رقم خلیل با شجرهBows/Vees//1-60-3/3/Cocoraque 75/4/Chamran ، حاصل برنامه به نژادی ملی غلات کشور بوده و دورگ گیری این لاین در سال زراعی 83-1382 در بخش تحقیقات غلات کرج انجام و از سال زراعی 85-1384 لاین های در حال تفرق حاصل از دورگ مذکور از جمعیت F2 به بعد در برنامه دو نسل در سال که بین ایستگاه‏ های تحقیقاتی ایرانشهر و کلاردشت برقرار می‏باشد، وارد شدند. این رقم در آزمایش سازگاری اقلیم گرم و خشک جنوب در سال زراعی 92-1390 به مدت دو سال زراعی و در شش ایستگاه اقلیم گرم و خشک جنوب کشور مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که این رقم دارای پایداری عملکرد دانه در ایستگاه‏ های مورد ارزیابی در اقلیم گرم و خشک جنوب کشور می‏ باشد. پتانسیل عملکرد بالا، مقاومت قابل قبول به بیماری‏ های زنگ زرد و زنگ سیاه و ریزش دانه و کیفیت نانوایی بسیار خوب از ویژگی‏ های این رقم می‏ باشد. این رقم برای کشت در مناطق گرم جنوب به خصوص مناطقی که فشار بیماری ها و به ویژه زنگ زرد در آن مناطق عامل محدود کننده می‏ باشد، معرفی گردید.

رقم گندم برات با شجره SLVS*2/PASTOR و تاریخچه انتخاب CMSS98Y03489F-040M-0100M-040Y-020M-040SY-28M-0Y-0SY انتخاب شده از خزانه بین‌المللی 24SAWSN دریافت شده از مرکز بین‌المللی تحقیقات ذرت و گندم (CIMMYT) می‌باشد. این رقم در آزمایش سازگاری اقلیم گرم و خشک جنوب در سال زراعی 91-1389 به مدت دو سال زراعی و در شش ایستگاه تحقیقاتی کشور مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که این رقم دارای پایداری عملکرد دانه در ایستگاه‌های مورد ارزیابی در اقلیم گرم و خشک جنوب کشور می‌باشد. پتانسیل عملکرد بالا (6433 کیلوگرم در هکتار)، تحمل نسبتا خوب آن به گرمای آخر فصل، زودرسی نسبی، مقاومت قابل قبول به بیماری‌های زنگ زرد و قهوه‌ای و سیاه نژاد Ug99 و ریزش دانه از ویژگی‌های بارز این رقم می‌باشد. این رقم برای کشت در نظام‌های زراعی مناطق گرم جنوب به خصوص مناطقی که فشار بیماری‌ها و به ویژه زنگ زرد در آن مناطق عامل محدود کننده می‌باشد، معرفی شده است.

مهرگان با شجره OASIS/SKAUZ//4*BCN/3/2*PASTOR، از دومین خزانه بین‌المللی دریافتی از مرکز بین‌المللی تحقیقات ذرت و گندم (CIMMYT) است، که در سال زراعی 87-1386، در کرج مورد ارزیابی قرار گرفت، انتخاب شد. این رقم در آزمایش سازگاری اقلیم گرم و خشک جنوب که در سال‌های زراعی 89-1387 به مدت دو سال زراعی و در شش ایستگاه اقلیم گرم و خشک جنوب کشور اجراء شد، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که این رقم دارای پایداری عملکرد دانه در ایستگاه‌های مورد ارزیابی بود. پتانسیل عملکرد بالا، تحمل نسبتا خوب آن به گرمای آخر فصل، زودرسی نسبی، مقاومت قابل قبول به بیماری‌های زنگ زرد، قهوه‌ای و سیاه و کیفیت نانوایی خوب از ویژگی‌های مهم این رقم می‌باشد، این رقم در سال 1394 برای کشت در مناطق گرم جنوب به خصوص مناطقی که فشار بیماری‌ها و به ویژه زنگ زرد در آن مناطق عامل محدود‌کننده می‌باشد از جمله استان خوزستان، مناطق جنوبی استان فارس، مناطق گرم استان‌های لرستان، کرمان و کرمانشاه با نام مهرگان معرفی گردید.

