ملاحظات زیست‌محیطی مصرف این دو نهاده را افزایش دهند. طبیعتاً مصرف بهینه نهاده‌ها نقش مؤثری در ارتقاء بهره‌وری عوامل ایفا می‌نماید.