آویشن باغی (Thymus vulgaris L.) از مهمترین گیاهان اسانسدار است که از آن در صنایع مختلف داروسازی، آرایشی، بهداشتی و غذایی استفاده فراوانی میشود. در این تحقیق اثر سطوح مختلف کود آلی ورمیکمپوست و کود زیستی قارچ میکوریزای آرباسکولار بر خصوصیات رشد، میزان اسانس و عملکرد آویشن مورد بررسی قرار گرفت. این آزمایش در شرایط مزرعهای و در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 12 تیمار در سه تکرار و در سال 1391 انجام شد. ورمیکمپوست در چهار سطح (0، 2، 4 و 6 تن در هکتار) به خاک اضافه شد و قارچ میکوریزا در سه سطح (بدون تلقیح، تلقیح با گلوموس موسه آ وگلوموس اینترارادایسزمورد استفاده قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که افزایش سطوح مختلف ورمیکمپوست باعث بهبود معنیدار در صفات ارتفاع بوته، عملکرد مادهی خشک، درصد کلونیزاسیون، کلروفیلb، کلروفیل کل، درصد اسانس، عملکرد اسانس و عملکرد تیمول گردید. اثر سطوح مختلف قارچ میکوریزا بر کلروفیلb، کلروفیل کل و درصد کلونیزاسیون معنیدار شد. بررسی نتایج حاصل از ترکیب تیماری سطوح مختلف ورمیکمپوست و میکوریزا نشان داد که بهترین نتایج در مورد عملکرد اسانس، عملکرد تیمول، کلروفیلb و کلروفیل کل از کاربرد شش تن ورمیکمپوست در هکتار و عدم تلقیح قارچ مشاهده شد. بیشترین میزان کلروفیلa از مصرف چهار تن ورمیکمپوست در هکتار همراه با تلقیح توسط وگلوموس اینترارادایسز به دست آمد. همچنین نتایج نشان داد که درصد کلونیزاسیون در تیمار شش تن ورمیکمپوست و تلقیح با وگلوموس اینترارادایسز بیشترین مقدار بود.بیشترین درصد اسانس هم از تیمار شاهد ( بدون مصرف ورمی کمپوست و بدون تلقیح قارچ میکوریزا( به دست آمد.
