کرم گلوگاه انار، Ectomyelois ceratoniae (Zeller) (Lep.: Pyralidae)، مهمترین آفت محصول انار در ایران میباشد. به دلیل فعالیت مخفی لارو این آفت، استفاده از روش کنترل شیمیایی علیه آن موثر نمیباشد. در این تحقیق توانایی کاربردی شدن روش نابارورسازی حشرات به منظور مدیریت کرم گلوگاه انار در باغات دو منطقه ایزوله در استان یزد (عقدا و مهریز) مورد ارزیابی قرار گرفت. پرورش انبوه حشرات در اتاقهای تمیز و روی جیره مصنوعی تحت شرایط محیطی 1±29 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 5±75 درصد انجام شد و دز 165 گری از پرتو گاما به عنوان دز عقیم کننده اعمال گردید. رهاسازی دورهای حشرات نابارور در منطقه عقدا به مساحت 45 هکتار و منطقه چاه شیدا در مهریز به مساحت 12 هکتار از فروردین تا آبان 1394 اجرا شد. آلودگی به کرم گلوگاه انار در عقدا و مهریز تحت تاثیر تیمار رهاسازی کاهش یافت. آلودگی به کرم گلوگاه انار در منطقه هدف و شاهد آن به ترتیب برای عقدا 27/12 و 02/44 درصد و برای مهریز 06/12 و 11/50 درصد برآورد گردید. چنین استنتاج گردید که رهاسازی حشرات نابارور کرم گلوگاه انار به صورت دورهای قادر به کاهش قابل توجه جمعیت و به تبع آن کاهش قابل ملاحظه خسارت این آفت میباشد.
شته جالیز، Aphis gossypii Glover یکی از آفات مهم خیار گلخانهای در جهان است. در این تحقیق واکنش تابعی وابسته به سن زنبورهای پارازیتویید Aphidius matricariae Haliday و Praon volucre (Haliday) روی شته A. gossypii در شرایط آزمایشگاهی 1±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی %5±60 و دوره نوری 14 ساعت روشنایی و 10 ساعت تاریکی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که واکنش تابعی زنبور A. matricariae در روزهای اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم عمر زنبور پارازیتویید از نوع سوم و در روز ششم عمر از نوع دوم بود. واکنش تابعی زنبور پارازیتویید P. volucre در تمام عمر زنبور پارازیتویید از نوع دوم بود. بیشترین مقدار b (003/0±02/0 بر ساعت) و کمترین مقدار زمان دستیابی (Th) (013/0±70/0 ساعت) زنبور A. matricariae در روز اول عمر زنبور پارازیتویید بود. بیشترین مقدار حداکثر نرخ حمله زنبور پارازیتویید A. matricariae برابر 28/34 پوره و در روز اول عمر زنبور پارازیتویید مشاهده شد. بیشترین مقدار قدرت جستجوگری زنبور پارازیتوییدP. volucre در روزهای دوم و سوم (003/0±03/0 و 005/0±03/0 بر ساعت، به ترتیب) عمر زنبورهای پارازیتویید ماده بدست آمد. کمترین زمان دستیابی زنبور پارازیتویید P. volucre برابر 140/0±97/0 ساعت و در روز دوم عمر زنبور پارازیتویید بود. همچنین بیشترین مقدار T/Th این زنبور پارازیتویید در روز دوم عمر و برابر 74/24 و در روز دوم عمر بدست آمد، سپس با افزایش عمر مقدار این پارامتر کاهش یافت. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که دو گونه زنبور پارازیتویید A. matricariae و P. volucre میتوانند به عنوان عوامل کنترل بیولوژیک مؤثر در کاهش جمعیت شته A. gossypii روی گیاه خیار در گلخانهها در نظر گرفته شوند.