به منظور مقایسه، تعیین پتانسیل و سطح سازگاری رقمهای مختلف چغندرقند (Beta vulgaris L.) در تاریخهای کاشت و برداشت متفاوت، آزمایشی از پاییز سالهای 1393 و 1394در مزرعه اتکا دهلران به مدت دو سال به اجرا درآمد. در سال اول، آزمایش به صورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی و در سال دوم آزمایش به صورت کرتهای دو بارخردشده درقالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در سال دوم انجام شد. در سال اول عامل اصلی شامل 15 رقم (سزیرا، گیادا، آنتک، مراک، پالما، سوپریما، سیلوتا، اسپارتاک، نکسوس، جاکا، ویکو، لوانته، آزابا، شریف و شاهد حساس) در تاریخ کاشت 10 مهرماه و عامل فرعی شامل تاریخ برداشت (25 فروردین و 10 اردیبهشت) بود. در سال دوم عامل اصلی شامل پنج رقم گزینش شده از سال اول (آنتک، آزابا، سیلوتا، اسپارتاک و رقم داخلی شریف و شاهد حساس)، عامل فرعی شامل سه تاریخ کاشت (25 شهریور، 10 مهر و 25 مهر) و عامل فرعی فرعی شامل سه تاریخ برداشت (25 فروردین، 10 اردیبهشت و 25 اردیبهشت) بودند. صفات عملکرد ریشه، درصد قند، عملکرد قندناخالص، عملکرد شکرسفید، میزان سدیم، پتاسیم و نیتروژن مضره ریشه و ضریب استحصال مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس در سال اول نشان دادکه بین ارقام از لحاظ صفات مورد بررسی اختلاف معنیداری وجود دارد. با توجه به صفات مورد ارزیابی، از بین 15 رقم مورد مطالعه و بر اساس میزان مقاومت به بولتینگ، رقمهای آنتک، آزابا، سیلوتا، اسپارتاک و رقم داخلی شریف نسبت به سایر ارقام دارای برتری بودند، بنابراین در غربالگیری جهت ادامه آزمایش در سال دوم، این ارقام انتخاب شدند. در سال دوم نیز بین ارقام از لحاظ صفات مورد بررسی اختلاف معنیداری وجود داشت بهنحوی که بیشترین عملکرد ریشه در سال دوم مربوط به رقم شریف (83/32 تن در هکتار) بود. بالاترین میزان درصد قندناخالص و درصد قند قابل استحصال مربوط به رقم سیلوتا به میزان 17/29 درصد و 14/68 درصد بود.
هیبرید جدید ذرت سینگلکراس کرج 703 حاصل تلاقی K47/2-2-1-3-3-1-1-1 × MO17 یا K47/3 میباشد. در سال 1389 در آزمایش مقایسه عملکرد نیمه نهایی در میانگین هفت منطقه با تولید 034/12 تن در هکتار در مقایسه با هیبرید شاهد سینگلکراس 704 با تولید 318/11 تن در هکتار برتری خود را نشان داد. در سالهای 1390 و 1391 در آزمایش مقایسه عملکرد نهایی در میانگین دو سال و 12 منطقه، هیبرید امید بخش 703 با میانگین 291/11 تن در هکتار در مقایسه با شاهد سینگلکراس 704 با میانگین 506/9 تن در هکتار، 785/1 تن در هکتار (8/18 درصد) افزایش تولید نشان داد. در آزمایشهای انجام شده در شرایط زارعین سال 1392 منطقه اسلامآباد کرمانشاه، این هیبرید با تولید 400/14 تن در هکتار با 5/20 درصد رطوبت دانه در زمان برداشت نسبت به رقم شاهد سینگلکراس 704 با 11 تن در هکتار با رطوبت 1/23 درصد با افزایش 667/3 تن در هکتار و کاهش رطوبت دانه 6/2 درصد در زمان برداشت، برتری قابل توجهی نشان داد. در منطقه روانسر کرمانشاه نیز این هیبرید با تولید 233/16 تن در هکتار با رطوبت دانه 5/20 درصد نسبت به رقم شاهد سینگلکراس 704 با تولید 500/11 تن در هکتار با رطوبت دانه 23 درصد با افزایش 733/4 تن در هکتار و کاهش رطوبت دانه 5/2 درصد در زمان برداشت، از نظر هر دو صفت برتری قابل توجهی نشان داد. در منطقه مهتابی شهرستان عنبرآباد جیرفت در سال 1392، با تولید 070/15 تن در هکتار با میانگین رطوبت دانه 1/25 درصد در زمان برداشت، نسبت به رقم شاهد سینگلکراس 704 با تولید دانه 255/12 تن درهکتار و رطوبت دانه در زمان برداشت 35/28 درصد، 815/2 تن در هکتار(23 در صد) افزایش عملکرد و 25/3 درصد کاهش رطوبت نشان داد.
ذرت هیبرید سینگلکراس کرج 705 حاصل تلاقی K3640/3 × MO17 میباشد. این هیبرید در آزمایش نهایی سالهای 1386 و 1387 در هفت منطقه، با میانگین عملکرد دانه 120/11 تن در هکتار برتری خود را نسبت به سینگلکراس 704 با میانگین تولید 844/9 تن در هکتار مورد تأیید قرار داد. در آزمایش پیشرفته سال 1390 در هفت منطقه بالاترین میانگین عملکرد دانه را با 450/10 تن در هکتار در مقایسه با سینگلکراس 704 با میانگین 513/8 تن در هکتار تولید نمود. علاوه بر این، درصد رطوبت دانه آن در زمان برداشت نسبت به سینگلکراس 704 حدود دو درصد کاهش نشان داد و این در حالیست که در آزمایشات انجام شده در سطح مزارع کشاورزان، هیبرید کرج 705 حدود 31/2 درصد کاهش رطوبت نشان داد. در بررسی سازگاری دو ساله (1391– 1390) نیز در نه منطقه با میانگین تولید دانه 585/10 تن در هکتار برتری نسبت به سینگلکراس 704 با 752/9 تن در هکتار به میزان 833/0 تن در هکتار (5/8 در صد) نشان داد. در شرایط آزمایشات تحقیقی ترویجی در مزارع زارعین (در مناطق اسلامآباد و روانسر کرمانشاه، منطقه مهتابی شهرستان عنبرآباد جیرفت و منطقه شوش در سال 1391) با میانگین 62/12 تن در هکتار نسبت به سینگلکراس 704 با میانگین 19/11 تن در هکتار با افزایش 429/1 تن در هکتار (8/12 درصد) برتری نشان داد. هیبرید کرج 705 در میانگین با کاهش حدود 3-2 درصد رطوبت در زمان برداشت نسبت به سینگلکراس 704، حدود هفت روز زودتر آماده برداشت شد. در سطح مزارع کشاورزان، هیبرید کرج 705 با میانگین 94/20 درصد رطوبت دانه در زمان برداشت نسبت به سینگلکراس 704 با میانگین 25/23 درصد رطوبت دانه حدود 31/2 درصد کاهش رطوبت نشان داد. در طی چهار سال بررسی (1389 – 1386)، این هیبرید از نظر واکنش به سیاهک معمولی نیمه مقاوم بود در حالی که سینگلکراس 704 از این نظر در گروه نیمه حساس قرار داشت. از نظر واکنش به پوسیدگی فوزاریومی بلال نیز این هیبرید در گروه نیمه مقاوم واکنشی مشابه سینگلکراس 704 نشان داد.