کاهش دما در ماه‌های دی و بهمن در خوزستان یک پدیدۀ غالب اقلیمی است که سبب خسارت دیدن گیاه و عملکرد می‌شود. به‌منظور مطالعۀ اثر تنش سرما در مرحلۀ ظهور‌ سنبله بر وزن ‌دانه در سنبلۀ ‌اصلی، اجزای آن و برخی صفات فنولوژیکی و فیزیولوژیکی ژنوتیپ‌های گندم، این تحقیق در سال 1392 تحت شرایط کنترل‌شدۀ گلخانه با پنج ژنوتیپ ‌(ارقام چمران، ویریناک، استار و کرخه و لاین M-83-17) و چهار دمای محیط (بدون‌ سرما، 3+، صفر، 3- درجۀ سانتی‌گراد) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا ‌تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان اجرا شد. زمان رسیدگی‌ فیزیولوژیکی، ارتفاع‌ بوته و طول‌ سنبله، وزن‌ دانه ‌در ‌سنبلۀ ‌اصلی و اجزای آن شامل تعداد ‌سنبلچه‌ در‌ سنبله، تعداد دانه ‌در ‌سنبله و وزن ‌هزار‌دانه و شاخص‌های کلروفیل‌فلورسانسFo ، Fm و Fv/Fmارزیابی شدند. نتایج نشان داد اثر تنش سرما بر زمان از سبز شدن تا رسیدگی فیزیولوژیکی، تعداد دانه در سنبله، وزن دانه در سنبلۀ اصلی و شاخص Fv/Fm معنی‌دار بود. بیشترین وزن دانه ‌در ‌سنبلۀ ‌اصلی در شرایط بدون‌ تنش به لاین M-83-17، در تنش 3- و صفر درجۀ ‌سانتی‌گراد به رقم چمران و در تنش سرمای 3+ درجۀ ‌سانتی‌گراد به رقم ویریناک تعلق داشت. شاخص Fv/Fmدر تنش صفر‌ درجه، بیشترین اختلاف را نسبت به وضعیت قبل از‌ تنش داشت. لاین M-83-17 به‌عنوان یک ژنوتیپ برتر پتانسیل عملکرد بیشتری نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها داشت، درحالی که رقم چمران رقمی با قابلیت ژنتیکی بیشتر برای تحمل تنش ارزیابی شد.

چمران ۲ با شجره Attila 50y//Attila/Bacanora، حاصل از برنامه به‌نژادی ملی غلات کشور است. دو رگ‌گیری این رقم در سال زراعی 76-1375 و بررسی دو رگ (F1) حاصل از این تلاقی در سال زراعی 77-1376، در کرج انجام پذیرفت. این رقم در آزمایش سازگاری اقلیم گرم و خشک جنوب در سال زراعی ۱۳۸5-1383 به مدت دو سال زراعی و در شش ایستگاه اقلیم گرم و خشک جنوب کشور مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، این رقم با پایداری عملکرد دانه خوب، پتانسیل عملکرد بالا، تحمل نسبتا خوب آن به گرمای آخر فصل، زودرسی نسبی، مقاومت قابل قبول به بیماری زنگ زرد و قهوه‌ای و ریزش دانه و کیفیت نانوایی خوب برای کشت در مناطق گرم جنوب به خصوص مناطقی که فشار بیماری‌ها و به ویژه زنگ زرد در آن مناطق عامل محدود کننده است (مناطق شمالی استان خوزستان، مناطق جنوبی استان فارس، مناطق گرم استان‌های لرستان، کرمان و کرمانشاه) توصیه می‌شود.

به­منظور مطالعه پایداری لاین‌های امید­بخش گندم نان، آزمایشی با تعداد ۱۶ لاین به­همراه دو رقم شاهد چمران و افلاک به­ مدت دو سال زراعی در شش ایستگاه تحقیقاتی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفیبا چهار تکرار انجام شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد کهبه­ترتیب 9/80، 2/3 و 9/15 درصد از کل تغییرات مربوط به اثر محیط، اثر ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ و محیط بود. نتایج مدلآثار اصلی جمع­پذیر و برهمکنش ضرب­پذیر(AMMI) نشان داد که چهار مولفه اصلی مدل AMMI معنی­دار بودند و 4/78 درصد از تغییرات برهمکنش ژنوتیپ × محیط را توجیه کردند. هم­چنین مدل AMMI1 نشان داد که لاین­های S-91-9، S-91-14، S-91-13و S-91-15 به­علت داشتن میانگین عملکرد بالاتر از میانگین کل، می­توانند به­عنوان ژنوتیپ­هایی با پایداری بیش­تر انتخاب شوند. بر مبنای مدل AMMI2، لاین S9-91-13 یکی از پایدارترین لاین­ها بود. مدل ضرب­پذیر تغییر­یافته (SHMM)که براساس آن محیط­های با حداقل اثر متقاطع در یک گروه قرار می­گیرند، محیط­های مورد مطالعه رابه سه گروه تفکیک کرد. گروه اول شاملداراب (هر دو سال)، ایرانشهر (سال اول)، خرم­آباد (هر دو سال) و دزفول (سال اول)،گروه دوم شامل دزفول (سال دوم)، اهواز (هر دو سال)، زابل (سال دوم) و ایرانشهر (سال دوم) و گروه سوم فقط شامل زابل (سال اول) بود. به­نظر می­رسد قرار گرفتن داراب و خرم­آباد در هر دو سال در یک گروه نشان­دهنده مشابهت نسبی این دو ایستگاه وحاکی از برهمکنش افزایشی یا غیر­کراس­اوری است. در مجموع، لاین­S-91-13 با داشتن عملکرد و پایداری عمومی بالا، لاین­ برتر این آزمایش بود که برای مطالعات تکمیلی جهت معرفی به­عنوان رقم تجاری جدید انتخاب شد.